Nambat (2) Mungkan majan laman Nazi Germany hte shi a Axis hpyen magam jinghku Finland hpyen hpung ni gaw Mungkan labau hta aten galu dik htum Myo mare wang shingrup ai hpyen zai masing hpe jai lang lai wa sai re, Germany hte Finland hpyen hpung ni gaw 1941 Sep. (8) ya shani kaw nna Leningrad (Saint Petersburg) myo hpe laga Soviet Munghpwm ginra hte matut mahkai ai hka/ hkarang lam yawng dandi kau na matu Leningrad myo shingnawm a Krasnoe Selo mare hpe (September 12), Pushkin mare hpe (September 17), Strelna mare hpe (September 21), Pterhof mare hpe (September 23) ya shani zing la kau lu ai hpang Leningrad pru shang lam gaw hpyen wa e tsep kawp hkumpat kau ya sai re, Leningrad mungshawa hte Soviet hpyenla Wan lam gaw myo kata kaw sha chyat rawng mat nna zing mahkawng da ai malu masha ni lani hte lani yawm mat wa ai majaw masha Wan lam malu masha tsinyam hte si sum mat wa sai.
Soviet hpyen dap gaw Leningrad myo kata de malu masha sa jaw na matu hpyen wa wang shingrup da ai ginra kata de lang hte lang lam waw shang shakut yu ai raitim awngdang lam n lu ai majaw shata lam na mat wa ai hpang Leningrad mungshawa ni a matu mahkawng da ai malu masha, Wansau ni htum mat wa magang sai, Leningrad mungshawa ni gaw December shata na centigrade (-10) a n-pu katsi kashung ai aten Wansau n lu mat ai majaw laja lana tsin-yam hkrum mat ai sha n-ga mungshawa ni hpe gam garan jaw ai malu masha gambum mung lani hte lani yawm mat wa sai re, Ma kaji hte Gumgai Dingla ni gaw lani mi Pawngmuk (Bread) gram (125) daram sha, lu mat ai raitim kade n na ai hpang gam garan jaw na Pawngmuk mung n ngam mat wa sai, dai aten Pawngmuk gaw Ja Lung Seng ni hta pyi manu grau dan mat sai, lu lawm ai Leningrad mungshawa ni gaw tinang a manu dan ai sut rai ja gumhpraw nga manga hte loili sha ngam nga ai Pawngmuk ni hte galai sha ra mat sai.
Nazi Germany hpyen hpung ni Leningrad myo hpe shaning kahtap wang shingrup da nna pru shang lam yawng dandi da ai majaw mare masha ni malu masha hpa n-nga mat ai madang daram rai mat sai, Leningrad mungshawa ni gaw tinang makau grup yin kaw nga ai arung arai ni hpe malu masha shatai ra wa sai, dung lahkum saboi ni hpe ret nna zingret kyi ni hpe rin mani let Pawngmuk galaw ai kaw gayau bang wa sai, Dusat malu masha ni mung masha a malu masha tai wa sai, Shanhpyi ni, shakum kaw shakap da ai Wallpaper maisau ni hpe mung shadu shapyaw la nna simai (soup) ni galaw let jawm garan sha ra ai madang de du mat sai, masha n-kau ni gaw asak hkye na matu sha maisau maya sha ra mat ai, hkai tum ni hpe mung numhkaw ni hte gayau nna jak sau (engine oil) hte chyaw sha ai ni mung nga ai, myo kata ayai aya nga ai masha moimang ni hpe du hkra hkan kadoi la nna masha shan sha ai shiga ni mung mawng pru wa nga sai re.
Leningrad Myo wang shingrup da hkrum ai n'htoi (872) ya na ai hpang 1944 January (27) shani hta she Soviet hpyendap gaw Nazi Germany hpyen hpung ni hpe lu gawt gasat kau ai re,Soviet Munghpawm a jak rung mare daju rai nga ai Leningrad myo gaw grai hkyik hkam ai myo mare kaba langai kaw nna laja lana hten za hkrum mat ai myo mare rai mat sai re.
Nazi Germany hpyen hpung ni Leningrad myo hpe wang shingrup da ai aten laman Leningrad myo kata n-gun kaba ai nbungli bom (107,000) daram hkrat bun ai sha n-ga myo kata laknak kaba si yawm htum (150,000) lang daram wa hkrat bun ai re, Leningrad myo wang shingrup da hkrum ai shaning 2 ning jan laman Leningrad mungshawa marai (600,000) kaw nna Wan (1.5) lapran si sum mat ai ngu maram da ai hta tsa lam shadang (3) sha Germany hpyen hpung ni a machyu pala laknak hte si sum mat ai raitim tsa lam shadang (97) gaw malu masha tsin-yam a majaw si sum mat ai re.
Mungkan hta aten galu dik htum, masha si law dik htum ngu maram da ai Leningrad myo wang shingrup ai Nazi Germany a hpyen zai masing a majaw si sum mat ai Leningrad mungshawa marai (500,000) daram hpe Eka (64) daram dam ai Piskarevskoye Memorial Cemetery lup ding lup ra hta makoi mayang da ai rai nna Leningrad myo na asak lawt wa ai masha ni gaw kashu kasha ni ban hte ban ndai sai myiprwi hte yak hkak jamjau dik ai aten na mahkrum madup ni hpe tsun hkai dan na matu laika sumroi sumrai, mahkawn yu-ngwi law law hte ka shalat tawn da ma ai re.
Nazi Germany gaw Leningrad myo hpe wang shingrup da ai aten kade nna ai hpang Myo yawng hpe zing kau lu na re ngu sawn maram da ai raitim shaning kahtap nna aten na mat wa magang Russia Mungdan na sawng dik ai katsi kashung ai du hkra ladaw a majaw Germany hpyen hpung ni mung laja lana yakhkak jamjau hkrum wa magang, Kanu Mungdan hte tsan gang ai majaw hpyen madi shadaw lam mung grau yak hkak wa nna ndai Leningrad myo wang shinggrup ai Nazi hpyen zai masing hta Nazi hpyenla marai (579,985) daram mung si sum mat ai hte mat mat ai rai.
Refer: Wikipedia.org, www.rbth.com
Gauri Shagawng


Discussion
0 comments
Sign in to join the discussion.
Sign in to commentNo comments yet. Be the first to join the discussion.