Wunpawng sha ni ga shaga ai shaloi, ading tawk lachyum lat la n mai ai lam ni lawm nga ai. Ga makoi, ga gumwai lawm ai hku shaga chye ma ai. Dai majaw SHANHPYI LAIKA ngu tsun ai hta mung kaja wa shanhpyi kaw ka da ai laika rai yang she rai na re ngu sawn la mai nga ai. Kaga gumwai lachyum naw nga chye nga ai. Dai majaw ndai sumroi laika hta, Shanhpyi Laika Teng Sha Ju Sha Kau Sai Kun? ngu ai ga hte hkaja yu lu na matu ga saw dat nngai. Ndai laika hpe ji woi ni hkai dan ai lam kaw na, na la ai hta kaga sawk tam hkaja nna ka da ai laika ni kaw na mu chye la lu ai lam hpe tang madun na nngai.
Shinggyim masha gaw tinang hkrai tinang raitim, kaga lama ma a lam hpe raitim, ga san, san nna galu kaba wa nga ma ai. Marai langai hkrai hku rai tim, amyu wuhpawng hku raitim ga san san nna, Dai ga san hpe gara hku lachyum htai, lachyum shapraw ai hta hkan nna chye chyang galu kaba wa nga ai. Shi htai ai lachyum mahtai shut ai rai yang, htum mat hten mat lu nga ai.
Ga shadawn Hpaji lam hte seng ai hpe tsun ga nga yang ma langai mi gaw tsang langai laika na ga san hpe chye htai lu yang she tsang lahkawng lung lu nga ai. Tsang lahkawng a ga san hpe htai lu yang, tsang masun lung lu nga ai. Raitim tsang lahkawng ga san hpe shut ai hku htai kau jang gaw tsang n tsaw wa lu ai sha, mi na tsang hpe sha naw sharin la ra na rai nga ai.
Dai hte maren Wunpawng sha ni mung tinang a laili laika hte seng ai lam ga san san pru wa sai. Dai ga san gaw Wunpawng amyu sha ni laili laika lu ga ni? ngu ai ga san rai nga ai. Dai hpe ji woi, ji wa ni gaw Wunpawng sha ni laili laika lu ga ai, ngu nna htai ang masai. Shing rai laili laika lu ai amyu hku nga lai wa sai. Dai hpang ga san kaga bai pru wa ai gaw, Wunpawng sha ni laili laika hpe hpa baw hta ka da sai kun? ngu ai rai nga ai. Hpun Lap, Hpun Hpyi, NLung LungPa, Hpun Pyen Ni Kaw Kun? ngu ai ga san hpe Shanhpyi kaw ka da sai ngu mahtai bai jaw masai. Dai hpang ga san bai pru wa ai gaw Shanhpyi Laika Katsu, makai dai hpe gara sadek, sumpu hta kyem da ai kun? ngu ai ga san rai nga ai.
Dai ga san hpe bai htai na matu gara kaw mung n mu, n nga sai Shanhpyi laika hpe Ginru Ginsa prat hta ju sha kau masai da, ngu nna mahtai dai jaw ma ai. Dai rai yang ju sha kau jang gaw laili laika mat mat sai n rai ni? ngu ai ga san bai pru wa sai. Dai ga san hpe bai jaw ai mahtai gaw_ AKRAW HPAJI GARA, SHINGGAN HPAJI KATA SAI_ ngu Wunpawng sha ni a kraw kaw laili laika rawng ai. Laika hpe sha bang da ai amyu sha re ngu nna mahtai jaw mayu nga ma ai. Dai rai yang gaw ju sha da ai laika hpe gara hku bai chye lu hti la lu na rai ta? ngu ai ga san bai nga wa sai. Dai ga san hpe gaw, Ning tsa de na laika hti na ahkaw ahkang lu ai ni gaw lu hti, chye hti ma ai.
Dai ahkaw ahkang lu ai ni gaw DUMSA, JOI WA, LANYI, HKANG HPOI, POI LUNG, MAJAN, MANGRAWNG sara ni, KAIJI kanu ni rai nna, shanhte gaw sha da ai Shan Hpyi Laika Hpe Chye Hti Chye Tsun lu ma ai, shapraw dan lu ai ni rai ma ai. shanhte tsun shapraw ai ga ni gaw Wunpawng sha ni a laili laka ni nan rai sai ngu nna bai htai la nga ma ai. Ndai lam hpe shateng la na matu shanhpyi laika hpe sha da ai ngu tsun ai lam rai nga ai.
Dai shanhpyi laika hpe tsun shapraw ai lam gaw matsaw ningtsa de na masat ya ai ngu tsun ai lam gaw masha yawng n tsun shapraw lu ai majaw rai nga ai . Kaga aten hta grai chye shaga chye shapraw ai wa Mang Rawng, Kaiji, Joi Wa, Dumsa n chye tsun ma ai. Joi Wa, DumSa ni gaw ga si ni hpe shagawp matut mat wa nga ai. laika hte ka jahtuk da ai hku n re ai sha tsun mat wa dingngam kaw ga si, ga sung ni hpe tsun shachyaw shatsawm mat wa ra nga ai. Shanhte tsun mat wa ai ga ni gaw ga yan langai lahkawng sha n re ai, hkying hkum law law, nhtoi mali ya manga ya matsat ya (MaNau) ga hkum ni hpe shagawp shachyaw nna tsun nga ma ai. Ga hkum hpe sha shagawp shachyaw tsun ra ai n rai, Wunpawng myusha lakung lama ni rai nga ai, Nhkum, Marip, Maran, Lahpai, Lahtaw, Tangbau Kareng, Sumlut, Hpala Rap Ma, Htamu, Nang Hi, Sawng Dawng, Hkang Hti, Mading, Galau yawng a labau hte, nga sat nga sa lam mahkra hpe chye ra tsun lu ra nga ai. Nta madu ni pyi n chye ai shanhte a labau hpe Kaiji, Mang Rawng, Joi Wa, DumSa ni chye ra nga ai. Hpa majaw nga yang shanhte gaw nta shagu hta tsun hkai ra nga ma ai.
Dai hta n-ga shanhte gaw Wunpawng Mungdan kaw nga ai, nga shara Bum Hkaraw, Dusat mying hpan yawng hpe chye ra nga ai. Hpun kawa mying, U numji numjoi yawng a mying hpe chye ra nga ai. Hka kata na nga amyu myu, hka shi hka wam yawng a mying hte, Nai mam amyu hpan hkum, yi yang hkai nmai yawng hte, shinggyim masha sung lang ai arung arai yawng a mying, Nhtu, Sinat, hpun palawng mahkra a mying hte, Dusat ni a hkum shan du, kan, kraw, shan mying mahkra hpe chye tsun ai ni rai ra nga ma ai. Dai majaw Joi Wa, DumSa ni gaw Wunpawng sha ni a htat la ai laika buk kaba ni nan rai nga ma ai.
SHANHPYI LAIKA A GAM MAKA
Wunpawng sha ni gaw shinggyim masha ni a npawt nhpang nawku htung rai nga ai Nat Jaw nawku htung hpe hkan ai ni re hte maren lahta e tsun lai wa ai shanhpyi laika hti ai lam hpe Nat jaw ai lamang hta shalawm nna hti ma ai. Lam mi hku tsun ga nga yang dai laika gaw Nat hte shinggyim masha lahkawng yan a matu rai nga ai hpe mu lu ai. Dai majaw Nat hpe mung laika hti dan (labau gawn dan nga) ra ai hpa majaw nga yang Nat ni hpe laika n hti dan jang zai mat wa nna, matse wa ai ngu hkap la nga ai. Dai hte maren shinggyim masha hpe mung laika hti dan ai hku nna sharin ya ra nga ai. Rai timung masha hpe sharin ai lam azin ayang n re ai sha, salang ni a dawdap hkan, masha hpawng ai hkan ra wa ai hta hkan nna, tsun jahta sharin la nga ma ai. Dai majaw yi-ngam sa ai lam, masan sa ai lam nau n nga ai hpe mu lu ai. Nat ni hpe hkai dan ai sharin ya ai lam gaw azin ayang rai nna masan sa ai majaw Wunpawng laili laika gaw Joi wa, Dumsa ga hta grin taw nga ai lam rai nga ai.
Raitim lai wa sai latsa ning jan daram kaw nna Wunpawng sha ni gaw Nat Jaw nawku htung kaw na galai mat wa ai lam nga sai. Dai shaloi laili laika mung kabai kau ra mat sai. Nat jaw nawku htung kaw nna, Sinna sasana Hkristan nawku htung de galai mat wa ai shaloi sasana sara ni hku nna, simsa mung na Maisau laika hpe Jinghpaw laika galaw ya sai. Dai laika gaw sasana hte seng ai laika re majaw Nat jaw nawku htung na Joi wa Dum sa ga hpe n lu ka da mat ai lam nga sai.
Dai majaw, 1996 ning Jinghpaw ni laika lu la ai latsa ning hpring masat poi hpe Mandalay mare kaba kaw galaw lai wa ai. Laika asak latsa ning tup mat raitim Wunpawng Jinghpaw laika buk langai mi mung rai n nga shi ai hpe mu lu ai. Wunpawng sha ni a laika hpe hti yu mayu ai maigan manam ni mung grai tam yu yang shanhte hti na zawn re laika n mu tam ma ai. Dai ten hta ka da ai laika buk ni gaw laika man 20, 30 dang rawng ai manai la ai laika buk ni langai, lahkawng sha naw nga nga ai.
Sasana ni kaw na Sinna laika hte Jinghpaw laika galaw ya ai gaw grai chyeju dum mai nga ga ai. Raitim tinang ni nan laika ka da na hpe dumhprut mat ai lam gaw anhte a mara nan rai mat sai. Shing rai Shanhpyi laika hpe maisau laika hte ka da na matu grai shakut lai wa ai sara kaba ni mung nga nga ma ai. (sara kaba Sumlut Gam, sara kaba Hkyen Nawng zawn re ai ni) shanhte hpe mung grai chyeju dum masat mai nga ga ai.
DAI NI NA WUPAWNG LAIKA MADANG
Lahta de tsun lai wa sai hte maren Wunpawng sha ni a laili laika hte seng ai lam hpe maram dat ai shaloi gaw, Shanhpyi laika ngu ai madang kaw na maisau laika de rap wa ai shaloi dai shanhpyi laika hpe atsawm n lu lakawn woi wa ai lam a majaw laika n lu ai amyu zawn byin mat nna, sum machyi ai lam nga mat sai. Myen mungdan shanglawt lu ai shaloi Myen laika gaw tsang matsat sha nga ai da. Dai aten hta Jinghpaw laika gaw tsang manga du hkra nga ai lam chye lu ai.Raitim dai ni Myen laika Dakkasu du mat sai. Jinghpaw laika gaw ningpawt ninghpang madang de hkrat mat sai. Tsang mali hpe sharin ya na matu gaw tsang sanit chye ai sara ra nga ai. Tsang sanit hpe sharin ya lu na matu gaw tsang shi chye ra nga ai zawn tsang shi hpe sharin ya lu na matu gaw college Dakksu chye ai sara rai ra nga mali ai. Dai rai tim dai ni anhte Wunpawng sha ni laili laika madang gaw tsang kade tsaw wa tim tinang a laika tsang gaw n nga ai madang de du wa ai re.
Ya anhte sharin la nga ai laika hpaji gaw masha ni a laika hpe sharin nna, she jan mau gup la nga ga ai. Tinang a laika rai nga ai Ji woi Ji wa, Dumsa, Lanyi, HkangHpoi, Poi Lung, Nhyun, Majan, HkringWa, KaiJi, Mang Rawng laika ni hpe sharin chye la Jai lang yang she anhte a laika janmau majing rai na re. Dai hpe tsang hte tsang garan nna Hpaji jawng ni kaw lu lang wa ai shaloi shanhpyi laika gaw teng sha asak bai hkrung wa lu na re. Tsang laika hpe masat galaw da yang she tsang sara mung nga wa na re. Tsang laika tsaw jang tsang tsaw ai jawngma nga wa nna, amyu a madang mung tsaw wa na re.
Dai majaw lawu tsang madang hta Ningchyum, Majan, Poilung, Shoi Wa, Ma Shayu zawn re ai hpe sharin ya nna lapran tsang madang hta gaw Dumsa laika hpe sharin ya nna, lahta tsang madang hta gaw Hkringwa laika chye ai wa sharin ya, College dakkasu tsang du jang Joiwa laika hpe sharin ya ai hku nna masat mat wa lu yang gaw anhte Wunpawng sha ni a laika madang tsaw wa lu na hpe maram mu lu ai. Dai hpe gara hku lajang sa wa na, Shanhpyi laika hpe chye na chye hti ai masha mung le hte le taw mat wa sai madang rai nga ai majaw myit kahpra myit tsang shara rai nga mali ai.Dai majaw ndai Sumroi hta Shanhpyi laika a lam hpe bai shadum dat ai lam rai li ai.
Kraw Dung



Discussion
0 comments
Sign in to join the discussion.
Sign in to commentNo comments yet. Be the first to join the discussion.