WUNPAWNG SHA NI A MAKYIT SUMRI MASUM

WUNPAWNG SHA NI A MAKYIT SUMRI MASUM

1. (HKRISTAN HKALUP HPUNG HTA, MARAI “7”)

2. (WUNPAWNG AMYUSHA NI HTA, AMYU BAWSANG LAKUNG “7” NGA)

KUDAWNG SENG

Anhte Wunpawng amyusha ni gaw moi Jiwoi Jiwa ni ban hte ban Gumgun Gumhpai Jiwoi Jiwa ni hpe jaw jau nna nga pra mayat maya hkrat wa ai amyu ni rai nga ga ai. Jiwoi Jiwa ni a ban prat hta amyu rusai hku hkan nna Lahpai Du, Lahtaw Du, Maran Du, Nhkum Du, Tangbau Du nga nna Buga mi hta Du langai rai nna nga pra hkrat wa ma ai. Dai aten hta gaw amyusha ni a lapran myit hkrum kahkyin gumdin lam n nga, lamuga kashun hkat, sutgan kashun hkat nna shada sat hkat, nat hkat, majan gasat hkat nna nga pra hkrat wa ai lam chye lu ai. Mungmasa, hpyen masa, sut masa hpaji chye, ningmu nga ai, amyusha ni hpe woi awn chye ai ningbaw ningla rai n nga ai majaw Ninghtawn Ningngat kaw nna Mungdan de gaw la na ngu ai hpe rai n mu mada ma ai. AD 1837 ning kaw nna gaw Sinna Mungdan America kaw na Sasana Sara ni Wunpawng amyusha ni loili sha nga ai, Manmaw kaw du sa wa nna Hpanwa Ningsang Chyewa Ningchyang htani htana ahkrung nga ai hpan da madu, Yehowa Karai Kasang, Madu Yesu hpe kamsham ra ai lam hkaw tsun dan hpang wa masai.

1880 ning jan du hkra Sasana Sara ni langai hpang langai du sa nna Karai mungga hkaw tsun dan ai sha n ga, hpaji hparat lam, hkamja sanseng lam, shinggyim ngasat ngasa lam ni sharin ya ai majaw Jiwoi Jiwa ni nkau mi Yehowa Karai Kasang hpe hkap la kamsham wa masai. Wunpawng amyusha ni a “Makyit Sumri Masum” ngu ai gaw, anhte amyusha ni myidi nahpang, karing karang prat kaw nna daini Mungdan ngu ai hpe madu lu ai amyu ni tai wa lu ai, dai mungdan hpe tawt lai shang kabye kashun dip up sha nga ai Maigan hpyen ni hpe gawt shapraw kau na matu rawtmalan ai magam bungli hta amyu rusai, nawku makam masham, htiunghking lam n ginhka ai sha myit hkrum kahkyin gumdin let jawm gunhpai shakut shaja sa wa lu ai madang de du wa shangun lu ai gaw lawu de na lam masum kaw nna npawt de gaw shangang la lu ai re ngu mu mada ai.

1. Hkristan Hkalup Hpung (KBC) hta marai (7) hkalup shawng hkam la ai lam.

2. KIO/KIA Rawmalan lam galaw hpang wa na rai yang hpushawng hpuba ningbaw ningla ni marai (7) Seven Star ngu ai shawng hpaw hpang ai lam.

3. KIO/KIA a Ninggawn Mungmasa lam yan hta Wunpawng amyusha ni amyu bawsang lakung (7) nga ai lam Nawku makam masham lam hku nna mung, mungmasa lam hku nna mung, shawng ningpawt gaw de hpang wa ai kaji kawoi, hpushawng hpuba ni marai (7) kaw nna hkrai hpang wa ai, Amyu bawsang hku nna mung lakung (7) masat nna kahkyin gumdin sa wa ai majaw lam shagu hta awngdang rawtjat ai maga de grau law ai. Dai majaw hti hkum masat (7) gaw Wunpawng amyusha ni a matu lam shagu hta rawtjat awngdang lam hpe jaw ya nga ai.

1. Hkristan Hkalup Hpung (KBC) Hta Marai (7) Shawng Hkalup Hkam

Hkristan Hkalup Hpung Sasana hkrunlam hta Jiwoi Jiwa ni marai (7) hkalup shawng hkam la ai hte npawt hkridun gawde ya ai gaw, amyu langai rawtjat galu kaba wa na matu ahkyak dik rai nga ai, Laili Laika lu la ai a npawt madung re ai majaw mung, rai nga ai. Moi shawng daw hta anhte Wunpawng Kachin amyusha ni gaw Jinat hpe jaw jau nna myidi nahpang rai nga pra nga ai ten hta Sinna Mungdan rai nga ai America Mung na Sasana Sara Kaba ni langai hpang langai du sa nna Karai Kasang a wenyi mungga ni hpe hkaw tsun dan let ngasat ngasa hkamja sanseng lam ni hpe sharin ya ai. Karai Kasang a wenyi mungga nhtoi lu la wa ai amyu ni rai nga ai. Jiwoi Jiwa ni marai (7) hkalup rai n hkam la ai shawng daw hta anhte hpe wenyi myi shawng sa jahpaw ya ai Sasana Sara Kaba ni a lam kadun mi madi madun shalawm tawn ai.

Shawng nnan Sara Kaba Eugenio Kin Caid gaw 1837 ning January shata 27 ya hta Mandalay Inwa kaw na rawt nna Hugawng ga de lung na matu maram masam hkrunlam hkawm wa ai. Kachin amyusha ni hte grai hkrum mayu, chye mayu nna lung wa ai February shata (9) ya hta Manmaw du sai. Dai ten hta na Jinghpaw ni a lam na lu ai shiga gaw grai gumshem ai ni rai ma ai ngu na ai da. Raitim shi a hkrunlam lapran e sagawn la lu ai, shi hkrum shaga nna chye la lu ai daram hpe shi a ka matsing buk hta ningnga ka da nga ai. (1). Kachin ngu ai ndai amyu ni gaw moi kaw nna sumla n naw ma ai. (2). Shanhte gaw Jinat jaw jau ma ai raitim, chyahtum chyalai Karai Kasang ngu ai nga ai hpe myit hkrang chyalu rai ma ai. (3) Ndai amyu ni kaw shanhpyi laika lu yu sai, raitim ju sha kau nna laika n lu mat ai labau lu ma ai. (4). Ndai amyu ni a hkum hkrang sat lawat ni hpe mu mada yang nachying myit hta hkra na zawn re kumla ni mu mada ai. (5). Shanhte gaw lawu ga na kayin ni hte grai bung ma ai nga nna ka matsing da ai. Sasana Ginjaw de mung shi hkawm sa ai lam report ka ai hte Kachin ni a lam aja awa ka shana ya sai.

1855 ning hta Bathein kaw hpawng ai Kayin Dinghku Sasana hpung zuphpawng kaw nna Kachin ni hpe wa tam sagawn maram masam chyelu na matu, Hpung Up Sara langai hte kaga kasa (2) hpe shangun dat ma ai. Kachin ni hte wa hkrum yu ai shaloi lawu ga na Kayin ni hte kaga ga rai nga ai hpe mu ai majaw bai yu mat wa ma ai da. Sara Kaba Rose Taylor hte Sara Kaba Cushing yang Jinghpaw Mung de lung na matu Mandalay kaw wa du nna English Asuya ni kaw ahkang wa hpyi yu yang ahkang n jaw ma ai da. Dai hpang 1868 ning hta Sara Kaba Rose Taylor Manmaw ga de bai du wa lu ai. Kachin ni hpe Sasana galaw ra sai lam Sasana Ginjaw de shana sai. 1873 ning, November shata hta Sara Kaba Francis Manmaw ga de bai du lung wa ai. Rawng na nta n lu ai majaw shakum n rawng ai Jarawp e shata (2) nga nna Sasana amu galaw ai. Jinghpaw laika lu galaw hkra mung grai shakuta yu sai. Uropa amyu ni hte Myen amyu ni gaw Kachin ni hpe grai matse ai, zai ai amyu ni re nga tsun ma ai. Raitim Sara Kaba gaw ndai amyu ni myit jasat kaja ai temsi rai nga chye ai amyu ni rai ma ai ngu mu ai.

Sara Kaba Josiah Cushing hte Kayin Sasana Sara Shwe Lin, Sara Bogale ni gaw 1876 ning December 22 ya hta Manmaw mare de bai du masai. Sara Kaba Cushing gaw Sara Shwe Lin, Sara Bogale yan hpe woi nna Salang Bawmung La hte rai Gauri Krung Bumwa, Mahtang mare hte kaga kahtawng law law hkan shang hkaw tsun dan lu sai. Du Salang law law hte mung hkrum shaga kau da lu ma ai. Sara Kaba Cushing gaw Myen laika hkum hte Jinghpaw laika gawlaw shakut yu sai. Sasana Ginjaw de mung aja awa tang madun laika ka dat sai. 1877 ning hta Kayin Sasana Sara S’peh ngu ai wa bai du jat ai. Sara Kaba Cushing hte Sara Shwe Lin, Sara Bogale ni Yangon de yu mat wa sai. Sara S’Peh shi hkrai ngam nga mat ai, raitimung yak hkak jamjau lam law law a lapran 4 ning shakut shaja apnawng lai w asai. 1877 ning May shata 5 ya shani Rhode Island Ginwang Providence mare hta hpawng ai ABM. Sasana zuphpawng kaba hta Kachin ni a matu san san Sasana galaw na lam myit hkrum dawdan shagrin la lu masai. Sasana galaw na matu apnawng Sara tam wa ai shaloi, Sara Kaba Albert J. Lyon hpe ma tam la sai. Sara Kaba Lyon hte Ma Ma gaw 1878 ning February shata 13 ya hta du sa sai. Sara Kaba Lyon gaw Manmaw ga du ai hpang nhtoi 30 ya ngu na March 15 ya shani hkali chyang ana hte Yesu hta yup pyaw wa sai.

Dai aten hta Kayin Sasana Sara Koteh hte Sara Nay Tha yan mung wa apnawng lawm ma ai. 1879 ning January 12 ya hta Sara Kaba William H.Roberts hte Ma Ma gaw Manmaw de bai du sa wa sai. Kayin ni kaw na mung kahtap apnawng ai Sara Shwe Gyaw, Sara Mawke yan lawm sa wa ma ai. Sara Roberts gaw Manmaw kaw Jinghpaw ga sharin la let shawng na Sara Kaba ni shakut da ai magam bungli ni hpe sawk sagawn nga ai. Dai aten hkan e Manmaw kaw Jinghpaw ni rai n nga ai. Bum ga hkan na sa ai ni mung Jarawp hkan sha naw chye yup ma ai. Sara Kaba Roberts yan du ai shata 9 daram rai mat wa ai shaloi Myen hte English ni a lapran masa lam loi shuk wa ai shaloi Sasana Ginjaw kaw nna gaw lawu ga de gan yen nga na shadut ma ai. Raitim Sara Kaba gaw Manmaw kaw n mai nga jang Bum ga de Jinghpaw ni kaw wa nga na nga tsun ai hte maren masa shuk wa tim bum ga de hkan kawan let Karai a mungga ni hkaw tsun hkawm ma ai. Sara Kaba hte Ma Ma gaw bum ga de shakut hkawm sa nga yang machyi makaw mung bai hkrum hpang wa sai. 1880 ning March shata hta Sara Kaba Carpenter hte Ma Ma lung wa kawan ma ai.

Kalang mi Gauri Krung de mungga hkaw tsun na matau lung wa yang, shanhpraw masha ni hpe n ju n taw nga ai masha nkau mi gaw Sara Kaba lai hkawm wa ai Nammawk Yang hkauna pa, Chyahkya tu kawng kaw damya hkap mya nna Sara Kaba a Gumra hte arung arai ni kashun la kau ya ai hkrum yu ai. Ma Ma gaw Yangon du ai hpang grau machyi sawng wa nna 1880 ning, August shata 6 ya shani Sumsing Mungdan de wundoi mat wa sai. Jinghpaw Wunpawng amyusha ni hta yawng a shawng e marai 7 hkalup hkam la ai lam. Wunpawng amyusha ni hpang de 1837 ning hta America Sasana Sara Kaba Kin Caid shawng du sa nna Karai Kasang a mungga nli gat hkai hpang sai. Dai hpang Sasana Sara Kaba, Ma Ma ni langai hpang langai du sa nna Sasasna matut galaw wa ai shaning 45 ning na yang she Yehowa Karai Kasang, Madu Yesu hpe hkap la kamsham ai Gauri Krung, Bumwa mare na Jiwoi Jiwa marai 7 hkalup hkam la ma ai.

1. Maran Bawmung La 2. Maran Bawmung La jan Nangzing Hkawn. 3. Maran Adan Yawng. 4. Maran Adan Yawng jan Lahpai Ja Tawng. 5. Nangzing Yung. 6. Nangzing Yung jan Lazum Kaw Lum. 7. Gawlu Htang Yawng ni rai ma ai.

Ndai hpunau ni marai 7 gaw, Sara Kaba Roberts a lata hta Bumwa mare makau hku lwi yu wa ai Namawk hka e 1882 ning, March 19 ya shani hkalup hkam la masai rai. Wunpawng amyusha ni hpe Sasana galaw ai hta hpunau Kayin Sasana Sara ni mung American Sasana Sara ni hte rau shang lawm shakut shaja lai wa masai. Anhte Wunpawng amyusha ni myi hpaw na na, kunghpan rawtjat galu kaba wa lu ai gaw hkalup hpung ni hta rai yang anhte a kaji kawoi ni Karai Kasang hpe hkap la kamsham ai marai 7 hkalup hkam la ai kaw nna hpang wa ai re hpe mu chye lu nga ai. Sara Kaba Roberts gaw Manmaw kaw Sasana rudi wang htingra a matu Myen Hkawhkam kaw hpyi ya ai. Sasana rudi wang htingra lu ai hte byin mai ai hku dum nta gawgap nna laika sharin jawng hpaw ya sai. Shawng nnan na jawngma ni gaw;

1. Sara Labya Hkang Htan 2. Labang Ning Grawng 3. Damau Naw 4. Jiwa 5. Lazing Ning Grawng 6. Maran Tang 7. Maran Ja Yung 8. Nangzing Doi 9. Htang Kai 10. Labya Lu Kaba ni rai ma ai.

Jawngma nkau mi hpe laika hpung sanit awng la nna Sara tai bungli lakmat awng la lu hkra n-gun jaw ya sai. 1899 ning sanpoi kaba hta awng la nna Sara tai masat laika lu sai ni gaw;

1. Sara Lashi Naw 2. Sara Hpauwung Yaw 3. Sarama Labya Lu 4. Sarama Labya Kai 5. Sarama Nangzing Hka Jan ni rai ma ai.

Ndai Sara, Sarama ni hpe Sasana amu galaw na hte hpaji myi woi jahpaw ya na matu ra ang ai shara ni de sha n-gun dat ai hte Sasana majen je ai lam woi shakut lai wa sai.

Sara Kaba Dr. Ola Hanson Jinghpaw Laika Galaw Ya Ai Lam :

American Sasana Ginjaw kaw nna shangun ya ai Sara Kaba Dr. Ola Han Son hte Ma Ma gaw 1890 ning December (22) ya shani Manmaw de du sa sai. Shi du sa ai hte shi myit makun tawn ai bungli madung gaw Laika byin hkra galaw na hte Chyumlaika hpe Jinghpaw ga hku gale ya na amu nan rai nga ai hpe myit dum let grai shakut hpang wa sai. Jinghpaw ni shaga ai ga hpe mung shara shagu na sawk hkaja sharin la ai. Shawng na Sara Kaba ni galaw hpang da ai Myen Laika hkum hte Jinghpaw Laika ka yu yang n manu ai, ga n brat ai, n pra ai da. 1830 ning hta Sara Kaba Brown Son gaw Roma Laika kanu hte galaw yu ai laika kanu hpe mu sawk tam la nna ka shachyaw chyam yu yang grau manu ai hpe mu lu sai. Shawng nnan ga kanu ni hpe sawk shinggyin yu yang ga kanu (10000) daram hpe mu sawk tam la ai. Masha law malawng lang nga ai ga kanu (7000-8000) daram hpe mu sawk tam la ai.

Roma laika kanu hte galaw ai Jinghpaw laika kanu hta ga nsen ni hpe jahtuk lajang la lu wa sai. Jinghpaw laika ka lajang shapraw garum ai hta Sara Labya Hkang Htan grai garum lai wa sai. Sara Kaba Ola Han Son gaw Jinghpaw laika galaw ngut nna Manmaw jawng hta Jinghpaw myit-su Salang ni hpe ap ya ai shaloi, kabu gara hkap la let Karai Kasang a chyeju shakawn, akyu hpyi apnawng ai hta “daini kaw nna gaw Jinghpaw Wunpawng amyusha ni laika lu ai amyu byin tai wa ai hte galu kaba zinghka ngapra chyechyang jat wa marit ga law” ngu shaman majai dat jang du sa ai myit-su ni law law ja ja kabu gara garu jahtau dat ma ai da. Shingrai Jinghpaw hpaw mahpaw myi hpaw wa manu ga ngu ai hte Jinghpaw laika ngu mying shamying daidaw dat ma ai da. Ndai jinghpaw laika hpe hkap la ai gaw 1895 ning hta rai nga ai law.

Jinghpaw Chyumlaika Gale Ya Ai Lam

Sara Kaba Han Son gaw Jinghpaw ga ram ram chye wa sai hte chyumlaika gale na matu Jinghpaw ga htai chyumlaika (Dictionary) hpe shawng galaw ai. Buga langai hte langai shaga ai ga ni mung loili shai hkat ai majaw, Lana ga, Hpunggan ga, Lahkum ga ni hpe sharin hkaja la nna loi ai hte malang ai ga hku gale na myit jahkut sai. Sara Kaba Han Son hpe chyumlaika gale garum ai Sara ni gaw; Sara Damau Naw, Sara Lashi Naw, Sara Myitung Naw Tawng, Sara Lahpai Seng Li, Sara Labya De ni rai ma ai. Shawng nnan Gashaka Ningnan na chyum laika ni hpe gale wa ai shaloi Sara Damau Naw, Sara Lashi Naw, Sara Myitung Naw Tawng ni langai hpang langai garum lai wa masai. Dai hpang Sara Lahpai Seng Li gaw, shawng na ni galaw ai hta grai n ngut ai Gashaka Ningnan na shagun dat ai laika ni hpe Namhkam e 1911-1918 ning laman ga gale ai hta garum lai wa sai. Hpang jahtum daw 1921- 1926 ning laman garum shakre ai gaw Sara Labya De rai nga ai.

Sara Kaba Han Son hpang jahtum chyumlaika hpe tsepkawp gale shangut ai gaw, Namhkam Sasana wang e 1926 ning August shata (11) ya shani rai nga ai. Chyumlaika hpe gale ngut ai hpang 1927 ning e Manmaw kaw galaw ai Sasana 50 ning hpring Ja Jubeli poi hta chyumlaika ap ya ai lamang hpe galaw ma ai. 1927 ning March shata (27) ya shani 7:00 Am hta Manmaw Ja Jubeli mandat kata kaw Jinghpaw Wunpawng Hkalup Hpung masha ni a man e Sara Kaba Ola Han Son gaw Chyoipra Ai Chyumlaika hpe Sara Damau Naw a lata hta Jinghpaw Wunpawng sha ni yawng a malai hkap la na matu ap ya sai. Karai Kasang a wenyi maungga ninghtoi lu la ai hpang kaw nna laika lu, Karai a mungga chyumlaika lu ai amyu ni tai wa lu saga ai. Ndai aten hta Mungkan Mungdan ni hta e, masha amyu baw yawng (12000) nga ai hta na anhte Wunpawng amyusha ni gaw Karai Kasang a chyoipra ai chyumlaika lu la ai amyu (481) hta jahpan shang ai amyu ni rai saga ai. Anhte Wunpawng amyusha ni a kata de Yehowa Karai Kasang a wenyi ninghtoi mungga shang wa ai gaw Kahtawlik nawku hpung, Englican nawku hpung, Hkalup hpung ni (3) hku madung nna rai nga ai. Ndai Hkristan nawku hpung (3) hku Karai Kasang gaw hpan madu, hkye la madu re ai lam hpe chyena hkap la kamsham ai kaw nna myi hpaw, na na kung hpan galu kaba wa ai, Karai a mungga hta myit hkrum kahkyin gumdin rawtjat ai amyu ni tai wa sai.

2. Wunpawng Amyusha Ni Hta Amyu Bawsang Lakung (7) Nga

Anhte Wunpawng amyusha ni hta Nung, Rawang, Zaiwa, Maru, Lachik, Lisu, Jinghpaw nga nna amyu bawsang lakung (7) nga ai lam; 1969 ning hta Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung kaw nna ka ai Ninggawn Mungmasa lam yan Daw XIII. WUNPAWNG MUNGDAN SHANGLAWT HPUNG A MYIT JASAT LAM htihkum 4 hta amyu masha lam ngu ai gabaw kata kaw ka tawn ai hpe mu lu ai. Bai nna Wunpawng Mungdan Shanglawat Hpung A Lam Masan Daw VI. Mungdan masha amyu bawsang shagu hpe kahkyin gumdin ra ai lam htihkum 1. (a) Wunpawng amyusha ni hpe kahkyin gumdin lam a htihkum kaji (2) hta, Amyu lakung ni rai nga ai Nung, Rawang, Zaiwa, Maru, Lachik, Lisu, Jinghpaw nga nna nga shajang ai hta shada shagrit shanem hkat ai, lachyen lahka re ai, shada gawngba hkat ai, jahpoi jahpyak hkat ai lam ni n nga hkra woi awn na. Maren manu dan, maren madang tsawa ai chyurum sha ni re ai lam chye shangun na. Kachin nga nna amyusha langai mi hku maigan amyu ni e masat shamying tawn sai hte maren, Jinghpaw ga hku Wunpawng ngu ai shingteng amying hpe masha hkum shagu hkam la ai lam nga hkra Wunpawng amyu ngu ai mying gang nna kahkyin gumdin ra ai.

Anhte shada lachyen lahka n ru n ra byin yang hpa lachyum n pru, akyu yawm ai lam sha nga ai hpe chye shangun ra ai nga nna ka da nga ai. Wunpawng Mungdan Shanglawt Shadip Magam kaw nna woi awn galaw nga ai mungmasa zuphpawng gawknu ni hta mung amyu bawsang lakung (7) a gawng malai masat masa hku nna Wunpawng Amyusha Dawnghkawn (7) hpe jung noi lang nga ai re. 2006 ning hta Nung Lungmi amyusha myit-su salang nkau mi KIO Ginjaw Komiti Rapdaw de du sa nna Nung Lungmi amyusha langai hku masat la ya na lam sa tang madun ai lam nga yu sai. Wunpawng amyusha Wuhpung Wuhpawng kata laili laika hte htunghking hpung hkan gaw amyu lakung (6) hku lang nga ai hpe mu lu ai. Wunpawng Mungdan Shanglawt shadip magam gaw nnan rawtmalan hpang wa ai kaw nna amyusha bawsang (7) hku masat nna kahkyin gumdin lam galaw wa ai re. Daini na aten hta Wunpawng amyusha ni a myit hkrum kahkyin gumdin lam hpe dawhka zang ayai hkra galaw nga ai Myen tai hpyen ni gaw Wunpawng amyusha ni a lapran amyu lakung langai hte langai a lapran n hkrum n ra hkra jahte tam nna jahten sharun mayu nga ai.

Anhte amyusha ni a lapran amyusha bawsang lakung masat ai lam loi li shai hkat nga ai majaw myit hkrum kahkyin gumdin lam hta ra ningra gawng kya nga ai hpe myit-su kanu kawa, hpu shawng hpuba, ni jawm myit yu nna Nung Lungmi amyu ni hpe amyu lakung langai hku masat la nhtawm, yawng amyu bawsang lakung (7) hku masat shagrin la ai rai yang, Wunpawng amyusha ni a lapran hta myit hkrum kahkyin gumdin lam grau ngang kang makai hkak wa lu na re ngu kamhpa myit mada ai. Daini na aten hta anhte Wunpawng amyusha ni hpaji chyechyang kunghpan, rawtjat galu kaba ai amyu ni tai wa lu ai lam hpe ginchyum hku wa yu yang Karai Kasang hpe shawng hkap la nna hkalup hkam la ai kaji kawoi ni marai (7), KIO Rawtmalan bungli hpe lit la woi hpaw hpang wa ai ningshawng hpung Sanit Majan (Seven Stars), Wunpawng amyusha ni hta amyu bawsang lakung (7) nga ai hpe lachyen lahka ai lam n nga hkra kahkyin gumdin la nna woi awn sa wa lu ai majaw lam shagu hta rawtjat, kunghpan galu kaba wa lu saga ai. Matut nna du wa na shawnglam hta Karai Kasang hpe ngang ngang kang kang kamsham nga let amyusha ni hpe dip kamyet tawn ai maigan hpyen a lata kaw na lawt pru wa lu hkra myit hkrum mang rum kahkyin gimdin shakut shaja sa wa ga law…