Jinghpaw Ga Malai Ni
Kachin Proverbs & Wisdom Archive / Full Collection / Page 1
Browse the complete list of Jinghpaw Ga Malai (traditional Kachin proverbs) with meanings and explanations.
"Aga lai yang hka tai, Ajum lai yang sha n mai."
N tsun ang ai ga ni hpe tsun yang hka (shawa) hkrum chye nga ai. Dai hte maren jum lai ai simai mung sha n mai nga ai.Ga tsun shaga ai hta n lai hkra, sadi let tsun chye ra ai hpe sadi jaw ai ga re.
"Dayauk da chyik, Lanyau myaw chik."
Lanyau gaw kachyi chyi rai nna, shi a myi man hpe myit shangut la chye ai zawn, lajen ren shawa lata brawng jawm galaw yang, kaning re bungli kaba raitim ngut mat wa lu ai hpe n-gun jaw ai ga re.
"Hka garai n kaba yang, mahkrai htan ra ai."
Hka garai n kaba yang, htan ra ai mahkrai hpe aloi sha galaw kau lu ai. Aten shalai nhtawm hka kaba yang mahkrai htan ai rai yang jamjau kaba hkrum chyen nga ai. Aten naw nga yang galaw shangut ra ai bungli hpe, ngut kre hkra galaw ra ai hpe sadi jaw ai ga re.
"Hpunau myit hkrum hpyen n shang, Wuloi wula myit hkrum sharaw n dang."
Kahpu kanau (sh) buga masha ni myit hkrum mangrum, kahkyin gumdin nga yang, kaning re hpyen mung, kata de n shang shalau lu ai. Dai zawn wuloi wula ni myit hkrum nga yang, matse ai sharaw mung n shang kawa lu ai. Myit hkrum ai hte hpyen hpe makawp maga lu nga ai lam shadum ai ga re.
"Hpyen wa a kumhpa gaw hkrit hpa re. (Rawang)"
Hpyen wa nga ai hte maren, shi kaw na lu la ai kumhpa mung, myit kaja hte jaw ai n re majaw, sadi maja ra ai hpe sadi jaw ai ga re.
"Lagawn e lu ai gaw yup; Yup e lu ai gaw ngak; Ngak e lu ai gaw hkaw; Hkaw e lu ai gaw htung; Htung e lu ai gaw du u."
Masha gaw lagawn jang yup ja ai. Nau yup ai masha gaw, sha ayup mayu nga ai ana (ngak) byin wa chye ai. Ngak byin sai masha gaw, lahkawng masum ya shat n sha hkra yup nga lu ai ana (hkaw) de gale wa lu ai. Hkaw byin nna, yup hkrai bai yup jang, hkum bum ai ana (htung) de bai gale wa lu ai. Htung ngu ai byin sai hpang gaw, du u hkyen da ya ra sai nga, ma ni hpe n mai lagawn ai lam shadum ai ga re.
"Marai masum myit hkrum yang, Panglai nawng pyi htawk dang ai."
Panglai nawng a lachyum- panglai zawn dam ai nawng kaba. Marai masum myit hkrum yang, panglai zawn re nawng kaba hpe pyi, htawk dang kau lu ai. Myit hkrum ai gaw, awng dang ninghpang re ngu ai hpe shadum ai ga re.
"Masha garum ai hpe matsing da u, Tinang garum ai hpe malap da u. (Lisu)"
Masha wa garum ai hpe matsing da nna, chyeju dum chye ra ai. Tinang garum ai hpe bai tsum shadawng, arawng mala re ai lam gaw, tinang a sari hpe jahpoi lam sha rai nga ai hpe sadi jaw ai ga re.
"Matsan nngai ngu hkum hkrap, Lu nngai ngu hkum kadap."
Matsan dik nngai ngu hkrap nga yang, hpa byin wa na n re. Ba hkam let bungli galaw shakut yang sha lu su nga mai wa lu ai. Lu su nngai ngu arawng mala, raidum nna bungli n shakut ai nga nga yang mung bai matsan mat wa lu ai hpe shadum sadi jaw ai ga re.
"Myit yang mang ai, galaw yang dang ai"
Mang ai a lachyum - mau ai, n hkawn hkrang ai. Magam bungli langai mi hta, manghkang hkrum wa ai shaloi, myit sha myit nga yang, mahtai kaja hpe n hkawn hkrang lu ai. Raitim manghkang hpe matu tam nna, myit n htum ai sha tatut shakut shaja galaw yang, kade kaba ai bungli manghkang raitim, hpang jahtum e awngdang lu nga ai hpe n-gun jaw ai ga re. (Ga malai ga shagawp hpan).