CHYINGHKRANG BAHKAW TSIT HKAI SHA LADAT

Chyinghkrang Bahkaw Tsit (Broccoli) ngu ai shat mai gaw shawng nnan Italy mungdan a n-gun rawng ai lu sha kaba langai rai nna, lai wa sai shaning (20) ning jan kaw nna mungdan shara shagu hkai sha wa ai rai nga ai. Chyinghkrang Bahkaw Tsit hte Chyinghkrang Bahkaw Hpraw ngu hpan lahkawng nga ai. Chyinghkrang Bahkaw Tsit kaw Vitamin dat rawng nna masha hkum hkrang hpe akyu jaw ai malu masha re.Dai hpe katsing hku nna, Kaprawng nna, Gangau nna mai galaw sha ai.

Duhkra Ladaw Hpan-

Chyinghkrang Bahkaw Tsit gaw Chyinghkrang Bahkaw Hpraw hte hkai sha ladat bung ai. Katsi nna, madi nyap ai duhkra ladaw hta mai hkai sha nga ai.

Lamu Ga Hpan-

Pa ga ginra shara kaw September shata kaw nna December shata du hkra hkai sha mai nga ai. Bum ga ginra shara hkan shaning ting hkai sha mai ai.Chyinghkrang Bahkaw Tsit gaw Nitrogen Phosphorus hte Calcium dat namhpun rawng ai lamu ga shara hta hkrai sha yang grau kaja nga ai.

Hkai Ladat-

Hkai li tum ni hpe bawng nna langai hte langai yungnu bat mi e chyen gang nna ban ra ai. Hkai li tum hpe ban da ai ntsa yi hku, tsingdu jahkraw, lahpaw zawn re lama ma hte magap nna hka jaw ya ra ai. (Hpakgyi hkai sha ladat hte bung ai). Hkai bawng (4) ya (6) ya laman makru kaprang pru wa sai, dai ten shara htawt hkai yang kaja ai. Npawt hpe atsawm pawm nna bawng langai hte langai pe (2) gang hkai ra ai.

Gawn Lajang Lam-

Hkai bawng hpe htawt hkai ngut ai bat (3) na ai hpang namhpun bang ya ra ai. Bat (3) hta kalang Nitrogen dat namhpum law ai ga sau hpe jai lang nna, namhpun hpe hkai bawng makau hkan gat ya ra ai. Phosphorus dat namhpun ra kadawn ai hkai bawng gaw shaba pu nsam byin wa chye nga ai. Dai hpe ga sau kahtet shadang tsaw hkra galaw ra ai. Ga sau katsi ai rai yang Phosphorus dat namhpun hpe ga sau shaw na matu yak ai. Jan shingkang kaja lu ra ai. Lani mi yawm htum hkying hkum (4-5) daram jan hkra ai shara lu ra ai. Lamu ga madi lu na matu ten hpring hka lu ra ai. Chyinghkrang Bahkaw Tsit bawng a aru hpe sung sung hkai ra ai, sung ai lam n nga jang hka hte lim nna apawt yet mat chye nga ai. Lamu ga madi lu na hte kaga tsing du ni n lim,n magap na matu ding-yang gawn lajang ra ai. Chyinghkrang Bahkaw Tsit bawng gaw shata mi daram rai yang apu pu hpang ai. Hpun hpe shingtai ni n sha hkra gawn lajang lam galaw ra ai. Shingtai latung ni gaw Chyinghkrang Bahkaw pu kata rawng makoi chye nga ai. Dai majaw ahpun hpe gawn lajang lam ding yang lu galaw ya ra ai.Nitrogen namhpun gaw alap, makrung, lakying, atum apawt ni hpe bawng ring shangun ai namhpun hpan rai nga ai.

Phosphorus gaw asi hte apu hpe n-gun jaw nga ai. Dai majaw ahpun n ram shi yang Nitrogen dat namhpun hpe madung tawn nna gat ya ra ai. Dai hte maren Chyinghkrang bahkaw tsit pu hpang wa ten she Phosphorus dat namhpun gat ya mai ai. Chyinghkrang Bahkaw Tsit bawng kaja na matu ra kadawn ai Dat namhpun hpe aten, duhkraladaw hta hkan nna jai lang ya ra ai.

Di La Ten -

Htawt hkai ai shata (2-3) na ai hpang di sha mai sai. Di ai shaloi n’dung na apu, Chyinghkrang bahkaw tsit hpe yu nna apu kaw atsit nsam byin ai ni hpe gaw mai di sai. Makrung hpe gaw ahtoi nsam n pu shi yang lawan di kau ra ai. Chyinghkrang Bahkaw majaw htat ai ni hpe gaw nhtu hte kadoi la ra ai. Nhtu hte di ai shaloi ginlang hte yungnu bat (6) gang nna di ra ai. Chyinghkrang Bahkaw Tsit di la ngut ai hpang ngam ai shi a alap , makrung ni hpe gaw bat (2-3) na ai hpang bai di sha mai nga ai. Makau hkan prut ai apu ni gaw ahpun n si mat dingsa bai prut ai majaw ding-yang bai di sha mai nga ai.

Esther