JINGHPAW GA SI GA NGAU

Shachyaw Daw (5)
V-8, I 3 Matut

23. U YE LA

Ndai “U ye La” ngu ai gaw, tinang a kani (mayu jan) hpe ra ai, shut ai hpe tsun ai re. Ugaw Hkawngrang hte Uye La U a maumwi kaw nna byin pru wa ai ga hkaw re lam chye lu ai.

24. KAJAN

Ndai ga si gaw, shadang la sha ni a kamoi, kana, kanau, kasha daw ai numsha ni hpe tsun ai re lam chye lu ai.

25. KAYUNG

Ndai “Kayung” ngu ai ga hkaw gaw, shayi numsha ni a kahpu kanau, kanam daw ang ai shadang la sha ni hpe shamying shaga ai re lam chye lu ai.

26. KANI

Ndai “Kani” ngu ai ga hkaw gaw, “Mayu jan” hpe ngu ai re. Hka hku ginra, Mali Nmai Walawng a lahta daw na Jinghpaw ni gaw, Kani hpe “Hkawp” ngu tsun shaga lang ai lam chye lu ai.

27. KATSA

Ndai “Katsa” ngu ai gaw, “Mayu amyu” maga na la sha ni hpe Dama maga ni numsha ni shaga ai ga hkaw re. Tinang a ningrum ningtau jan a Kawa hte shi a kahpu kanau la kasha ni hpe Dama maga na la sha, numsha ni yawng, “Katsa” (Tsa Ba, Tsa Bawk, Tsa Doi) ngu tsun shaga shamying lang ai rai nga ai.

28. KAHKRI

Ndai “Kahkri” ngu ai ga hkaw gaw, Mayu maga de na tinang a kanu a Kahpu Kanau ni, Mayu maga de na Katsa daw ai kasha (Shadang la sha ni) Dama maga de na num kasha, la kasha ni hpe tsun shaga ai ga hkaw re. Lam langai gaw, tinang a kanu a kaning daw ai Mayu jan ni, tinang a la ai (Num / madu jan) kanu hte, shi a kanau kana daw ai ni gaw, numsha raitim, Dama maga na la sha / numsha ni yawng hpe “Kahkri” ni ngu tsun shaga lang mai ai.

Lam mi gaw, tinang a kanu (snr) tinang a madu jan a katsa maga de na, num kasha ni yawng mung, kashu daw ai numsha la sha ni hpe numsha ni “Kahkri” La kasha ni rai yang Kashu ngu shaga lang ai rai nga ai.

29. KARAT

Ndai “Karat” ngu ai gaw, tinang a kahpu ni a madu jan, tinang hta asak grau kaba ai mayu maga na num kasha (Mayu kasha / shayi sha) ni tsun shaga ai re. Num kasha ni mung shi hta asak grau kaji ai la sha ni (snr) tinang a madu wa a kanau ni (snr) kanau daw ai la sha ni hpe tsun shaga ai ga hkaw re lam chye lu ai.

30. KAGU

Ndai “Kagu” ngu ai gaw, tinang a madu wa a kawa, tinang a madu wa a kahpu kanau kawa pang ni, (snr) tinang hta asak grau kaba ai Dama la sha ni mayu maga na num kasha ni tsun shaga ai re. La kasha ni raitim tinang a kawa maga na (Kawa a) kajan kana ni a madu wa hte shi a kahpu kanau pang ni hpe “Kagu” ngu shaga ra ai. (Kagu daw ai lam nga ai.)

31. KAMOI

Ndai “Kamoi” ngu ai gaw, tinang a madu wa a kanu, tinang a ningrum wa a kawa a kahpu kanau ni a madu jan ni hpe tsun shaga ai re. Lam mi gaw, tinang a kawa a kanau kana pang hpe la sha, numsha ni yawng gaw “Kamoi” ngu shaga ra ai htung nga ai.

32. KAMOI JUM

Ndai “Kamoi Jum” ngu ai gaw, Mali Hka hku ginra, Hkrang Wa Lawng lahta daw na Jinghpaw ni shaga lang ai buga wa lawng ga re. Kaja wa nga yang “Kamoi Shingtai” hpe tsun ai re. Tinang a kawa gaw, kanau kana langai sha lu ai rai yang “Kamoi Jum” “Moi Jum” ngu shaga ra ai.

33. KATSA JUM

Ndai “Katsa Jum” gaw, tinang a kanu na kahpu kayung langai sha lu ai rai yang “Katsa Jum / Tsa Jum” ngu shaga ai htung nga ai. Ndai mung, Hka hku ginra Mali Hkrang Wa Lawng buga na Jinghpaw ni shamying shaga lang ai ga hkaw rai nga ai.

34. KANAM

Ndai “Kanam” ngu ai gaw, tinang a kasha, kanau ni a ningrum jan hpe tsun shaga lang ai re. Tinang a madu jan a kanau, kanam numsha ni hpe shamying lang ai re. Tinang a ningrum jan a kahpu kayung ni a kasha ni hpe rai yang numsha, la sha yawng hpe mung “Kanam” ngu shaga ra ai. Tinang hte asak grau kaji ai mayu kasha numsha ni hpe mung kanam ngu tsun shaga ra ai htung nga ai.

35. KAHKAU

Ndai “Kahkau” ngu ai gaw la sha ni shada shaga hkat ai ga hkaw re. La sha hte numsha (snr) num shada kahkau ngu nna n mai shaga ai. Tinang a ningrum jan a kahpu kayung la sha ni hte tinang hte chyu tauba rum ai kahpu kanau la sha ni yawng gaw “kahkau” ngu shaga hkat nga ai. Jinghpaw ni hta, shawng e garai n chye hkat ai la sha shada da rai rai kahkau “Hkau” ngu shaga hkat ai htung nga ai. Shachyen shaga hkat yang, “Hkau myitsu” gaw kadai kasha rai nni? ngu tsun shaga hpang ai htung nga ai.

36. KANING

Ndai “Kaning” ngu ai ga hkaw gaw, num kasha shada da tsun shaga hkat ai ga re. Tinang kahpu kayung ni a ningrum jan ni hte tinang a kahpu kayung ni a ningrum jan ni a kanau kana ni hte Mayu - Dama lahkawng maga na numsha ni shaga hkat ai ga re. Shayi numsha ni mung garai n chye hkat ai rai yang “Kaning / Ning” ngu shachyen shaga hkat hpang wa ai htung nga ai.

Jinghpaw amyu ni hta, amyu n bung hkat tim, num la hkrum / num la rum jang “Num hpang kahpu kanau” ngu nna kahpu kanau daw ang ai htung nga ai.

Loi Yang Hkruji