LIDO (DANAI) LAM WAW AI LABAU KADUN

LIDO lam hpe British (English) ni kaw nna, jak hkinghku hkum ai American ni hpe gălaw waw shăngun ai re. British Genaral Wavell kaw nna, American Genaral Stiwell hpe lam waw galaw na matu bungli lit jaw dat ai. Lam galaw ngut ai hpang gaw, Stiwell lam(Stiwell Road) ngu nna pyi tsun gumhkawng lai wa sai lam nga ai.

Lido lam hpe 1942ning, December(1) ya shani kaw nna, galaw hpang wa sai. Lam hpe India, Lido kaw nna galaw hpang wa ai. American ni gaw deng 12000 tsan ai shara kaw nna,India, Assam State, Lido Mare(Wanleng lam baw) du hkra jak hkinghku htaw shalet la nna galaw sa wa ai re. 1944 ning hta Genaral Stiwell gaw, Shingbwi Yang kaw Dabang shara jahkrat la lu sai.

Stiwell a lam rung shara daju gaw Wara Zup kaw rai nga ai. Ndai lam galaw nga ai ten gaw No. 2 mungkan majan byin nga ai ten mung rai nga ai. Japan hpyen ni hpe gasat gala let, galaw waw ai lam rai nga ai.

Lam galaw nga ai ten shim lam la ya na matu, American ni sharin shakyang da ai, Miwa hpyen Dap, Dapnu 23 hte 28 ni rai nga ai. Dai sha n-ga, American a lagaw lam hpyen hpung ni, nbungli dap ni mung lawm nga ai. Engineer hte gawgap dap dung yawng (10) mung lawm nga ai. Jak Rung 2 hpe Shingbwi Yang kaw gawgap dap jung da ai. Lam galaw bungli masha ni gaw, India kala, Gaw ya (Kuli) masha ni law malawng re ai lam chye lu ai. Lam galaw ai hta hkrat ang ai gumhpraw gaw USD. Wan 138 re ai lam chye lu ai.

Lam gawnhkang dap ni hpe Gen. Stiwell kaw nna, shim lam jahkrat na matu aming jaw ai hpe n madat ya ai majaw, manghkang byin ai lam nga ai. Dai manghkang hpe hpyen jau bu daju Mauntbetan kaw nna hparan ya ra wa ai mădang de du wa ai.

Lam a dam maga de pe (30)

Myitkyina kaw nna Shingbwi Yang lapran mahkrai kaji kaba yawng (61) nga ai.

Shingbwi Yang hte Pang Sau lapran mahkrai yawng (10) nga ai.

Lido lam, Namhpyek mare kaw nna, Namhpyek hka makau hkan yu wa ai, N-ga Ga nambyu hka rap di nhtawm, Daihpa mare kaw lai di wa ai lam langai mung nga ai. Dai lam gaw dumbret lam rai nna, Englik ni galaw da ai re lam chye lu ai.

Danai hka rap ai. Mahkrai n htan rau mat ai hpe mu lu ai. Ya lai ai lam hta Makaw mare hka daru kaw Tawang hka mahkrai galaw htan da ai lam nga ai. Nau n na yang, hka lam lai wa nna, Tawang hka e kabai kau da ai majaw hkarang kawng ntsa hta ngam nga ai hpe mu lu ai.

British(Englik) ni Lido lam galaw ai yaw shada lam gaw,shanhte India kaw dahpran nga nna, jarit hkrun lam mung ni ai majaw, mungkan majan gasat sa wa ai hta laknak arung arai, malu măsha, masha n-gun htaw wa htawsa na matu hte majan sum wa yang, htingnut hprawng pru(Withdraw) wa loi na mătu re ngu chye lu ai.

Lido lam a tsan gang shadang:

- Lido lam gaw Myikyina Muklum kaw nna, Lido măre du hkra — deng (263) tsan ai.

- Myitkyina kaw nna Danai — deng 120

- Myitkyina kaw nna Shingbwi Yang — deng 163

- Danai kaw nna Shingbwi Yang — deng 43

- Shingbwi Yang kaw nna Nam Yung — deng 30

- Nam Yung kaw nna Pang Sau — deng 35

- Danai kaw nna Pang Sau — deng 108

- Myikyina kaw nna Pang Sau — deng 228

- Pang Sau kaw nna Lido — deng 35

(Ra rawng ai lam nga yang shading sharai hpaji jaw la na hpe kam ai)

Uma Sau