Tawngban ai gaw tinang shut ai mara hpe hkamla nna, mara dat ya na lam tsun ai re. Masha shada mi rai rai, wuhpung wuhpawng shada mi rai rai, mungdan langai hte langai mi rai rai n shut hkat ai gaw n nga ai, shada tawngban ai hte, mara raw dat ya ai lam ni a majaw sha, ndai mungkan, ndai shinggyim wuhpawng ngang grin nna shada kanawn mazum nga lu ai lam re ai.
Tinang shut ai hpe n hkamla, mara dat ya na matu tawngban ai mung n galaw ai hta n-ga, matut nna bai shut bai shut, rai jang gaw roi ai lam, yu kaji ai lam rai mat sai majaw mara dat ya na malai, matai htang ai lam, shari mat hkra SHAKRIP jaw ai lam, sharin shaga ai lam galaw ra ai re.
Shana yuptung hpawwa, ningsin kaba ai ten lamu ganghkau ting hpringtup hkra hti n dang ai shagan ni hpe mu lu ai raitim, jahpawt nhtoi bai san wa ai ten rai jang dai shagan ni hpe n mu mat sai zawn, shinggyim masha ni mung masin salum hta myit ninghtoi htoi wa nna, shada da shut hkat ai mara ni n mu mat hkra shada tawngban, mara raw hkat nna nga pra ai rai yang ndai mungkan gaw kade sha pyaw na wa , Karai Kasang gaw nanhte shada mara raw hkat yang sumsing mungdan hta mung raw dat ya na re nga nna Hkristan ni hpe hkang da ai majaw shada mara tawngban ai lam, mara raw ya ai lam galaw nga ai re.
Mungkan hta mying kaba nna dandawng hkra mara tawt lai ai, masha law law hpe sat nat zing-ri ai raitim, shada tawngban hkat ai, mungkan hpe mung tawngban ai, mara dat ya hkat ai sakse ni mung law law nga ai.
Ga shadawn,
1. Tsa ban 19 a shawng daw de British amyu ni gaw Africa dan masha shan chyang amyu ni hpe mayam hpaga gat rai shatai nna dut ginlen ai mara amu hte seng nna British Hkringmang Daju Tony Blair a lakhtak hta 2007 ning kaw shan chyang amyu ni hpe tawngban masai re.
(Refi-Tony Blair Apologies for Britain’s role in Slave Trade 15/3/2007)
2. 2010 ning hta British Hkringmang Daju David Cameron gaw lai wa sai 1972 ning hta Dingdung Ireland mungshawa ni n-gun madun ai hpe gap sat sharu kau ai amu manghkang hte seng nna tara shang tawngban sai.
(Ref:- Cameron Calls N. Ireland Killing unjustified)
3. British Asuya gaw 1952-60 ning laman Kennya Rawt Malan hpung ni hpe sat nat zing-ri lai wa sai mara amu hte seng nna 2013 ning hta tawngban sai.
(Ref:- British Gov. Apologies for Colonial abuse in Kennya 6/6/2013)
4. American Hpyen Dap gaw 1963 – 75 ning laman Vietnam ni hpe majan gasat lai wa sai mara amu hte seng nna, 1995 ning hta American makawp maga dap hkringmang usa Mc. Namara hku nna Vietnam hpe tara shang tawngban sai re.
(Refi-Mc. Namara Recalls and Regrets Vietnam. 9/4/1995)
5. American Rapdaw gaw Rudi masha (Native Americans) rai nga ai Red Indian ni hpe dip up sai chyup sha lai wa sai lam hte seng nna 2010 ning hta tara shang tawngban sai.
(Ref:- Apologize to Native Americans was buried in a 2010 defense bill)
6. Australia ni a amyusha n’htoi gaw January shata (26) ya hta re. 1788 ning hta Sydney Cove, Panglai hpunggaw hta shanhte a munghpawm dawnghkawn jung hpang ai n’htoi rai nna, mi kaw nna nga ai Rudi masha Aborigine ni a ntsa dang sha, ka-up sha ai lam amyu myu a matu, Australia Asuya gaw 2008 ning hta Prime Minister Kevin Rudd kaw nna Rudi masha ni hpe tara shang tawngban ai lam labau hta mu lu ai.
7. Japan Hkringmang Daju Hotoyama Yukio gaw lai wa sai 1937 ning hta Nanjing Myu na mungshawa 200,000 jan hpe Japan hpyen hpung up General Iwane Matsui hte Lt. Col. Isamu Cho woi-awn ai hpyen hpung ni kaw nna, bat (6) laman hta sat sharu kau ai hta n-ga, Num ma ni 20,000 hpe mung hkum shan mazut roi rip ya ai mara amu hte seng nna 2013 ning hta Miwa Asuya hpe tawngban sai re.
(Ref:-Former. Japan Hotoyama Yukio offered personal Apologize for Japan Nanking Massacre 13/11/2013) (Nanjing Massacre or the Rape of Nanjing)
8. Japan Hkringmang Daju Tomichi Mura Yama gaw No. 2 Mungkan Majan ten hta Japan Hpyenla ni zai mazut lai wa sai lam ni hpe, 1995 ning hta Mungkan hpe tawngban masai.
(Ref: - Former PM Tomichi Mura Yama Says Japan Must keep his 1995 Land Mark War Colonial Apologizies)
9. No. 2 Mungkan Majan ten hta, Holocaust Nazi Germanys ni Jews masha wan kru hpe sat nat sharu kau ai mara amu hte seng nna, 1990 ning hta Germany Hkringmang Daju kaw nna lahput hput di hkra Jews ni hpe tawngban masai re.
(Ref: - East Germany Apologist Massage to Jews Accepts Nazi Atrocity)
10. AD. 1642 ning jan ten hta Italian masha, Hpungtang Hpaji Ninghkring kaba, Galileo hpe Catholic Nawku Hpung a Tara Rung hte maren sat kau sai hte seng nna, 1992 ning hta Pope John Paul II tawngban sai re.
(Ref: - Catholic Church Apologize to Galileo)
Ndai zawn manu dan, tsawm htap ai arawn alai, htung lai maka hpe n hkap la nna, mara n yin la hkraw ai, n tawngban hkraw ai, matut nna mara galaw nga ding yang re ai ni mung law law nga na re.
Mungkan hta, Hpaji ningmu, myit ninghtoi htoi ai mungdan ningbaw ningla ni, Asuya wuhpung wuhpawng ni gaw tinang a mungshawa hpe manu shadan ai, Mungkan shara shagu de matut mahkai nna tinang a mungdan rawt jat wa hkra yawng hte prinen ai masa hte kanawn mazum mahkri shawn nga ma ai.
Myen mung a ningbaw ningla ni gaw Rudi amyu sha ni hpe rawt galu kaba wa shangun na n myit ai hta n-ga, jahtum shamat kau na sha myit yaw sing nga ai hpe mu lu ai. Mungdan rawt jat na masing jahkrat na malai mungshawa hpe zing-ri ai, matsan jahkrum ai, sat nat ai, tinang kamsham ai makam masham ningbaw ni hpe du hkra sat sharu kau ai.
Shanhte a Asuya wuhpung kata hta mung, Hpyen dap kata hta mung, tinang hta grau chye ai, grau ram ai kadai n mai nga na ngu ai hpyen gumshem masa hte shada rim zing sat kau re ai myit masa ni gaw Myen amyu ni hta ru jung nga ai hpe mu lu ai.
Ndai zawn, Amyu kaba lailen, Hpyen gumshem lailen hpe sha matut jai lang nna, Rudi amyu sha ni, Mungchying mungshawa ni hpe dip up chyinglau sha nga ai rai yang kade ning raitim rawt jat na n re, dip da hkrum ai ni mung hkrit shari na n re matai htang na hpe madung myit nga na chyalu re.
Myen hpyen gumshem dap ni dip up sai chyup zing-ri zing-rat sat nat ai majaw, mungshawa law law asak si sum ai, amyu bawsang pyi mat wa ai, matsan jam jau hkrum ai, Hpaji n chye myit ninghtoi n lu la ai, yawn hkyen myit machyi lam ni law law nga sai, labau hta n lu malap ai, labau hku matsing da ai teng mabyin ni hti n dang nga sai.
Dai labau sakse ni hte hkrak re ai mara amu ni hpe kadai shaprai kau ya na. Shi n tawngban yang kadai mara raw ya na, gawmai gawsha labau mungngut sha anga dingsa Myen mung ngu ai gara hku rawt jat na lam n mu mada ai, simsa na lam mung n mu lu ai. Malap n lu ai labau sakse ni,
1. Tinang a amyu mungdan lamu ga hpe tinang wanglu wanglang uphkang sha nga ai Rudi amyu sha ni hpe Inglik a lata na shanglawt rau jawm la nhtawm anhte Myen ni hte maren mara tsaw nem grit grau n nga ai Munghpawm mungdan gaw de na matu Panglong ga sadi laika woi ka ma ai. Daini du hkra jet ai munghpawm mung n gawgap ma ai. Panglong myit hkrum lam mung n hkan masai, Rudi amyusha ni yawng shanhte a uphkang ai kata kaw sha nga ra na ngu ai Amyu kaba lailen hpyen gumshem lailen hte dip up sai chyup dang sha ai mara amu ni.
2. 1962 ning July (7) ya shani Yangon Dakkasu Jawngma ni hpe gap sat sharu kau ai mara amu ni. (Ref:- 1962 Rangon University Protests)
3. 1967 ning August (13) ya shani Sittwe myu kaw mara kata mungshawa ni hpe gap sat ai mara amu ni.
4. 1974 ning June shata hta Yangon Myu kata na mara kata bungli masha ni hpe sat sharu ai mara amu ni.
5. Myen Mung Gumshem Magam Ne Win, San Yu lakhtak hta mungshawa ni hpe mara kata gap sat zing-ri ai mara amu galaw dum ai majaw Maraw raw Maisau gumhpraw kyat 100 dan, 90 dan, 75 dan, 50 dan, 45 dan, 35 dan, 25 dan, 20 dan,15 dan, lap 5 dan re ai maisau gumhpraw rin shapraw woi jai lang masai, dai maisau gumhpraw ni hpe 1985 ning hta kalang, 1987 ning hta kalang 100 dan, 75 dan maisau gumhpraw ni hpe ma ja dawm la kau nna, mungshawa ni hpe matsan jam jau jahkrum, myi prwi jahkrat ya ai gumhpraw damya mya la ai mara amu ni.
6. 1988 ning hta Democracy masa ra sharawng nna n-gun madun ai mung shawa ni hpe mara kata n htum n ni zingri sat nat kau ai mara amu ni.
7. 2007 ning hta kunrai hte malu masha manu shayawm ya na matu mungshawa maga tsap n-gun madun ai Buddha Hpunggyi ni hpe zing-ri sat kau ai mara amu ni.
8. 1990 ning Ra lata poi woi galaw nna, Hpyen Dap ni shanglawm ai mungmasa hpung ni sum ai hte dang ai Party ni hpe Asuya Daru Magam n ap ya ai hta n-ga Ra lata poi mahtai hpe mung jahten kau ai mara amu ni.
9. 2020 ning hta galaw ai ra lata poi hpe mung Hpyen Dap ni a mungmasa hpung ni sum ai majaw mungshawa ni madi shadaw ai NLD hpung dang ai hpe n ra nna, Mungshawa Asuya Mungdan Daru Magam ahkang aya du hkra zing madu la ai mara amu ni.
10. 2021 ning hta mungshawa Asuya Daru Magam ahkang aya bai jaw ya na hte Democracy ra sharawng nna n-gun madun ai mara kata mungshawa ni hpe, gap sat ai, rim zing-ri ai, Sali sutgan, dum nta ni du hkra zing madu mya sha kau ya ai mara amu ni.
11. 1947 ning Panglong Ga sadi myithkrum lam la ai gaw 2022 ning rai jang (75) ning pyi na sai. Munghpawm masu su nna (75) ning tup dip up sai chyup roi rip sha ai mara amu ni. Lahta na mara amu ni hta lai nna, mungshawa ni hpe sat nat ai, mungkan hta matsan dik mungdan shatai nna matsan jahkrum ai, myi prwi jahkrat ai mara ni hti n dang rai sai. Mungshawa hpe GALOI TAWNGBAN NA, shi n tawngban jang mungshawa ni gara hku matai htang na, matut hkam mana nga na kun?....
Bum Chyangau



Discussion
0 comments
Sign in to join the discussion.
Sign in to commentNo comments yet. Be the first to join the discussion.