JINGHPAW GA SI GA NGAU (Shachyaw Daw 4)

“Jinghpaw ga si ga ngau” ngu ai ga baw jai lang nhtawm, Ginru ring ginsa chying ai Wunpawng Mungkan hta Jinghpaw amyu lakung ni tsun shaga shamying jai lang hkrat wa ai ahkyak ai “ga si ga ngau” ni hpe shi shara hte shi garan ginhka nna jahtuk bang jai lang ai lamyi latsang ni hpe “Shachyaw Daw-4” lang ngu na ka ngau ni tsawra ai Wunpawng myu sha ni hpang de kalang bai ka shaleng jasu shalun dat nngai.

MATAI

Ndai “MATAI” ngu ai gaw tinang hpe (snr) tinang hku nna kaga marai langai ngai (snr) Wuhpung wuhpawng (snr) Amyu bawsang langai ngai hpe n hkru n kaja ai hku lama ma galaw hkrup da ai rai yang, Matai Htang, Matai Dawk ai kaw nna sa wa ai ga lachyum rai nga ai. Grau nna n kaja ai madawng mara hte seng ai lam hta jai lang ai rai nga ai. “Matai lai yang madawng sawng na” ngu ai Jinghpaw ga malai mung lang hkrat wa ai lam nga ai hpe chye lu ai.

MANGUT

Ndai “Mangut (Mungngut)” ngu ai ga si ga ngau gaw, maga mi kaw nna maga mi hpe n pyaw n ngawn byin hkra tsun shaga shut da ai, galaw shut da ai lam nga ai majaw, Mara galaw da ai masha ni a ntsa prat ban hte ban “Maroi nni masin n si ai” myit hte prat ban langai ngai hta (snr) lani mi na ninghtoi hta matai htang na, matai dawk la na ngu myit kraw hta bang da ai hpe tsun ai re lam chye lu ai.

WUMAT – WUGUN

Ndai “Wumat” ngu ai gaw lagaw mali tu ai dusat dumyeng / dusat yam nga ni kraw kata kasha rawng ai (snr) lagaw mali tu ai dusat ma hkum byin ai hpe shamying da ai rai nga ai.

“Wumat” ngu ai gaw shawng e kasha n hkrat yu ai, hkalung n hkai yu ai, “Lagaw mali tu Dusat” yi ni kraw kata kasha rawng (ma hkum byin hpang ai) re hpe chye lu ai.

“Wugun” ngu ai gaw, shawng e law law lang kasha hkalung yu yu sai / hkai yu sai “Lagaw mali tu Dusat” yi ni kraw kata kasha bai rawng wa ai yawng hpe “Wugun” ngu shamying tsun shaga ai rai nga mali ai.

WULAWN

Ndai “Wulawn” ngu ai gaw, nnan kaba wa ai lagaw mali tu ai dusat la hpe shamying ai re. Ga Shadawn:- Nga wulawn, dumsu wulawn, Gumra wulawn, Magwi wulawn ngu ai re hpe chye lu ai. Ndai “wulawn” hpe shinggyim masha hta mung jai lang ai lam nga ai hpe chye lu ai.

WUPRA

Ndai “Wupra” ngu ai mung, nnan kaba tsawm wa ai “Lagaw mali tu dusat ayi” hpe shamying ai re lam chye lu ai.

WUHTUM

Ndai “Wuhtum” ngu ai gaw, hkalung n hkai, kasha n hkrat ai, n mayat ai lagaw mali tu ai dusat ayi hpe shamying ai re hpe chye lu ai.

MAU DUNG

Ndai “Mau dung” ngu ai ga si gaw, “Mau dung mau lang” ngu ai kaw nna sa wa ai ga si re lam chye lu ai. Ndai ga si gaw, kashu kasha n lu ai, ma n shangai ai shinggyim num sha, la sha ni hpe (La mau dung, Num mau dung” ngu shamying hkrat wa ai re lam chye lu ai.

NINGGYI BA/ NINGGYI SHABAT AI

Ndai ga si ga ngau a labau hte lachyum hpe sawk yu yang, “Ningdaw la ngang Ninggyi shahpan” kaw nna byin pru wa ai hte tinang amyu htunghking masat n galaw ai, kawa n lu ai kasha (snr) hkungran lakmat n lu ai num hte la a kasha hpe Ninggyi Ma ngu shamying ai re hpe chye lu ai.

“Ninggyi ba ai” ngu ai gaw, kawa n lu / kawa n mu tam ai kasha lu ai Num kasha hpe shamying ai ga si re lam chye lu ai.

“Ninggyi Shabat ai” ngu ai gaw, tinang n la shateng ai, (Hka moi hka sa) n galaw la ai shayi num sha langai ngai ma hkum shabyin / ma shakap da ai shadang sha ni hpe shamying ai re lam chye lu ai.

Lam mi hku tsun ga nga yang, garai n hkungran ai shaloi (snr) Kumbung Kumba garai n lai ai, tara shang ai dinghku jan / wa garai n re ai ten Ningdaw La ngang lam hta ma hkum byin ai rai yang, num kasha hpe “Ninggyi Kanu” la kasha hpe “Ninggyi Kawa” ngu nna, shangai wa ai kasha hpe mung “Ninggyi ma (Ninggyi Kasha)” ngu shamying ai lam chye lu ai.

JA HTU SHINGBAN

Ndai ga si ga ngau gaw, si mani ai, grai kayin gawai ai hte makoi magap ai gumwai ga hku nna “La Hkrang” hpe shamying ai re hpe chye lu ai.

JA HTU NINGHKUN

Ndai ga si ga ngau mung, lahta na hte maren grai si mani ai, grai kayin gawai ai, grai shagrau shareng ai hku nna “Num Hkrang” hpe shamying da ai re lam chye lu ai.

Lahta de na “ Ja htu shingban hte ja htu ninghkun” ngu ai ga si ga ngau gaw, Moi Jinghpaw amyu sha ni Num wawn num la kumbung kumba shalai hkungran poi galaw ai shana lanyi jai wa wa ai, lanyi jai wa ga hta “Ja htu shingban lang di yu u le, shingdawng magyi krang di yu u le” ngu ai kaw na byin pru lang hpang wa ai ga si rai nga ai. Dai gaw, dinghku jan dinghku wa tai wa na num ningnan hte la ningnan yan hpe hkum shan kanawn mazum nna, lawan mayat maya sa wa na matu kaya dumbrang tsun shadut ai ga re hpe chye lu ai.

Loi Yang Hkruji