JINGHPAW NHTU HTE SAM HKAWN DUK

JINGHPAW NHTU HTE SAM HKAWN DUK

Dim Ja, Hpan Ja

Lamawng hka hkauna na yi wa gata hta, myiman pyi gwi hkyi gabye hkrup ai zawn rai pawt ai Sam la sumpum mi gaw, yawng mayawng hkawn duk manat tawn nna, wanmang grup rai Wawlun Brang Di hpe wang tawn manu ai. "Eh! Ndai kaw wan hkut hku la ai." Nga tsun let, myiman loi pa pa bat bat, kara mung ara sha daw shangun kau rai nna, hkum gawng shingyan gadun dawk kaba bawk re Wawlun Brang Di gaw, shi a hkum e hpye tawn ai n-gang hpe, pai ta gaw n-gang jum tawn, hkra lata gaw nhtu nhku ngang ngang manat tawn rai, ta e hkawn duk manat lang rai shachyat dung nga ai Sam la ni a lapran de galaw hkan shachyat dung nang nang rai bu da nu ai. Nshang na hpun hkawnglawng kaw nhtu ningbu lahkam lahkawng jan daram ram re shawn lang let, shinggan hkan sin maja nga ai Sam la masum mali gaw, nhku de na ni ta jahkrat na hkinjang garai n mu tam ai zawn rai nna, hkauna shingnawm na maihka maling de sa wa nhtawm, ti nang a ta hta manat hkrak re maihka kawa hkawn duk sa lata kran la nga ma ai.

Wawlun Brang Di gaw Sam la ni loi mi ngai rai jang, shi mung nawt rai, masha dai ni kaw htep htep hkan shachyat tsap nang tik tik, Sam la ni mung shani tup Wawlun Brang Di hpe loi ran ran htep di wang tawn nna, jawm adup sat kau na hkinjang jahkrat, jau hkyen maka gade jawm ka tsap yu tim, Wawlun Brang Di gaw shanhte gade sit ganawng mat wa yang gade hkan sit shachyat matep nang rai, hkawn duk jahkrat lam mi n hku ai majaw, Maihka maling de hkawn duk kran mat wa ai manang la ni e, shinggan maga de nna wa adup hpaw ya na la nna, Wawlun Brang Di a nhtu maja let, langai wa sha lu adup hpang dat jang gaw, Uzwi htim hku htim na hkyem, Wawlun Brang Di bai rai jang mung, shanhte a hkawn duk sha shamawt dat jang gaw, hkawn shawng jahkrat ai wa a lata azat jahkrat kau ya na ngu rai, wanmang na wan she si mat wa hkra jawm sin gyam hkat nga masai. Miwa hka mare gaw bum hpatwat masawn e de ai gahtawng kaji langai mi rai nga ai, nau mung n gahtet nau mung n gatsi re, ginhtawng yinam tsit lali tsawm ai shara rai nga ai, bum masawn e mare de ai majaw, gahtet ga na namsi namsaw hpun ni mung mai hkai, gatsi ga e tu ai bum si mai, hka hpuru hte kumgau ni mung tu lu, pantsun panlawng byinpu ni hkum tsup ai majaw, ubyit utsa garu gachyi nga pyaw dik ai gahtawng kaji langai rai nga ai.

Wawlun Brang Di gaw Miwa hka mare na mare salang rai nga ai, 1970 ning jan e hawzawshe prat hta, Nambang mare hte Nhka bum mare ni hte she gahkyin mat nna, hkauhting hkauna ni mung jawm galaw sha nga masai. Bum masawn daw na hkauhting hkauna ni gaw bum ga de naw nga shanu ai ni galaw, pa de na gaw pa yu sai ni galaw rai ma ai. Miwa hka hkauna gaw Miwa hka ni galaw ang ai majaw, mare salang rai nga ai Wawlun Brang Di gaw, gahtawng masha ni hpe grai woi shakut nna, Miwa hka gahtawng ni hpe hkauna hte nai yi, naisam yi, hkainu yi, mam yi ni woi galaw shakut rai nga nu ai. Mam ni nsi du krung wa sai majaw, hkaimu masha ni grai myit pyaw gajang ai hte u gawn shakut nga ma ai. Lamawng krung hkauna mahtang gaw Wawlun Brang Di a hkauna rai nna, pa masawn de loi shanang rai, dusat yamnga ni loi chyalan lan re majaw, shi nan hkauna sin u gawn na lit hkam la nu ai. Jahpawt manap e lani hte lani li nak wa nna du krung wa sai mam singkang ni hpe masawp yu let myit sha awng awng nga hkauna shingnawm hku u gawn garet hkawm nga ai Wawlun Brang Di gaw, tsawmra kaba ai na dap langai na mam gaw ashin asha nga ndi makrut sha kau ya, nga hpum yup ganyen kau ai makau e, nga hkyi bum lahkawng salu mawng mawng rai taw nga la ai hpe sa mu kajawng let: Mawk hke, ya mana tup pyi hpa shara ai sharat nna ai wa mi, daihpawt nhtoi mahka e sa hte htawm lagu sha la sai rai nga ai ngu, masin hte hprut nga, nga ni daru je shang ai gumhpan hpe, hpundung kaba she kran jung hkra, tingting hkanghkang bai kum shachyip kau da nna, chyinglaw tsan e she yi wa de jahpawt shat shadu sha mat wa sai.

Dai shana, Wawlun Brang Di gaw hkauna de nga naw ashep shang na kun ngu, yuptung lai hkra sa sin u yang, agatsi agatsang, hpa sharat mi n na ai majaw, myi ju sha pyi wa sat la se ga nga yi wa de wa hkring sa mat sai. Hpang jahpawt ya mana gaw dai den e pyi n sa sai gaw n sa sha na sai ngu myit let, hkauna shingnawm de bai sa wa yu u yang, shawng shana na hta grau law hkra bai sa sha kau ya sai. Jahpu ga na wuran ndai gaw gara hku wa bai ashep shang ai kun ngu gumhpan hku yu garet mat wa u yang, shawng e kum shachyip yu ai makau na gumhpan hpun dung pyi nadap de she marawng taw mat hkra bai mala kabai kau tawn da ya sai, sha hkru la sai nga chyawm gaw galaw ganang ga sa makoi yup mat sai re pyi n mu mat sai. Nga dai ni gaw u gawn ai wa hte asing hkap chyai ai zawn, ndai maga de hkap jang wawra maga de sa lagu sha, waw ra maga de bai sa hkap jang le ra maga de bai sa lagu sha rai, Wawlun Brang Di gaw hkauna gumhpan hpe pyi maw hpyi wa a palawng gahpa zawn kum ai kaw bai kum gahtap htap di sin taw nga nu ai.

Lahpawt mi na nhtoi mahka yang, Wawlun Brang Di gaw kawa lasa pali hte rit ai sumri hpe, maichyu kawa dawnggawng kaw sha shakap lang rai, nga lagut dai hpe mu jang gyit dun tawn na ngu sawn let, hkauna shingnawm hku lagyim zoi hkrat wa yang, nga lagut dai ni gaw shana shagu mam sa lagu sha sha re majaw, din din achyang na na rai hkra hpum tsawm mat nna, Wawlun Brang Di a sharat na dat ai hte, ningmai maitsan pyi lamu de dingding kau nna bai prawng awwi mat wa sai, gyit dun lu na matu mung chyip chyap she rai nga ai. Wawlun Brang Di nga ni hte tsawmra ya mi ting hkat yu yang, nga dai ni hpe nlu hkat hkraw nu ai. Shing rai byin ai lam hpe shi krai kaning nan n chye di si wa sai Wawlun Brang Di gaw, mam gaw she sha ma wa rai, pa gahtawng kaba na mare salang wa hpe ladat lau she shaw lawm marit ngu htet nu ai, salang kaba wa mung nsen htawn jak kaw madu gahtawng na nga rem masha ni hpe nga atsawm rem ngu aja awa matsun ai hta lai nna, makau mayan hkan na gahtawng ni hpe mung, bum lagaw de nga wa dat jang masha hkan nna dat mu ngu, marawn tsun tsun re kaw, masha nan dat nna mung tsun dan manu ai. Shing rai grupyin mare gahtawng shagu hkan sagawn dat yang she, dai nga gaw htingbu Sam gahtawng ni na re ai hpe mu sagawn masai.

Sam ni hpe nga lau wa gyit dun la nna, nga ni sha kau ya ai mam manu jawm tawt kau ga ngu, atit anang sa tsun da manu ai. Mali manga ya bai lai mat wa tim, nga dai ni madu lu ai zawn mung n rai, hkauna mam ding yang naw wa lagu sha taw nga nna, pa de na ni hpe Sam nga dingyang naw lung ai, hkauna mam sha ma wa sai, lama madu n nga ai rai jang gaw, ngai gap gumpye kau ya sana ngu, shiga bai htet dat jang, mare salang wa ram ram na pawt bu ai hte, htaw grau kaba ai nga wa gap kau ya masu ngu wa ngan la marai lahkawng dat dat manu ai. La dai yan majan gap sa hkyem ai zawn, ni na tup na kawng pawt hkan wa gyem apyet nna gyam she gyam kau yang she, lahkawng ya ngu na jahpawt nhtoi mahka e nga wanawng mi yan shang wa ai kaw na, grau hpum kaba ai nga hpe, tsawm mari lu gap apung sat galau tawn kau lu manu ai.

Nga gap kau ai masum ya ting rai sayang she, nga madu ni n-gup e mam singkang maya bang tawn ai pyi rai n lu maya sha shakre ai, kan pung pung, myi lahkawng gaw n-gup n-gai hku abya nga ai mam singkang sha pyi n lu sha shakre ai si mat ai hpe n ju la ai zawn, kaba law nna hpaw mahkan tawn rai si lakrang taw nga ai nga wula kaba hpe wa mu ai Sam ni gaw, myit yu magang nga dai zawn re wudung wula hpe wa myi akya sha gap galau kau ya ai gaw, Jinghpaw sa-wa ndai ni hpe gaw shari loi sha n dat yang n mai sai nga, mare salang wa mare masha ni hpe zuphpawng kaba woi hpaw nna, htinggaw mi masha langai ngai pru, masha hkum shagu laknak langai hpra lang, hkawn hkyen chye ai ni hkawn duk hpai, hkawn hkyen n chye ia ni gaw nhtu lang ria, Lamawng hka hkauna de nga bunglat she daw mat wa saga ngu nna jawm bawng ginrawn la rai, la n lu ai, gaidawng gaida ni hpe gaw, u wa shapraw nna, nga bunglat daw lung ai ni hpe shat daw jaw na hku dawdan la rai, manap hkawn let Lamawng hkyet de yan lung wa masai.

Manap shat shadu sha ngut nna Lamawng hkyet hkauna u gawn machya e wa-hpawk htem lem lung gang shangoi nna u zwi ubyit ni hpe jahkrit nga ai Wawlun Brang Di gaw, Sam sat jinghkang hku hkawn hpai ai masha yan lung wa ai mu dat nu ai, shi a myit hta, nga madu ni rai ang sai ngu, yi wa gata de yu wa nna, wanmang na hpun jum galaw dinghkrum tawn, n-gang sha hta hpye la rai, malut yep na malut sha ji ni jahkum sha nna, shingran madat let maja dung nga nu ai. Sam la dai ni mung Sam sat jinghkang kaw du ai hte, Lamawng krung hkauna yi wa hta wan hkut lun she re mu dat nna, masha nga ai re chye lu sai hte maren, yi wa de yan gaput shang wa manu ai. Wawlun Brang Di Sam la ni yan shang wa ai hte, pai ta n-gang du manat tawn, hkra ta nhtu nhku manat tawn rai, n-gup na malut hpe pai shabyi de htu lapau bang kau nhtawm, mani sha sai di wanmang de sha-ji mayen "Tsik!" Ngu mahtoi bang kau nna: "Bilawng gan ne, dung ga law!" Ngu ga gayau gaya hku hkap shaga dat nu ai. Dai re, nga shamat sai Sam la ni shi a mani sai myiman hte shaga ai ga hpe n hkap tau la ai, yawng mayawng myikawng mun sharawt lang nna, garu hte chye nga, yi wa gata de anyin shang wa nna, madu a hkawn duk jahkrat ram re lalam hkrak daw ran ran di tsap nna jawm adup na hku hkrau she hkrau bang wa masai.

Ladat dai hpe Brang Di yu chye kau ya u ai majaw, shi mung shi hpye ai nhtu hte gahtam hkrak gang ai lahkam hta hkan tsap nang nna, daini sa-wa ndai ni ngai hpe she adup sat bang wa sayang gaw, ngai mung lahkawng masum dang hpe gaw dumhpyawt shadun kau na we ai ngu myit let, sam la ni ganang tsap yang ganang hkan tsap shachyat nang nang di nga nu ai. Sam la dai ni gaw shani tup hkawn duk jahkrat ram re lahkam kaw tsap nna jawm wang adup tawn na hku sawn nna jawm she jawm hkrau wang gayin, Wawlun Brang Di mung shanhte a hkawn lang ai ta shawn rai jang, nhtu loi tsut di shaw dat, shanhte zim rai jang nhtu hpe n-gang de htu bang kau dat, shanhte nawt rai yang shi mung tsut rai, wan hkut hku la ai, nanhte hte rau dung na ngu masu nna chyu hkan tsap shadut nang re kaw, shara kaji nna hkawn aja wa sharawt na mung ntai, masha grai ran hkra tsap na mung ntai rai, shani tup hkawn duk jahkrat na ginjang n mu hkraw, jan gaw she lawng wa, mana kan mung akyu nga ngoi gara gajang wa rai jang she, woi ning baw ai wa: Nga si ai gaw hpang lam, masha si jang manghkang shajat re, masha ni a mam mung akrin sha sha kau ya sai re gaw, yau sai nhten ngu jang, kaga ni yawng kalang ta chyahkan a lagaw run rai, yi wa kawn pru wa nhtawm, tsap tsu sai hkum sha malan la rai, man gaw shup shup myi gaw mut mut san nna, Manghtang lam de tung tung bai n htang yu mat wa masai. Sam la ni pa lam de ru mahtawng mat wa ai hpang, Wawlun Brang Di mung Sam la ni hpe hkan yu nna nsa kaba shaw la let, shani tup nhtu nhku manat tawn ai hkra ta hpe yat sha hpyan la rai, hkauna shingnawm hku kalang grup rai sa kawan hkawm kau da nna, hpa hkang n hkang jang she, hkauna wa chyinghka ni shachyip kau da rai, nta lam de abuk nga rai wa mat nu ai. Shingrai Wawlun Brang Di gaw shi hkrai sha nyan hte Sam la sumpum mi hpe, nhtu langai hte sha anyan daw nna gasat dang kau lu nu ai rai .