Lai wa sai August shata 13 ya shani Munghpawm Rapdaw hta Myen hpyendap gawng malai Lat Du Up Jum Khin Mong Swi tang madun ai, Simsa lam n ra ai, NCA, lakmat n htu nna Nhprang sut rai ni tara n shang lagu shaw sha ai, KIA ni nga ai Hugawng pa ginra ni de ginra jasan gasat poi galaw ra ai ngu tang madun ai hpe lawu na zawn tsun dinglun ninghkap mayu ai.
KIO HTE 2008 NING GAW DA AI TARA.
KIO gaw Myen mung a mung kata majan hpe mung masa hte hparan ai ladat rai yang sha, tengman ai mahtai kaja lu na re ngu ai hpe tsun nga dingyang re. Myen hpyendap Asuya prat hta Mung masa bawngban na matu Ningpawt ninghpang Tara nga ra ai. Mungshawa Asuya nga ra ai. Dai byin na matu, Amyu sha zuphpawng kaba National Conference galaw nna Ningpawt ninghpang tara shawng ka shalat ga nga ai majaw National Conference (NC) zuphpawng shanglawm sai.
NC zuphpawng hpe maram dinglik yu ai shaloi, Amyu sha ni a lu ging lu ang ai mungmasa ahkaw ahkang, ahkang aya hpa n lawm ai. Dai majaw Ningpawt ninghpang tara kaw Amyu sha ni lu ging lu ang ai, mungmasa ahkaw ahkang ni hpe bang shalawm na matu, KIO wuhpung hku nna mung, Kaga amyu sha rawt malan hpung 13 hte pawng nna mung, ra sharawng ai lam hpe laika hte tang madun sai. Hpang jahtum KIO a ra sharawng ai lawnglam 19 lawm ai (19 Points Article ) tang shawn laika hte tang shawn tim hkap la ya ai lam n nga ai re majaw (NC) zuphpawng kaw na ka shapraw ai Mungdan uphkang na ningpawt ning hpang tara (2008 Constitution) hpe n hkap la ai lam ndau ai re. Dai majaw daini du hkra KIO gaw 2008 ning ka da ai ningpawt ninghpang tara hpe n hkap la ai wuhpung re ai.
KIO A SIMSA LAM TAM AI HKRUN LAM.
KIO/ KIA gaw simsa lam hpe ra sharawng ai, Mung kata majan hpe jasim mayu ai, Mung masa bawngban ai ladat hte manghkang hparan mayu ai, hpraw san ai myit hte 1964,1972, 1980-81, 1994-2011 ning du hkra, lang hte lang mungmasa bawngban na matu shakut lai wa sai re, Myen Asuya hpyendap maga tsep kawp myit ya ai lam n nga ai.
2011 ning Myen Asuya hpyendap ni majan bai baw ai hpang mung, simsa lam hpe ra sharawng ai majaw, Thein Sein Asuya hte lang hte lang hkrum zup bawngban ai lam galaw lai wa sai.
2013 ning hta Mungdan ting gap hkat jahkring na bawngban ginrat hpung (Nationwide C e a s e F i r e Co-ordination Team) (NCCT) hpaw nna Mungdan ting gap hkat jahkring ta masat (Nation wide cease-fire Agreement) (NCA) htu na hkrun lam hpe mung KIO ginjaw shara kaw hpaw hpang nna galaw lai wa sai. Raitim dai NCA hpe, 2008 ning gaw da ai tara kata de Myen Asuya kaw nna bang kau ai majaw, jet ai, ngang kang ai, hkam dahka nga ai simsa lam hpe n mai lu sai ngu mu mada nna KIO gaw dai hkrun lam hpe mung tawn da ra ai re.
2013 ning May 28-30 laman Myen Asuya dat kasa Munghpawm hkringmang Salang, U Aung Min hpung (UPWC) ni hte KIO Dat kasa Salang Sara kaba Sumlut Gam hpung ni Myitkyina kaw, hkrumzup bawngban nna, UN dat kasa salang, Mr. Vijay Nambiar, Miwa Gumsan mungdan sumtsan salang Mr. Lu Zhi, laknak lang rawt malan hpung (8), Mungchying Kanu Kawa dat kasa ni marai (10) shang lawm nna lawu na lawnglam ni hpe myithkrum ta masat htu ai lam mung galaw sai re. Dai myithkrum da ai hta 1 KIO hte Myen mung Asuya ni Matut n di bawngban na myithkrum da ai. (2) Majan shayawm na, gasat gala n byin hkra lahkawng maga na dap ni hpe reng hkang na. 3 Joint Manitoning Committee hpaw nna shada yu maram nga na lam. (4) Dap shara jahkrat ai lam hpe matut bawngban jahkrup la na ngu ai hte kaga IDPs ni hte seng ai lam, Technical Team hpaw na lam ni hpe myit hkrum ta masat htu da sai, raitim Myen Asuya hpyendap kaw nna tatut hkrang shapraw ai lam n galaw ai majaw akyu hkam sha ai lam n nga sai.
Bai 2013 ning October 10 ya shani mung, Hkringmang Salang U Aung Min hpung (UPWC) ni hte KIO Dat Kasa Salang ni Myitkyina kaw kalang bai hkrumzup ai lam galaw ai hta, UN Salang Mr. Vijay Nambiar, Miwa Gumsan mungdan laksan salang Mr.Wang Ying Fang, Rawt malan hpung (10) na dat kasa salang, Jinghpaw mung mungmasa hpung shagu na dat kasa salang marai (10) simsa lam tam hpung PCG (Peace Talk Creation Group) ni shanglawm nna, ngangkang ai Mungdan simsa lam gawgap ai hpe, hkam dahka nga ai mungmasa mahkrun hku myithkrum lam lu hkra ngu ai myithkrum laika ka da sai re.
Myit hkrum da ai lam ni hta Mungmasa bawngban ai lam (Political Dialogue) byin wa hkra, Mungdan ting gap hkat jahkring ai hta KIO/ KIA shanglawm lu na matu ra ai lam ni hpe tau hkyen shajin ai bungli ni galaw na.
IDPs ni madu buga de bai wa lu na lam hte mare buga bai gawgap la na matu lahkawng maga shang lawm ai machyoi hpung (Technical Team) hpaw nna masing jahkrat na lam. Majan shayawm na matu, lahkawng maga shang lawm ai yu maram komiti (Joint Monitoring Committee) hpaw na lam.
KIO kaw nna, Mung shawa hte, hkrumzup bawngban lam (Public Consultation) galaw na hte kaga machyip makup lam ni myit hkrum da sai re. Dai myit hkrum da ai lam hpe Myen Asuya hpyendap ni hkrang shapraw ai lam n nga ai hta n-ga Myen hpyendap a simsa lam Policy (6) (တပ်မတော်၏ ငြိမ်းချမ်းရေးမူဝါဒ (၆) ရပ်) hte maren rai na ngu ai laika a majaw tsep kawp n awngdang mat sai re.
Matut nna mung KIO gaw simsa lam tam ai, mung masa bawngban na mahkrun hpe NCA mahkrun n re ai sha (Federal Political Negotiation and Consultative Committee (FPNCC) mahkrun hte bawngban lu hkra lam bai tam shakut nga ding yang mung rai nga ai.
TARA N SHANG NHPRANG HTU SHA AI.
Hugawng Ledo lam mayan na Wara Zup Ja Htu Zup buga, mare kahtawng ni kaji kawoi prat kaw nna galaw lu galaw sha nga ai Yi, Sun, Hkauna hte Dum nta mare kahtawng du hkra hpe Myen hpyendap Asuya kaw nna Yuzana Company lamu ga ngu Eka sen lahkawng masat la kau ya ai majaw mung mare masha ni galaw sha shara n lu nna lamu ga bai jaw na matu hpyi tim n lu ai, daini du hkra nep myi prwi hte hkam sha nga ra ai, dai zawn la ba ka-up ai gaw tara shang ai lam rai na kun?
Hugawng pa ginra na Ja maw, Pat maw ni hta jai lang ai Jak arung arai ni, Company sutdu ni yawng gaw, Myen hpyendap ahkang n jaw ai sha kaning rai bungli shang galaw lu na,
ဒကစမှူး၊ ဗျူဟာမှူး
ni hpe Gumhpraw, Ja, တပ်ရင်းမှူး Pat ni law law jaw nna shang galaw sha ai hkrai rai ma ai.
Ja maw, Pat maw ni a matu Jak sau, N-gu, Jum yawng တိုင်းမှူး၊ ဒကစမှူး ni Cantract la nna shalai ai hkrai rai malu ai. Tara n shang galaw ai hkrai re lam asan sha mu lu ai. Shanhte tara n shang galaw sha nga nna, KIO/KIA hpe mara shagun mying jahten ya ai lam san san sha re ai.
MAJAN HTE SIMSA LAM
Myen mung dinghku majan simsa na matu gaw yat hte yat grau tsan mat ai masa she rai nga sai. Myen hpyendap ni tsun ai gaw simsa lam a matu laknak jahkrat ra ai. Laknak lang masa dawm kau ra ai nga tsun nga ai. Jet ai simsa lam ngangkang ai simsa lam lu na matu gaw, Hpyen gumshem ladat lang nna gasat gala dang sha dip sha ai ladat hpe shawng dawm kau ra na re. Ya laknak lang taw nga yang pyi dai ram dang sha ai gaw laknak jahkrat ai hte gaw, Amyu pyi mat hkra dip sha na chyalu rai nga ai. Mungdan langai mi hta laknak lang ai hpyendap langai sha mai nga ai ngu ai hpe kadai mung hkap la na re. KIO gaw BGF gale ra ai ngu tsun ai ten, Panglung myithkrum lam hte maren rai yang KIA a laknak ap kau na ga ai ngu ai du hkra tsun yu sai. Simsa lam kade ram ra ai ngu ai sakse nan rai sai. Shanhte gaw laknak hte gasat shamyit na masing jahkrat, KIO/KIA ni hpe gaw laknak lang let mung masa n mai bawng ai lam tsun re ai gaw kadai hkap la na.
Hugawng pa de gaw ginra jasan majan pa shabyin na da. Mungmyit Sinli ga de gaw Ka-ni Nanghpam gasat majan baw na da. Dinghku majan gara hku mung n mai zim sai, Mungmyit Sinli ga na Ka-ni Nanghpam labau gaw Myen Asuya hte hkridun ai hkrai rai nga ai. Ka-ni hkai ai, galaw shapraw dut shabra ai ni gaw Myen hpyendap npu na Pyitutsit ni hkrai sha re. Shanhte gasat na Ka-ni majan gaw Pyitutsit ni hpe gap na kun? Pyitutsit wuhpung ni hpe dawm kau na kun?
Myen Asuya, hpyendap ni myit hpraw san let, tengman ai mungmasa ladat hte jawm bawngban nna yawng maren mara hpawng de nga lu ai rai yang Ka-ni Nanghpam manghkang gaw hkoi mat na sha re. Ka-ni Nanghpam majan baw ai gaw Amyu sha rawt malan ni hpe gasat ai majan hpe Mungkan hta tara jashawn gasat mayu ai lam sha rai na re.
Dai majaw KIO/KIA ni gaw Simsa lam tam shakut, Myen Asuya hpyendap ni gaw majan gasat shakut, jet ai simsa lam kaning di lu na. KIA hpe gap gasat ai hte simsa lam lu na kun ?
Bum Chyangau




Discussion
0 comments
Sign in to join the discussion.
Sign in to commentNo comments yet. Be the first to join the discussion.