HKYING TEN NHTUK NNA BYIN AI LAM
LAHTAW BRANG JA
Lung Tawng shana ningsin e she nta du shang wa nu ai, shi zawsi hte chyinghka hpaw nna nta shakum kaw noi tawn ai nayi kaba yu dat yang, nkying matsat lau htu wa sai. Madu jan shatgawk de shat simai shadu re nga ai, hpa baw azat mani ai rai kun, hpunhtau ngoi ai nsen gaw Lung Tawng nhku de pyi garai n shang wa lu yang na sai. Madu jan hpunhtau ngoi nna madu wa chyinghka hpaw shang wa ai pyi nna sam nu ai. Lung Tawng grai pu ai zawn nga mat nu ai, madu jan hpe pyi galoi n shang sha- ga ai dawdap na lahkum galu kaw dung gazut bang wa nhtawm, nda hkrawn rai gayan taw nga sai. Lung Tawng hkaimu hpaji dap na magam gun masha re. Ya hte sha- ning htum wa nna dap woiawn ningbaw ni Lung Tawng pe bungli sumpum mi ap ya ai majaw, shana shagu shi a shingma yupku ntsa kaw atsawm n hkra hkraw ai zawn chyu ngu da nu ai. Shi gaw ya pyi shat wa gan tam sha la ai sha re, shat sha ngut ai hte rung de naw bai sa wa ra nga ai. Lung Tawng hkaimu magam dap na bungli kyin ai sha nai, na dinghku na bungli mung shi she ma- jan ra nga ai. Jahpawt shagu hkying kru chyen e rawt nna, lagaw leng hte kasha hpe jawng de sa sa, manap shat tam sha la rai, mu htam gawk kaw ajit ahkyi pyi kaga masha ni hpe shangun mai yang gaw shangun na daram kyin hkra sa galaw taw nga nhtawm, hkying shi langai chyen du ai hte nshang she magaw hkra jawng ga- dawng de lagaw leng gabye lung wa nna, jawnggawk kaw la jin mat sai kasha hpe sa woi la ai hpang, nta de bai nhtang wa sai.
Jahpawt de bungli ga- law nau pu ai majaw, kasha hpe shat shadu jaw na mung n kam mat sai, shanwa lahkawng shat seng na hkut chyalu hkrai sa mari sha ai ten she law ai. Jahpawt shat sha ngut ai hpang, kasha a labu palawng hkrut ra nga ai. Kasha gaw daining she jawng tsang langai sha naw lung ai ma re majaw, ga hkan hkrai hpum hkalwi nna, lani mi labu palawng lahkawng lang galai ya ra ai. Lung Tawng kasha a bu hpun palawng gashin kau nna, nhku hkan dun ye kau, seng ra ai seng kau rai, chyahkring mi naw galeng la na kun ngu nayi yu yang, jawng sa ten bai du mat sai. Kasha hpe sa kau nna muhtam gawk kaw jahpawt de na zawn bai galaw kyin bu taw nga sai. Shana de rung yu ai hte jawng de bai du ra sai. Shana de nta du wa jang, shat simai shadu let kasha laika ka, laika hti rai na matu shinglet she hpam hkra hkan reng u ai. Kasha gaw gasup mak sha naw chye ai majaw, kawa shatgawk de gayin shang wa mat jang laika n ka ai rap di kau nna, rai marai gasup chyai mat re majaw, Lung Tawng gaw shana de shagu shatgawk hte dawdap lapran kaw krai gahkrang nna lahkap she kya mat nga ai. Shanwa shat sha ngut, laika ka ngut rai yang gaw, shana na hkying jahku pyi htu sai. Shaloi kasha a ningsam pyi n mu mat hkra ninghpu hkan sa hkalwi kau sai buhpun palawng sharun kau ya nna, hka pyun kaw hkum bai rim gashin ya rai, hkying jahku chyen daram hta she kasha hpe tsam mari lu asawng shayup kau nu ai, kasha yup n dum mat wa ai aten du yang, shana hkying shi jan wat wa sai.
Kasha hpe lu shayup kau jang, Lung Tawng makru lit kaba mi hpe ntawt kaw wa shayu kau dat ai hpang na zawn ngu da nu ai. Shi gaw hka pyi galoi n-shin la ai yup agrawp taw nga na zawn nga hkra pu mat ai raitim, shani n-galaw ma ai rung bungli hpe bai shai dat nna, datwan hpaw da, dat sumla hkrung hpaw da rai, shi a muhtam gawk de lagaw leng manai shakri nna bai sa wa sai. Datwan hte sumla hkrung hpaw kau tawn da ai gaw kasha wa lama hprang wa yang, masha nga ai shingran n na jang hkrit gajawng na tsang ai majaw dingsa hpaw da ai re. Lung Tawng galaw ai bungli gaw shani shagu na ganoi bung ai, rung dap kaw nna jawng de sa wa, jawng kaw nna nta de wa, nta kaw nna jawng de bai sa wa rai, shi dai zawn rai gayin chyu gayin ra ai bungli galaw hpang wa ai aten gaw kasha mali ning shang wa ai shaning kaw nna rai sai. Lung Tawng nau pu nna lahkum kaw shamyet nga yang, dawdap saboi nisa na ta chyenan dingsi ngoi wa sai, dai dingsi gaw manang ni shana dat ai shakram shiga du sai lam sha- dum ai nsen re. Ta chyenan dai gaw madu jan a rai nga ai, madu jan dingsi ngoi ai nsen n na nu ai. Lung Tawng rawt dung nna, num ndai ni hpa sha wa chye shana hkat ma ai kun ngu, ta yunglat hte chyenan sa dip dat sai. Shana dat ai shiga gaw ning da: "Tsawra dik ai Apan e, hkamja nga nni? Ngai nang hpe tsawra dik nngai..." Lung Tawng shing nga nna ka tawn ai ta chyenan kaw na shakram shiga mu dat nna, chyahkring sha masin grai gahpra kau nu ai, shi mahtang she dinghku num ni hte sa yup kau shut ai zawn nga nna, myit hta kram kram nga wa ai hte rau, hkum hkan gashing kashawng nga wa, kara laji ni marawng mat ai zawn nga mat sai.
Raitim shi bai myit awai la ai gaw, nye madu jan gaw sari rawng ai num she re, gaya gahpa re bungli gaw n chye galaw na re, shanhte manaw manang ni shada shatu hkat ai she rai na re ngu, madu jan hpe: "Ningnu, ndai na a manang ni shiga gaja htet dat nga ma ai law, lawan she sa yu u." Lung Tawng shaga dat jang, madu jan shatgawk de nna ka- gat pru wa let: "Gadai nhpa shagun dat ai daw awh?" Lung Tawng gaw ta la- yung hte chyenan madun dan u ai. Madu jan chyenan hta yu nna, grai gabu sham sha ai zawn re myiman madun let mani sum rai, ta chyenan hpe saboi kaw mara kau da nna, shat- gawk de bai nhtang shang wa mat sai. Lung Tawng madu jan a lai hpe mu nna, chyahkring sha grai pawt mayu mat nu ai. Madu jan a lai ky- ang gaw dai hku n re, shakram shiga dai zawn nga nna shana dat ai wa hpe chyenan htang nna matsa wa chye ai, chyenan wa mi n htang tim, Lung Tawng a man kaw gaw matsa dan na htung nga ai. Shi gaw madu jan a ndai lapran na sat lawat hpe bai shai dat nna, ta chyenan kaw shalai bang dat ai shawng daw hkan na shakram shiga gale yu dat yang, Lung Tawng gajawng nna baw sin mat nu ai. Madu jan gaw maigan hpaga makyit mahkai dap kaw magam gun u ai. Shan gaw dakkasu jawng rau lung ai kaw nna ra hkat masai. Jawng lung ngut ai shaning, Lung Tawng gaw buga de nhtang yu wa na hku yaw shada tawn u ai hte rau, ya na madu jan hpe mung shi a buga de hkan yu wa ga ngu brawm yu yang, Lung Tawng hkyi maling kaw hkrat bang mat tim, ta la- yung shi hte hkan sai la na nga jen wa, shateng wa jang ting ting hkang hkang nga mat sai.
Shi tsun ai: "Dai ntsa malen U ni sa pyen dung na hpun pyi ntu mat nna, matsan mayan rai Wa-hkali Shakrat shakap hkat nna jinghku shachyan hkat ra mat ai shara de ngai n hkan yu ai, nang ngai hpe tsawra ai rai yang gaw ndai myu mare kaw nga u, nye nu yan wa bungli tam ya na hkyem nga ai, ngai tsun ai hku n hkan jang gaw, an masum ning jawm hkawm kau ai sumtsaw hkrunlam daini ndai kaw hkawm jahtum kau sai ga re." Shi ra machyi taw nga ai sumtsaw jan shing nga jang, lashoi sumri dai hkap hta kau nu ai. Gaja wa ya na madu jan a kawa myu mare na hkaimu hpaji dap kaw bungli sa matut tawn ya sai. Shi mung myit ngwi myit pyaw hte magam bungli gun nna dai myu mare kaw nga nan mat sai. Madu jan hte dinghku ningnan jawm de sha wa yang, ma garai n-shangai ai majaw gade sa tim rau sha run run rai, shani shana rau nga tim, hkrum n law ai zawn chyu nga ai. Ma shangai tawn ai hpang dinghku gata na bungli lam shagu yaw shada tawn ai hku n yawng hkraw mat sai. Kasha hpe shangai ai ladu pyi garai nhkrum yang, madu jan a kanu gin- sa ana machyi nna shawng n nga mat sai. Shaning pyi garai n tup yang, kawa mung jahku lam numshe kaw lai mat wa sai. Kanu yan kawa a singkaw gata kaw shingbyi let nga man mat sai madu jan gaw chyahkring sha chyip chyip chyap chyap nga ai ningsin htawng kaw rawng mat ai zawn ngu sam nu ai, laning mi dang myi prwi si hte shat sha nna yawn hkyen ai ten law nu ai. Lung Tawng madu jan hpe myit tau nna, dinghku na bungli shi hkrai gun kau nu ai. Madu jan myit loi awai wa ai hpang, dinghku bungli gun lawm na hku share yu yang, shi gaw Lung Tawng shanwa hpe shat n chye shadu jaw ai hta n-ga, buhpun palawng mung n chye gashin jahpun ai.
Madu jan n-chye galaw ai bungli yawng Lung Tawng a lit naw rai nga ai. Shi bungli yu jang madu jan shannu hpe shat shadu jaw ra ai hta n-ga, ma lanyen hkrut ra, nhku na sanseng galaw rai, tawng ya mi gaw ntawt kaw na Gwi kanu a madu wa lashi latung ni hpe hkan jahkrum hkawm ai hta pyi grau ba mat ai zawn she ngu da nu ai. Htawm e madu jan rung bungli sa ra ai majaw, ma rem nchyang saw nna kasha hpe ma gaji jawng lung ten du hkra lu bau kaba tawn sai. Madu jan dai ten hta Lung Tawng hpe bungli tau lawm na matu, dinghku gata na shadu jaw shadu ya hte gashin gamun rai na bungli galaw sharin la sai. Dai ten na dinghku hta ngoi pyaw ai lam hpe n- gup hte sha tsun yang n ma hkraw, maisau kaw ka tawn yang n dan hkraw rai nga ai. Lung Tawng madu jan a ta chyenan kaw bai mu mada ai shakram shiga gaw: "Tsawra dik ai Apan e, ngai daini Jegau pa de du yu wa sangai, Apan hpe grai dum ai yaw!" Shana ai ten nhtoi yu yang, shakram shiga dai shawng shani htet dat ai rai nga ai. Matut nna lawu na gaw: " Amai e, nang hkamja nga nni? Amai hpe tsaw- ra dik nngai." Lung Tawng chyahkring sha majan pa de hpyen rawt ga nga tim gwi ai myit rawng wa sai.
Shi ta chyenan saboi kaw gabai tawn nna madu jan hpe hta dan sai: "Ndang gasi na num nang gaw ngai hpe grai yu lakru ai hku rai nga ndai i! Nang rung bungli kyin ai majaw, dinghku bungli tau lawm na gaw ngai ningsha kawa a lit re ngu nna, nta dinghku na bungli lam shagu nang hpe n myit pu shangun yu nngai, nang rai jang nye a tsawra shawang myit hpe Gwi lagat sa gaboi hkawm ai she shadu kau nga ndai i! Myit maihkrau maigau rawng ai, sari sadang hpring ai, sumnung shingdi ai woiawn ningbaw byin tai u ga ngu hkan madi shadaw jang, nang gaw shinggan de la ni hte se kinle rai hkawm i!" Lung Tawng pawt mayu ai ja e hpa sha tsun ai pyi ndum kau nu ai, lahkyawn hkan na du hkra tsun kau sai. Madu jan gaw shi hpe manang ni ngai hpe shatu ai she re, nang nre hku hkum myit la nga tim, Lung Tawng un taw nga sai. Lung Tawng pawt makan taw nga yang, madu jan ta chyenan hta la nna ntawt de pru mat wa sai. Lung Tawng sa-hka she gama kra naw matsa taw nga yang, madu jan bai nhtang shang wa ra ai. Shaloi madu jan mahtang she pawt wa sai, marawn ai nsen Lung Tawng hta pyi grau nu ai, shi Lung Tawng hpe ta layung di rai tsun ai: " Lung Tawng, nang ngai se hkawm ai ganang mu a ni? Nang sakse lu a ni? Ngai lama la ni hte se hkawm yang gaw mu e achye nu ga, nang ngai hpe dai daram n kamsham jang gaw hka mat saga!" Lung Tawng ga dai hpe grain kam madat nga ai hte rau, madu jan a ta na chye - nan gare la nna: " Ndai shakram shiga gaw sakse n re ni? Ga- ning re sakse naw tam ra a ta?" Lung Tawng chye-nan kaw na shakram shiga hpaw dat yu yang, n rawng mat sai, chye- nan nambat du hkra mye rai sai. Jahtum e Lung Tawng mahtang sanat shayu ra mat sai.
Madung gaw kasha wa shang wanna, bai ga-law • taw nga yang nhuk mat sai. Lung Tawng rung kaw bungli naw galaw nga yang, madu jan ngai shinggan de nna du wa sai, jawng de ma sa tau hkyem nga ai nga nna chyenan hte shana dat ai majaw, Lung Tawng madu jan hte tsam mari bai lu hkrum hkyem sai ngu grai lagu gabu kau nu ai. Shawng shana Lung Tawng U kanu jan hpe tingse dum let mahkawn hkawn dan ai yupmang mu sai re wa, madu jan hte ga-law hkat wa na gaw n myit madawm nga ai. Lung Tawng yan a kasha mali ning shang ai shaning, rung na ni madu jan hpe ningbaw aya mi shakap ya nna, nta dinghku gata na bungli nau n lu hkang lawm mat sai, gade ya nrai yang mung htingrep jarit mayan de krai kagat, nta du wa tim shat seng de krai sa ra, shana yuptung yuphkawng e she nta du wa rai nga ai. Dai shani kaw nna Lung Tawng ning- wan chyu ningwan ra mat sai. Ningbaw aya shakap ya ai hpang kaw nna madu jan shat wa shadu jaw na ten pyi n lu mat sai hta n-ga, Lung Tawng hpe shaga ai ga manawng kasha hpe gajet ai hte maren sha re hte rau, nta du wa jang kasha hpe zawn ngu nna shangun sha sha rai nga ai. Lung Tawng gaw ningbaw aya ningnan lu shakap la nna loi rai dum ai myit rawng sam ai ngu sharang kau nu ai. Raitim Lung Tawng n sharang lu ai bungli mung nga ai. Galoi ten kaw nna rai sai kun, madu jan Lung Tawng hte yupku nau n pawng mat sai.
Shana yuptung e nta shang wanna, ma- nam ni hpe shayup ai gawk de hkre hkre wa yup mat ai ten she law nga ai. Shata mi hta Lung Tawng hpe ahkang jaw ai gaw galang mi hte lahkawng lang daram sha rai nga ai, dai pyi gaw ma ni wa sat ai kaw na jit shupbawng hpyi ai daram aput jang she mai byin ai bungli re. Lung Tawng madu jan hpa rai shi hte yupku n kam pawng mat ai re ni ngu yang, madu jan gaw pujat du hpye wa ai majaw re nga u ai, Lung Tawng gajawng nna tsirung de lawan sa jep yu u ngu shadut dat sai. Lung Tawng nau shadut jang tsi sumpum mi hpai wa ra ai. Raitim tsi dai shaning tup wa tim sadek kaw naw rawng nga ai. Lana mi Lung Tawng ja len singgat ga- tu wa nna, madu jan yup ai gawk de lanyan sa wa nhtawm, nba yat sha gun kau nna, madu jan a labu gadun gang dat yang, chyahkring mi na lapran sha, Lung Tawng dun kaw ap mat hkra hkrat taw mat sai. "Lawm sha u, nang nsan ai matsan Gwi la!" Madu jan Lung Tawng hpe grai nkaw la ai zawn nga nna matsa u ai. Shaloi she Lung Tawng madu jan e yupku kaw nna shingdit jahkawn kau dat ai re dum nga ai. Madu jan hpe shakram shiga htawn dat ai "Balen" a chyenan nam- bat dai Lung Tawng jau jau mu sai. Lung Tawng gaw shani shana nta ding- hku na bungli hkrai majan mat ai majaw, shinggan de manang langai mi pyi n lu nu ai, shi hpe nang de sa chyai rit, tsa lu chyai ga nga ai mung gadai n nga ai, hkalum poi du yang ta chyenan kaw hkamja nga nni nga nna san ai gadai n nga ai.
Madu jan a ta chyenan kaw chyu she shakram shiga ningnan loi n hkring hkawn pru wa ai. Lung Tawng hkringsa ten hta, madu jan a ta chyenan na shakram shiga grai yu kam ai, shi gaw manang ni madu jan hpe shana dat ai shakram shiga yu chyai nna puba shamai u ai. Madu jan mung Lung Tawng hpe shi a ta chyenan hpaw yu ya ai nga nna n pawt yu ai. Dai majaw Lung Tawng madu jan a ta chyenan kaw "Balen" nga ai manang langai jat ai hpe mu mada ai laning mi dang ganoi du wa sai. Raitim masha dai gadai re n chye ai, num mahtang rai kun, la mahtang rai kun n chye ai, madu jan hpe mung nsan yu ai. Lung Tawng a madu jan ta chyenan kaw na shakram shiga a majaw ga-law ai hpang, Lung Tawng hpe pyi n shaga mat hkra shalu mat sai. Lung Tawng bai myit yu yang, madu jan lai wa sai ten hta shinggan hkan la ni hte se hkawm ai da nga ai shiga nna yu ai majaw, n teng ai kaw shadu shut kau jaw sai ngu, atsam manu mana dat nna bai asawng la u ai. Raitim Lung Tawng myit hta gaw n-gut taw nga sai. Aten nhtoi tsawmra ya lai tim, madu jan la dai hte seng nna ga lahkun mi pyi n shakra yu ai. Shawng de madu jan hpe ra mayu ai la law law nga ai, la ni madu jan hpe ra mayu nna nyan hpaji daw ai lam ni yawng, Lung Tawng hpe chye tsun hkai dan ai, ndai lang na gaw ip kau nu ai.
Lung Tawng hpa majaw myit n gut a ni nga yang, madu jan a ta chyenan kaw na shakram shiga mu kau ya ai shawng daw tawng ya mi gaw, madu jan ladu lai hkra mare hkrai rawng nu ai hte rau, shana shanang yuptung yuphkawng e she nta shang wa ai ten law ai, lana mi gaw nta pyi n wa yup nu ai, dai "Balen" shana dat ai "Jegau kaw nhtang du yu wa sangai" nga ai shi shana dat ai shawng shana nan nta n wa yup ang nga ai. Ntsen na zawn re lam mi bai rai jang gaw, shakram shiga shana dat ai nhtoi n bung taw nga ai, shatu chyai hkat ai rai yang gaw, masum ya ting shayan nna madu jan hpe "Tsawra shakram shi- ga" jahkrang dat na htung n nga ai. Raitim Lung Tawng pawt mayu ai masin lani hte lani kawp mat wa sai. Madu jan Lung Tawng hte ga -law ai hpang tawng ya mi gaw, ningnang n- gau nrap hkra nta hkrai sin mat sai. Dai makau mayang hkan hkawm ra jang, Lung Tawng hpe saw la nna hkawm u ai, shan rau sha run run rai bai hkawm dan jang, htingbu htingpyen ni pyi "Wwi, nan chyau gaw i!" nga nna hkan hpu ma ai, dai gaw "Sumtsaw dinghku de yang ga-law ai da, ga-law ngut jang mi na hta grau tsaw ai." Nga ai mahkawn ga hte she bung mat sai. Lana de mi madu jan a manang ni Lung Tawng a nta kaw shang chyai ma ai, shanhte Lung Tawng hpe tsun ai: "Nang shakram shiga a majaw na madu jan hte myit n pyaw hkat ai wa nre ni? Jegau na dingla dai mi grai saw kam la ai, anhte hpe mung shakram shiga shalai ya nu ai, na madu jan hpe shalai ya ai hte maren sha re, atawng ya mi sha wa nga hkawm yang, yawng hpe tsaw mayu nu ai da."
Lung Tawng num dai ni "Atawng ya mi" nga nna grai bai myit yak mat sai. Lung Tawng madu jan hpe grai n kam mat ai raitim, madu jan dinghku na bungli hpe htep lahti rai bai gun hpai lawm jang gaw gatsi kau nu ai. Grau ahkyak ai gaw madu jan "Hkum hkam gaja" mat sai majaw, Lung Tawng shi a layung manga hpe bungli galaw ga n saw ra mat sai. Laning chy- en dang lai ai hpang, Lung Tawng a madu jan Jegau de bungli ra nna bai yu wa sai. Madu jan nhtang du wa ai hpang, Lung Tawng mu mada ai gaw, madu jan a sat lawat bai shai wa nga ai. Manang ni chyenan gayat dat jang, gade n rau tim shinggan de byawn rai sa madat nhtawm, ta chyenan kaw shakram shiga jahkawn dat jang, shi yu ngut ai hte lawan hpyet kau rai nga ai. Lung Tawng madu jan a ta chyenan hta shala ya mung n mai mat sai, chyenan hpaw yu ai hka hka jang: "Nye chyenan chyu hpaw ai gaw, ngai nang a chyenan ga- loi hpaw yu ga a ni?" nga nna kinsha la-sha ga she lawm hkra matsa wa nga ai. Shana mare kawam la nna nta bai nhtang du wa jang, Lung Tawng shanwa hte mung n yup nu ai, shi hkrai shawng de na zawn, manam gawk de hkrai wa yup u ai. Lung Tawng hkumhkrang de ningra wa ai lam nga nna, gawk de lanyan shang wa jang, hkap jen nhtang kau, loi shagwi dat jang, Lawze gumra zawn rai lahkat wa rai nga ai. Lung Tawng bai myit htum si wa sai.
Shi madu jan hpe hkrak n tsen taw nga nu ai, raitim sakse n lu ai ma- jaw kaning nchye di nga ai. Lung Tawng gaw sharang n dang mat sai ma- jaw, bungli gaji gajaw re kaw sha grai pawt mayu wa nga ai. Pawt hkat wa jang, madu jan hpe ta chyenan na shakram shi bai ahprun jaw dat rai jang, madu jan gachyi mi pyi n yan ai, ga-law shagu nta hkuhking n hten ai galang mi pyi n nga sai. Lung Tawng dat sumla hkrung kaw dinghku num dinghku la ni shinggan de nse nsa rai achya sha hkawm ai mu jang, madu jan hpe la kaga ni hte yup taw nga ai shingran hkrai mu mat sai. Nawt nawt gaw madu jan hpe matsat ai myit rawng wa sai, madu jan hka shin ai shaloi buhpun palawng n kap ai hkawm dan tim, la hkrang pyi n chye ga-u mat sai. Shi madu jan hpe yu yang, hpyi malu kau ai Shugawk zawn she nawn nga ai. Laning mi dang n ru n ra ga - law ai hpang, Lung Tawng madu jan hte hka mat sai. Lung Tawng nta buga de nhtang yu wa mat sai. Shi kasha hpe grai nja ai raitim, madu jan gumhpraw htu nna kasha hpe n lu n lawt gashun ai majaw, tara rung ni madu jan mahtang ma hkang lit la na hku dawdan kau masai.
