1961-1978 NING NA RAWT MALAN LABAU
NUMHTET GA
Ndai laika buk gaw Maumwi labau daram hku grak rai ka da ai nre. Wunpawng Mungdan Rawt Malan labau a matu madi shadaw jinghkum shatsup ai lam rai u ga matu laika ka ai wa myit dum matsing ningting da lu ai made hpe dep hkap ai daram ka shachyaw shinggyin da ai lam she re.
Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung byin paw pru wa ai hte ningnan shamu shamawt rawt malan gasat hpang wa ai kaw n na 1978 ning du hkra aten ladaw laman na matsing ningting rai nga ai. Hkum tsup ai lam mung n nga ai. Rawt malan maumwi labau ka ai myitsu ni a matu madi shadaw akyu jaw lu ai lam rai u ga ngu yaw shada let ka da ai lam re.
Ndai Rawt Malan labau hpe hkum tsup ai labau buk hku htep lahti ka da galaw da yang htawm hpang na Wunpawng Mungdan hte Wunpawng Amyu sha ni a matu hta ni hta na shu mashi shu masha prat dingsa, na chying manu dan ai mau mwi mau sa labau larang byin tai grin nga na hpe myit mada kam sham ai hte lajin laroi num htet num ra ai rai.
Ka lajang ai,
Brig, L. Tu Jai
Chief of Staffs.
G.H.Q., K.I.A
MALAWM NI
• Rawt malan wa ai n’pawt n’hpang hte hpa majaw rawt malan wa ai lam
• 7 majan (7 Stars) hpung hpaw ai lam
• Komiti hpaw dat ai lam
• Bungli garan gun hpai lit la sa wa ai lam
• Ladat shaw hkrang shapraw sa wa ai lam
• Lashio mare na gumhpraw dum zing madu la ai hte shawng n’nan sinat gapaw shangoi hpang ai lam
• Shang gasat zing la ai ladat
• Hpyen Dap (Camp) dabang n’nan galaw hpang ai lam, Hpyen Training sharin hpang ai lam hte Hpyen Dap hpaw hpang ai lam
• Hpyen Dap hpaw shabawn hkrang shapraw hpang dat ai lam
• V.D.F. hpaw masat dat ai lam
• Lama La Ring hte Zau Shan Lashio hkyuk htawng na bai lawt pru wa ai lam
• Matsing ging ai lam langai
• Shawng ningnan gasat poi byin hpang ai lam
• Kalam (Column) hpaw masat ai lam
• Ga sadi mawhke hka ai lam
• Miwa Mung de matut mahkai yu ai lam
• 1st.Bn. hte Manmaw Ginwang hpe hpaw maden sa wa ai lam
• KIC hte KIO kapyawn zuphpawng galaw ai lam
• Zuphpawng hta bawngban daw dan ai lam
• Mungdan dawng hkan sharawt hpang ai lam
• Wunpawng Mungdan dawng hkawn sharawt hpang dat ai shaloi na Ningbaw Kaba Zau Seng a mungga matsing kadun
• Wunpawng Mungdan dawng hkawn hpe lamu ntsa de sharawt shalun dat ai shaloi hpyen htung tara hte maren hkungga jaw nga yang dum mahkawn ai mahkawn ga
• Bungli lahkam num daw mi bai matut galaw htawt sit maden jat wa ai lam
• Myen Asuya hte simsa htinglu bawng ban ai lam
• KIC hte KIO kapyawn zuphpanwg lahkawng lang ngu na bai Galaw ai lam
• Zuphpawng hta daw dan jahkrat ai lam ni
• G.H.Q hte Brigade ni garan hpaw masat maden jat ai lam
• Major Gen. Zau Seng Thailand de sa wa ai lam
• India Kala Mungdan Asuya de matut mahkai yu ai lam
• KIC hte KIO zuphpawng bai galaw ai lam
• 69 lam yan masat jahkrat ai Ginjaw Komiti Zuphpawng
• 69 lam yan jahkrat ai lam
• CPB hte Laknak hpai shai hkat wa ai lam
• Myen Gumlang Kongsi Asuya hte Simsa Htinglu bawng ban ai lam
• KIO/KIC Ginjaw Komiti hkumra zuphpawng galaw ai lam
• Salang masum asak sum mat wa ai lam
• KIO/KIC zuphpawng galaw ai lam hte Ginjaw Komiti nnan bai dang dan ai lam
• Zuphpawng hta daw dan ai lam ni
• Palawng hte seng ai lam
• Rahkai (Arakan) hte seng ai lam
• Mizoram/Naga ni hte seng ai lam
• Miwa Gumsan Mungdan de bai sa ai lam
• Bawngban jahkrup daw dan la lu ai lam ni
• Emergency KIO Ginjaw Komiti hkumra zuphpawng galaw ai lam
• Ginjaw Salang jat bang ai lam
• Ginjaw (G.H.Q) dap dabang htawt sit ai lam matsing hpa lam ni
◦ 1.Major General Zau Seng a labau kadun
◦ 2.Brig.Zau Tu a labau kadun
◦ 3.Salang Pungshwi Zau Seng a labau kadun
◦ 4.Lt.Col Zau Dan a labau kadun
• Naw Seng hpung ni a lam matsing ningting kadun
• Lahpai Naw Seng a labau kadun
• Tinggyeng matsing ningting
WUNPAWNG MUNGDAN SHANGLAWT RAWT MALAN LABAU MATSING NINGTING
1. RAWT MALAN WA AI NPAWT NHPANG HTE HPA MAJAW RAWT MALAN WA AI LAM
Wunpawng Amyu Sha ni gaw, ndai mungkan ga ntsa e shinggyim baw sang langai hku nna byin paw pru ginru ginsa hkrat wa ai ten kaw nna ji woi ji wa prat mi hte prat mi, kadai Amyu kadai asuya a uphkang ai npu e mung nrawng ai. Tinang Amyu tinang Mungdan kata ndut ndang wanglu wanglang shadip jahpang Gumrawng Gumtsa re ai shinggyim Amyu bawsang langai mi rai nga ai.
Prat mi hte prat mi matut nna shaning aten law law nga pra hkrat wa ai hte, mayat maya law htam wa ai hte maren asak kanbau galaw lu, galaw sha, tam lu tam sha, hkawm wa hkawm sa ganawn mazum myit mang lam magup hta langai hte langai a n gun atsam, myit marai lam, sut su nga mai lu lawm lam ni n bung n pre rai madang shai ai lam ni byin paw pru wa ai.
Dai zawn rai byin paw pru wa ai, madang nbung n pre shai hkat ai lam ni a majaw, n gun ja ai wa gaw n gun kya ai wa hpe dang sha mayu ai, sut su ai wa gaw matsan ai wa hpe dang sha mayu ai, kaba ai wa gaw kaji ai wa hpe dang sha mayu ai hte shada da dip up sai chyup hkat mayu ai myit jasat akyang lailen ni pru wa ai hta hkan nna,
(1) Mayam lailen hte uphkang hkat ai (MAYAM PRAT)
(2) Gumsa Magam lailen hte uphkang hkat ai (GUMCHYING GUMSA PRAT) ngu ai uphkang lailen masa ni byin paw hkrum lai wa yu sai. Raiti mung Maigan wa a npu de shang ai lam nre. Tinang Wunpawng Amyu sha ni a Wunpawng kata byin paw pru ai lam sha re hte maren, Tinang Amyu Tinang Mungdan rai nna matut nga pra mat wa ai gaw 1886 ning de du hkra rai nga ai.
1819 ning hta lawu Myen Mung de du bang wa ai sinna Mung de na SHAN HPRAW AMYU ENGLISH KOLONI Asuya gaw 1886 ning hta Wunpawng Mungdan kata de maden shang kabye bang wa masai. Dai hpe Wunpawng Amyu sha ni ri nhtu, sinat, htunghpau, masawn, lungdin, lahpaw, n-dan laknak ni hte Wunpawng Ginra mare kahtawng, hkarang lam, hka lam hte bum lang hkaraw n hkap jut magup hku nna dang di ai atsam marai hte hkap manga gasat ai. Raitim mung n gun atsam n bung ai majaw, dai ten kaw nna Wunpawng Amyu Sha ni Maigan Amyu a dip up sai chyup ai lam hpe hkrum sha mat wa ai lam nga sai.
1940 ning daram hta Sinpraw Mung de na Nipun Amyu JAPAN HPETSIT Asuya gaw, ENGLISH hpe sa gasat shapraw kau nna HPETSIT GUMSHEM LAILEN hte dip zingri uphkang ai lam hpe mung Wunpawng Myu Sha ni hkrum gadup lai wa sai. Dai hpang 1944-45 daram hta ENGLISH (LEVY) Hpyen hpung AMERIGAN RENGJA (RENGER) Hpyen hpung ni bai du sa nna, JAPAN HPETSIT Asuya hpe bai gasat shapraw kau nhtawm, ENGLISH KOLONI Asuya kalang bai uphkang lai wa sai. (Japan gasat ai English Lewi Hpyen Hpung hte American Ranger Hpyen Hpung hta Wunpanwg Amyu ni ram ram shang lawm n gun dat shakut shaja ai lam nga lai wa sai.)
Maigan ENGLISH KOLONI Asuya hpe ninghkap gasat ai majan hte Maigan JAPAN HPETSIT Asuya hpe rawt malan gasat ai majan ni hta Wunpawng Amyu ni Tinang dang lu ai atsam n gun hte ram ram shakut shaja gasat manga lai wa ai lam gaw Wunpawng Amyu sha ni Myu Tsaw Myit, Mung Tsaw Myit kade daram kaba nga ai, kade daram ngang kang ai hte ja nga ai ngu ai hpe sakse madun nga ai.
1947 ning hta BUCHUK AWNG SAN ngu ai wa ningbaw ai Myen ni kaw nna Mungdan Shanglawt Ahkang Aya jawm hpyi la nhtawm Ahkaw Ahkang maren jawm hkam sha lu ai MUNGHPAWM MYANMAR MUNGDAN jawm de gaw na matu, Hkang, Kayin, Mun, Rakhai, Kaya, Sam hte seng nna 1947 ning February 12 ya shani Sam Mung BANG LUNG Mare kaw galaw ai myit hkrum ga sadi zuphpawng hta Sama Du Wa Sin Wa Naw hte Wunpawng Amyu Du Gyi Salang n kau mi sa du dung myit hkrum ga sadi ka da lawm ma ai.
Dai majaw, 1948 ning January shata praw 4 ya shasni ENGLISH KOLONI Asuya kaw nna MUNGDAN SHANGLAWT AHKANG AYA jaw kau da ai hte, Wunpawng Mungdan kata de Munghpawm Myanmar Mungdan ngu ai Ahkaw Ahkang hte MYEN ASUYA uphkang tara du shang wa ai. Myen Amyu Kaba lailen hpe tek lang nga ai Mung maden Myen Asuya gaw ENGLISH KOLONI MAYAM LAILEN hte JAPAN A HPETSIT GUMSHEM LAILEN ni hpe hkring htawng dagraw lang nna BANG LUNG GA SADI hte nhtan shai ai hku, Hkang, Kayin, Kaya, Mun, Rakhai, Sam hte Wunpawng Amyu ni a ntsa dip up sai chyup gumshem wa zup zingri uphkang sha bang wa sai.
Mayam prat Gumchying Gumsa prat,ENGLISH KOLONI ASUYA uphkang ai prat hte JAPAN HPETSIT ASUYA Uphkang ai prat hta hkam sha lai wa nna, uphkang tara lailen hkum sumhpa hpe mung hkrum dagup lai wa sai. Munghpawm Myanmar Mungdan kata na Amyu baw sang gaw, Myen Asuya wa ushoi jum dip uphkang bang wa ai hpe mu mada ai hte rau myit dum myit hprang gasat gabrawng lai wa sai. Laika pa, Shi Laika ni hte gasat ai. N gup n ga hte gasat ai kaga n mawn n sam amyu myu hte gasat ai zawn re Mung Masa Ladat Amyu myu hte Rawt Malan gasat hpang wa shajang ma sai.
1948 ning March shata 28 ya shani Myen Mung Kunmyunit Hpung (CPB) ni nam shang sai. 1949 ning nnan daw hta Kayin Amyu ni gaw (KNDO) Kayin National Democratic Organization ngu ai Mung Masa Hpung langai mi hpaw nna Myen Asuya hpe lata tut laknak lang Rawt Malan gasat hpang wa sai.
1949 ning February shata 16 ya hta Du Wa Naw Seng hte Du Wa Zau Seng yan woi awn ningbaw ai Wupawng Amyu sha ni hta na masha marai hkying (1000) jan KNDO hte matut mahkai n gun jahkrup la nna Myen Asuya hpe laknak lang rawt gumlau malan gasat bang wa sai. Du Wa Naw Seng hpung ni hte, Du Wa Zau Seng hpung ni gaw Maymyo, Lashio, Kutkai, Sen Wi, Namhpakka mare ni hpe gasat zing madu la lu nna Mungyu, Muse, Nam Hkam mare ni de du lung wa ma ai.
Manmaw Myitkyina de lai lung wa nhtawm, Wunpawng Mungdan Mung Shawa daw tsa hpe woi awn jasu sharawt gahkyin gumdin nna Myen Asuya hpe matut rawt malan gasat mat wa na matu yaw shada ma ai. Myitsu Du Gyi Salang ni hte matut mahkai bawngban ginrat jahkrup ma ai. Rai yang dai ten Mung Daw Ningbaw galaw nga ai Sama Du Wa Sin Wa Naw hte Du Gyi Salang n kau mi myit nhkrum ai sha n ga, 1EK, 2EK ngu ai hpyen hpung Bn. Nnan ni hpe tin shapun gan hpaw jat la hkra rai nna Myen U Nu Asuya maga tsap nhtawm ninghkap gasat ai hpe hkrum dagup ma ai. Tinang Amyu shada da a kata kaw hpyen masa n htap n htuk re ai lam byin pru wa sai. Dai majaw, 1950 ning April htum maga hta Du Wa Naw Seng gaw masha kru tsa (600) daram hte Mung Lung, Munggu, Hpawng Seng hku Miwa Mung de shang mat wa sai. Du Wa Zau Seng gaw masha kru shi (60) daram hte Thai Mung jarit mayan de yu wa nhtawm, KNDO kata maga bungli shang gun hpai lawm nga let Wunpawng Mungdan Shanglawt Rawt Malan lam hte seng nna n yup n sha myit sum ru nga ai.
Fund tam na matu hte ra ai lam ni bai wa mayun kaichyan galaw nga magang na matu Du Wa Zau Seng gaw Du Jaw Gam, Loveland, Zau Tu ma ni hte Maru Tu ni 4 hpe Lashio Sen Wi de bai nhtang wa mayun dat bang tawn wu ai. 1957 ning hta Kayin mung shara mi kaw Kahpu Zau Tu, Mali Zup Zau Mai yan hte hkrum nna Yangon Mandalay Dakkasu jawngma ni hte matut mahkai nhtawm Rawt Malan Mung Masa jashawn gahkyin gumdin ai lam galaw mat wa sai. 1958-59 de Myen Asuya gaw ENGLISH KOLONI mayam lailen, JAPAN HPETSIT Gumshem lailen hte MYEN AMYU kaba lailen ni hpe akyu jashawn jai lang nna dip up sai chyup zingri zingrat gumshem ai lam grau grau laja lana rai wa sai. Dai zawn rai ai uphkang lailen hpe n hkam sharang n yu nga lu ai Myu Tsaw Myit, Mung Tsaw Myit hte hpring chyat rai nga ai Mandalay, Yangon dakkasu hkan na Wunpawng jawngma ni hte Mungmyit, Sinli, Manmaw, Myitkyina, Wunpawng Mungdan ting na shawa daw tsa ni gaw, Myen Asuya a nhkru n kaja ai lailen hpe rawt gumlau gasat kau na matu, Myit su myit rawt gasu gabrawng da ting hkyen lajang myit shajin bang mat wa shajang masai.
7 MAJAN (7 STARS) HPUNG HPAW AI LAM
1957 ning kaw nna Yangon Dakkasu Wunpawng Jawngma ni gaw laknak lang Rawt Malan Hpung hpaw na matu tau hkyen lajang hpang wa masai. Tau hkyen lajang ai lam ma hkra hpe lit la galaw gun hpai sa wa lu na matu ningshawng hpung langai hpe 1957 ning htum wa de hpaw shabawn dat masai. Dai hpung hpe 7 majan hpung (7 stars) ngu nna shingteng masat jaw masai.
Hpung salang marai 7 san da ai hpung rai nhtawm shana ningsin kaba 7 majan shagan pru ten hta she shim dik ai hku bawngban zuphpawng galaw nna woi shamu shamawt ai hpung re ai majaw dai hpung hpe “ 7 Majan Hpung ” ngu shamying ma ai. Dai hpung gaw KIO a ningshawng hpung ngu yang mung nshut nga ai. Hpa majaw nga yang hpang e dai hpung kaw nna KIO matut paw pru wa sai majaw rai nga ai.
Dai Hpung hta lawm ai salang ni gaw;-
1. Salang Zau Tu -Ningbaw
2. Salang Hpauyu Tu Lum -Shawng na Amu Madu
3. Salang Mali Zup Zau Mai -Hpang e galai ai Amu Madu
4. Salang Pung Shwi Zau Seng -Hpung Salang
5. Salang K.D Brang Gam -Hpung Salang
6. Salang Na Hpaw Gun Jawng -Hpung Salang
7. Salang Malang Shawng -Hpung Salang ni rai nga ma ai.
1959 ning hta Du Wa Zau Seng gaw, Kayin Mung Thai ga jarit kaw nna Lashio Sinli de mayun lung wa nna gahkyin gumdin lam bai matut galaw bang wa sai. Du Wa Zau Tu mung Yangon Mandalay Dakkasu hkan na Wunpawng jawngma ni hpe gahkyin gumdin matut mahkai jahkrup da nna 1960 ning hta Lashio de Du Wa Zau Seng kaw du lung wa sai. Dai aten hta Du Wa Zau Seng hte Du Wa Zau Tu gaw Wunpawng Amyu Shanglawt lam, Myen Asuya hpe rawt malan gasat na lam hte Wunpawng Mungdan ting hta dam lada ai hku nna masing jahkrat woi shamu shamawt sa wa na lam ni hte seng nna n gun dat bawng ban wa masai.
1960 ning August shata 10 ya hta Du Wa Zau Tu gaw Lashio kaw nna rawt n htawm, Myitkyina mare de du lung wa ma ai. Lam jarik nlaw ai majaw Du Wa Zau Seng a lata hkawn hkying du hkra dut nna lung wa ai rai ma ai. Hugawng Ginwang Tingkawk Danai hkan du hkra gawan hkawm nna, gahkyin gumdin matut mahkai lam, rawt malan n pawt jung na shara hkan yaw, kaichyan ai lam galaw ma ai. September shata laman myitsu Du Salang, Myu Tsaw Ramma nkau mi hte Ledo lam mayan kaw shara mi, Myitkyina mare kaw shara mi hkrum zuphpawng nna shanglawt lu na matu rawt malan lam jawm jahkrup ma ai. Salang Pungshwi Zau Seng hte KBS jawng up Sara Kaba Maran Brang Seng, Sara Brang Gam ni lawm ma ai. Wunpawng Mungdan lahta (Dingdung) daw de shanglawt Dap hpaw rawt malan n pawt de hpang wa na matu mung n htap nhtuk n manu n maku re ai lam ni nga ai majaw Du Wa Zau Seng hte Du Wa Zau Tu ni October shata praw hta Lashio de bai nhtang yu mat wa nhtawm, Sinli Pa grup yin hta shara bai wa yaw lajang jahtuk mat wa masai.
1960 ning October 25 ya shani Du Salang Myu Tsaw Ramma n kau ni Lashio Mare kaw zuphpawng galaw nhtawm Wunpawng Mungdan Shanglawt Rawt Malan a matu gahkyin gumdin lam hpe htep lahti matut galaw lahkam jat hkrang shapraw mat wa lu na matu hte Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung (KIO-KACHIN INDEPENDENCE ORGANIZATION) ngu ai Mung Masa Hpung hpe shalat shangai shapraw dat na matu;-
(1) Komiti hpaw shabawn ai lam,
(2) Bungli garan gun hpai lam ni hpe jawm bawngban jahkrup daw dan masat dai sai.
KOMOTI HPAW DAT AI LAM.
1. Komoti Ningbaw - Du Wa Zau Seng
2. Ningbaw Malai - Du Wa Zau Tu
3. Komoti Amu Madu - Lama La Ring
4. Komoti Salang ni;
1. Pungshwi Zau Seng
2. Lamung Tu jai
3. Dumhpau Gawng
4. Zau dan (a) Zau Hkyen
5. Mali Zup Zau Mai
6. Maran Brang Seng
7. Hkangda Brang Gam
8. Namsu Zau Tawng
9. Hkangsau Kam Htoi
10. Luk Tang Ji
11. Malang Shawng.
1. BUNGLI GARAN GUN HPAI LIT LA SA WA AI LAM
Myitkyina kaw - Brang Seng
Zau Mai
Luk Tang Ji
Manmaw kaw - Kam Htoi
Malang Shawng
Kutkai kaw - Namsu Zau Tawng
Brang Gam
Sinli kaw - Lamung Tu Jai
Dumhpau Gawng
Lashio kaw - Zau Tu
Lama La Ring Yangon/ Mandalay Zau Dan (a) Zau Hkyen
Dakkasu kaw - Pungshwi Zau Seng ni lit la shajang
mat wa ai. Ndai gaw K.I.O, K.I.C, K.I.A byin paw pru wa lu na matu shabyin shatai komiti hpaw shabawn dat ai lam rai nga ai.
Lahta de na madun tawn ai lam ni gaw, Wunpawng Mungdan Shanglawt Rawt Malan wa ai n’pawt n’hpang hpe kadun dik ai hku ka madun matsing da ai lam rai nga ai.
2. LADAT SHAW HKRANG SHAPRAW SA WA AI LAM.
1961 ning January shata 15 ya shani Lashio mare kaw zuphpawng galaw nna WUNPAWNG MUNGDAN SHANGLAWT KONGSI (KIC- KACHIN INDEPENDENCE COUNCIL) hpe hpaw dat sai. Kongsi magam gun hpai na matu lawu de na hte maren myitsu salang ni hpe dang dat ai.
Kongsi Ningbaw - Du Kaba Zau Seng
Kongsi Salang mi - Du Kaba Zau Tu.
- Lama La Ring
Gumhpawn - Lamung Tu Jai.
- Dumhpau Gawng
Ndai gaw Wunpawng Mungdan Shanglawt Kongsi (KIC) hpe n pawt n hpang hkrang shapraw dat ai lam rai nga ai.
1961 ning February shata praw manga (5) ya shani Lashio mare kaw (KIC) zuphpawng galaw ai. Du Lawm ai masha ni;-
1. Du Wa Zau Seng
2. Du Wa Zau Tu.
3. Lama La Ring
4. Naw Tawng
5. Dumhpau Gawng
6. Dumhpau Gam
7. Hkawng Hawng
8. Hkawng Htawng
9. Hpau La Gam
10. Zau Bawm
11. Zagan ni rai nhtawm, shing gan de zan zi zawng ai gaw Ying Chang re ai. Tu Jai Sinli kaw lit la ra ai majaw n du lu ai.
Dai zuphpawng hta lawu de na lam kaba 3 hpe jawm bawng ban masat jahkrat shagrin dat sai. Dai Lam ni gaw;
(1) WUNPAWNG SHANGLAWT GUMSAN MUNGDAN GALAW NA LAM.
(2) WUNPAWNG MUNGDAN DE TAWT LAI SHANG KABYE NGA AI MYEN MUNG MADEN HPE GAWT SHAPRAW NA LAM.
(3) LAKNAK LANG HPYEN DAP (MAKAWP MAGA DAP) HPAW SHAGRENG NA LAM.
Hpyen dap hpe Model Brigade hte de a n pu e 1st, Battalion, 2nd Battalion hku nna hpaw hpang sa wa na lam. (Dai Ninghtoi hpe WUNPAWNG MUNGDAN SHANGLAWT RAWT MALAN NINGHTOI ngu nna masat shagrin dat sai rai.)
3. LASHIO MARE NA GUMHPRAW DUM ZING MADU LA AI HTE SHAWNG N’NAN SINAT GAPAW SHANGOI HPANG AI LAM.
Wunpawng Mungdan Shanglawt Magam bungli hpe galaw na matu masing jahkrat daw dan tawn ai lam nga sai. Raitim lata tut hkrang shapraw na, nam shang na, Hpyen dap hpaw rawt gumlau gasat malan hpang wa na matu ja gumhpraw arang n’lu, n’pawt hpang na n’gun atsam ra gadawn taw nga sai.
Dai majaw, Du kaba Zau Seng a matsun hpaji jaw masing jahkrat ya ai hte maren, 1961 ning March shata praw 7 ya jahpawt hkying 8 ten hta Lashio mare kata na Myen Asuya a gumhpraw dum hpe PYADA ni bau sin nga ai lata na sa htim gap gasat mazing madu awng padang dip la lu sai. Zing madu la lu ai Gumhpraw lap, 90,000/- (Lap Mun Jahku) jan re. (Ndai bungli hta salang myitsu langai mi a mawdaw jeep langai mi asum hkam ai lam nga ai.)
Ndai gasat poi Awng Padang hta shang lawm atsam marai dat lai wa ai myutsaw share shagan ni gaw;-
1. Du Wa Zau Tu (Woi Awn ai wa)
2. Lama La Ring (Mawdaw gawt ai wa)
3. Dumhpau Gawng
4. La Mai Bawk Naw
5. Lamung Tang
6. Jangmaw Tu
7. Zau Shan
8. Bala Gam ni marai 8 rai ma ai. Kin-yu Kaichyan bungli lit la galaw ai wa gaw, Myitung Naw Tawng re ai.
SHANG GASAT ZING LA AI LADAT
March shata praw 6 ya shana de Lashio Sinli Mawdaw lam Hka Lum makau kaw Mawdaw Driver hpe gyit dun kau da n htawm Mawdaw hpe gashun gau mat wa nna Lashio na KTC ni a mawdaw ginsum kaw makoi tawn n htawm hpang jahpawt gumhpraw dum chyinghka hpaw ai hte rau, Kaichyan wa lagaw leng hte gagat lai wa let shiga wa jaw sai. Tau hkyen shajin la nga ai Du Wa Zau Tu hte hpung ni mung shiga lu la ai hte rau kalang ta jeep mawdaw gawt gagat sa nna gumhpraw dum n daw kaw mawdaw jak nsat ai sha jahkring tawn n htawm, gumhtawn hkrat ai hte sinat kapaw, lata bawm kabai kapaw rai PYADA ni hprawng bra mat wa ai hte gumhpraw ni hpe apyaw sha shang zing madu la lu sai.
Dai aten jahkring mi na laman hta Lashio mare ting gajawng ganan mat wa ai hte, ARMY, UMP, PYADA DAP hkan na HPYEN HPUNG, HPYEN MAWDAW, HPYEN N BUNGLI ni hpring chyat rai rawt gasu gabrawng mat wa sai. Raitim, Du Zau Tu hte hpung ni gaw, lawan dik ai hte mawdaw n tsa gahkan lung n htawm, jeep mawdaw hpe chyang dik ai hku gawt nna hpyen lapran kaw nna Lashio Gyi hte Lashio gat lapran hku Lashio mare a dingdung maga de apyaw sha lawt pru mat wa lu masai. Loi Hkam ngu ai kahtawng kaw du hkring sa nna shat shadu sha let mare masha hpe tara hkaw rai nga yang, shana de mungyaw lam hte gasat poi byin ma ai. Hpyen masa n htap n htuk mat ai majaw Lama La Ring hte Zau Shan hpyen lata de rim hkrum ai hte nga leng hta gyit magaw bang htaw mat wa n htawm, Lashio PYADA htawng hta wa hkyuk sharawng da ai hkrum ma ai. Ngam ai ni yawng apyaw sha lawt lu shajang ma ai.
4.HPYEN DAP (CAMP) DABANG NNAN GALAW HPANG AI LAM, HPYEN TRAINING SHARIN HPANG AI LAM HTE HPYEN DAP HPAW HPANG AI LAM.
March shata 7 ya Lashio Gumhpraw Dum hpya mazing la ngut ai shana de Tu Jai hte Ramma n kau mi gaw Lashio mare kaw nna mawdaw lam hku rawt mat wa ai. Dai shana jang Du Kaba Zau Seng hte Tu Jai gaw Nga Leng hta n’gu buri mi hte malu masha htaw nna Ramma nkau mi hte nam shang mat wa sai. Shana hkying 12 daram hta Hpaleng ngu ai Lahu kahtawng kaw du hkring yup sai. March shata praw 8 ya jahpawt kahtawng masha ni kaw na N’htu, Ningwa, Shanghkawp hte Di Sumla ni shap la nna HPALENG HKARAW ngu ai hka shi lahkawng zup ai bum kaba shinggrup tawn ai shara kaw sa du hkring shara jahkrat lu sai.
1961 ning March shata praw 8 ya jahpawt hkying 10 daram ten kaw nna, dai shara kaw nam hkyen, hpun kawa ngau la rai nna shawng nnan n pawt n hpang hku hpyen dap dabang hpe gaw gap galaw bang wa sai. Dai kaw lawm ai myutsaw share shagan ni gaw;-
1. Du Kaba Zau Seng
2. Lamung Tu Jai
3. Zau Tu Ma
4. Naw Tawng
5. Dumhpau Gam
6. Zau Lum
7. Zau Hkam
8. Kawn Hka
9. Ningkwi Naw
10. Zau Lli
11. La Ji ni marai (11) re. (Dai shara gaw Sinli Mare kaw nna Sinpraw Dingda jut ang, Deng 8 daram tsan ai shara rai nga ai.)
Dap shara jahkrat ngut ai hte Du Kaba Zau Seng gaw Du Wa Zau Tu hte hpung ni hpe shiga hkan madat sagawn tam la na matut rawt sa wa sai. Tu Jai gaw ngam nga ai ni hpe Dap dabang woi awn galaw nga ai. Bat mi jan na ai hpang, Lashio Gumhpraw Dum hpya ai Du Wa Zau Tu hpung ni dai dap dabang de du wa mara ai. Kade nna yang Kutkhai de na Namsu Zau Tawng hte hpung, Ramma marai 20 daram bai du bang wa mara ai. Lashio hte Sinli hkan na Ramma ni mung lahkawng masum hpra rai matut du bang sa wa shajang mara ai.
Dai aten hta du zup nga ai Ramma ni hpe, Tu Jai kaw nna INSTRUCTOR magam lit la nhtawm, n pawt n hpang hpyen hpaji BASIC TRAINING sharin ya bang wa sai. Hpang nau n na yang gaw Jaw Gam bai du sa wa nna, Training sharin garum ai. Rangrut nnan mung dingrun du matut jat bang wa nga ai. Shawng nnan sharin ai hpung kaw na n kau mi hpe lata shaw la n htawm hpa-awn kaji (N.C.O Cource) Jawng hpaw sharin ya ai lam galaw sai. Dai ten hta Du Wa Zau Tu mung Training jawng Sara (INSTRUCTOR) galaw garum sai. Dai majaw, WUNPAWNG MUNGDAN SHANGLAWT HPYEN DAP HPE GAW GAP SHALAT NINGNAN HPYEN JAWNG SARA (TRAINING INSTRUCTOR) galaw hpang dat ai gaw;-
1. Tu Jai
2. Jaw Gam
3. Du Wa Zau Tu ni marai (3) re.
Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen dap hta shawng n nan Hpyen Training sharin hkam la ai masha ni gaw;-
1. Dumhpau Gawng 17. Zau Awng
2. Zau Lum 18. Zau Hpang
3. Zau Hkam 19. Lamung La
4. Bawk Naw 20. Maru Naw
5. Lamung Tang 21. Hkun Shio
6. Naw Tawng 22. Jangmaw La
7. Dum Hpau Gam 23. M.H.Gam Yaw
8. Kawn Hka 24. J.Gam-Yaw
9. Ningkwi Naw 25. Zau Hka
10. Zau Li 26. Zau Gam
11. La Ji 27. Nhkum Yun
12. Jangmaw Tu 28. Zau Htang
13. Ba La Gam 29. L.Zau Bawm
14. Zau Shan 30. Zau Mai
15. Zau Tawng 31. Zau Nan
16. Zau Ohn 32. Ze Gan
33. Naw Hkam 52. Lamung Tu Seng
34. Sau Ting 53. Ying Chang
35. Ze Lum 54. Bawm Ting
36. Htang Bawm 55. Hkun Hpung
37. La Tawng 56. Myitung Gam
38. Labya Tu Lum 57. Gun Ting
39. Malang Hka Li 58. Seng Nan
40. Lasham Tu 59. Yaw Bawm
41. Ze Zawng 60. Lazing Gawng
42. Nyangnyung Naw 61. Zau Rip
43. Nyangnyung la 62. Mahkaw Gam
44. Lasham Tu 63. Ying Hkaw I
45. Hpauyam La 64. Ying Hkaw II
46. Nang Zing Gam 65. Ting Bawm
47. Daw Shi Gam 66. Nhkum La
48. Jaw Nawng 67. Gun Nawng
49. Hkawng Lum 68. Ja Maw
50. M.Zau Bawm 69. Ja Yaw
51. Yaw-Shu 70. Jaw La
71. Kareng Tu
72. Nhkum Naw ni yawng marai
(70) jan re ai.
5. HPYEN DAP HPAW SHABAWN HKRANG SHAPRAW HPANG DAT AI LAM
1961 ning March shata 26 ya shani kaw nna Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen Dap, LAM WOI AWN DAP DA (MODEL BRIGADE KIA) ngu hkrang shapraw hpaw shabawn hpang dat sai. De a kata kaw FIGHTING COLUMN lahkawng hte COLUMN kata kaw Group, Section ni hpaw masat tawn ai.
HPYEN MAGAM GUN LIT HKAM NI HKU NNA, Du Kaba Zau Seng hpe Col.Tsang hte Brigade Comdr., Du Wa Zau Tu hpe Lt.Col Tsang hte Brigade Major., Tu Jai hpe W.O.I. tsang hte R.S.M, Jaw Gam hpe W.O.II tsang hte C.S.M hku nna Brigade Order shapraw dang san dat sai. (Ndai ten hta Lashio Hkyuk Htawng kaw du taw nga ai Lama La Ring hte Zau Shan hpe bai lu hkye la na matu hpaji daw shakut nga ai ten re.)
V.D.F HPAW MASAT DAT AI LAM;- Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen Dap hta Hpyen Magam bungli shang gun hpai na n manu ai mare buga de shanu nga ai asak aprat ram ai shayi shadang ni hpe byin mai ai madang hku nna, Mungdan Shanglawt Rawt malan magam bungli woi gun hpai lu na matu, mare buga makawp maga Hpyen Hpung (V.D.F VILLAGE DEFENCE FORCE) ngu hpaw maden sa wa na hku daw dan masing dat sai.
Army Hpyenla ni a matu UNIFORM, Baw chyawp, Dazik hte tsang masat pilla re ai ni hte VDF Hpyenla ni a UNIFORM, Bawchyawp, Dazik, Tsang masat pilla re ai ni hpe mung masat jahkrat dat sai. Army Hpyenla ni a Uniform gaw nsam tsit rai nhtawm, VDF Hpyenla ni a Uniform gaw kaki n sam mut hku nna masat dat sai.
Hpyen Dap hpaw masat ai aten hta laknak hte seng nna, Carbine, Sten, Submachine, 45 Pistol, 38 pist. hte Amerigan Rifle, Englik Rifle ni yawng hpawn sum shi daram sha re. Dai pyi n kau mi gap n ngoi ai. Sinat langai mi hta pala 5 hte 15 lapran sha lu ai. Sinat Laknak n lu ai majaw hpyenla law malawng ni gaw, n htu hpun tawng ni lang nna she Hpyen hkap zanzi zawng re ai hku re. “Tinang lagaw hta Tinang tsap, Hpyen wa a laknak Tinang a Laknak” ngu ai Rawt Malan n pawt n hpang tara hpe tek jum n htawm, Myutsaw Mungtsaw myit masin atsam hpe arang shatai nna dating shakut mat wa ai rai nga ai.
MUNGDAN DE NDAU SHANA AI LAM;- Ndai aten hta Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen Dap (K.I.A) hpaw dat sai lam hte Wunpawng Shanglawt Gum San Mungdan galaw sa wa na lam, n tara ai Myen Asuya hpe rawt gumlau malan gasat gawat shapraw kau na lam ni hte seng nna shi laika pa (PAMPHLET) ni hte Mungdan ting de n dau shabra ai lam galaw dat sai rai.
LAMA LA RING HTE ZAU SHAN LASHIO HKYUK HTAWNG NA BAI LAWT PRU WA AI LAM;
Htawng sin ang ai PYADA (Wunpawng Amyu) ni hpe matut mahkai la lu sai hte maren manang yan hpe hkye hkrang shaw la lu na matu atsam shagun lit jaw dat sai. PYADA la Myitung Gam, S. Gun Ting, Seng Nan, Zau La hte Zau Li ni marai 5 e atsam dat nna, 1961 ning April shata 10 ya jahpawt Nari 2:30 aten hta Htawng sin langa (zanzi) ni hpe maja kajawng jahkrit shazim tawn kau n htawm, Htawng chyinghka adawt hpaw nna lama La Ring hte Zau Shan hpe shaw la lu ai hte, Sin langa ni kaw na Rifle Sinat lau 7 hpe machyu pala hpawn magra hpai rai woi sharawt mat wa sai. Ninghtoi 10 ya daram lam hkawm ai hpang, Model Bridge H.Q Dap Dabang de April shata 21 ya shani du wa lu masai.
Dai April shata htum wa maga de Lama La Ring hpe Capt.tsang hte Brigade Staff Officer Aya dang san dat sai. Zau Shan hte pyada la ni marai masum gaw Hpyen Training matut la nga masai. Pyada la marai lahkawng gaw dum nta buga de wa mat ma ai.
MATSING GING AI LAM LANGAI;
Wunpang Mungdan Shanglawt Hpyen Dap hpe shawng n nan hpaw hpang ai ten hta Hpyen dap (Hpaleng Camp) Dabang hpe shim lam, Magam bungli lam hte shat maw shat mai malu masha lam magup sumhpa hta sadi dung ai hte larau ladau rai madu shadaw shakut shaja atsam dat lai wa sai, Hpaleng, Loi Jang, Loi Tawp mare hkan na hpu nau La Hu Amyu sha ni hte Hudung, Nam Ang, Man Kang Mare hkan na Hpu Nau Sam Amyu, Wunpawng Amyu shawa ni a myu tsaw myit masin atsam hpe labau hta galoi mung matsing da ging ai rai. (Loi Tawp Bugye Ai Chyai wa gaw Myen hpyen ni e Shanglawt Dap san jep adup zingri asak sum ai, si wa du hkra sadi dung lai wa sai.)
SHAWNG NINGNAN GASAT POI BYIN HPANG AI LAM.
Shawng ningnan na rang rut hpung ni training sharin ngut ai hte KIA Dazik shakap la rai nna Lt.Col Zau Tu hte yawng hpyen n gun marai 21 gaw, sinat laknak sa tam na matu Column pru hkawm wa ai. 1961 ning May shata 18 ya shani Nammaw Mungleng Gat Mare kaw hkring nga yang n gun 90 jan re ai Myen Hpyen Hpung langai mi du pru wa ai majaw, hkying hkum 3 daram laja lana gasat poi byin wa ai. Dai gasat poi hta Tai Hpyen marai 4 hkrat sum nna n kau mi hkala hkrum mat wa ma ai. Tinang maga de na Sgt.Clk. Galau Zau Lum hte Cpl. Lamung La (Sect.Comdr) yan Lahkawng Amyu hte Mungdan a matu share shagan let asak ap nawng mat wa masai. Ngam ai ni apyaw sha bungli matut gun hpai hkawm sa wa lu nna Dap de bai n htang wa ma ai. Pte. Hting Nan (Dap Ma Kaji) rim hkrum mat wa nna Lashio hkyuk htawng kaw bang da ma ai. Hpang Nau nna yang htawng sin la nga ang ai Tai Dap Ma Langai hte matut atsam dat nna shapraw la lu ai hte Sten sinat langai hpra hte Tinang Dap De apyaw sha bai du wa lu ma ai.
KALAM (COLUMN) HPAW MASAT AI LAM.
Hpyen Dap hpaw hpang ai shata 5 jan wa sai. Training sharin la ngut ai hpyen n gun 150 jan du wa sai. 1st Column, 2nd Column hte Bridge H.Q ngu nna Hpung masum di hpaw masat dat sai. 1st Column hta Lt.Col Zau Tu (Column Comdr), 2nd Column hta Capt/ Lama La Ring Column Comdr,Bridge H.Q hta Col. Zau Seng Bridge Comde, Capt.Zau bawk Bridge major 2/Lt. Tu jai Camp Commandant hte Training Officer 2/Lt. jaw Gam, Duty Officer hku nna magam lit la gun hpai sa wa shajang sai.
2nd. Column hpe Kachin Sub State Area hta shara jahkrat nna, 2nd Battalion byin tai wa lu na matu galaw sa wa ai. Hpang daw de 8th Battalion hte 9th Battalion hpe shajat dat ai kaw du hkra awng dang wa lu sai rai. Thailand de Majen je sa wa na (OKFA-OVER SEAS KACHIN FOREIGN AFFAIR) hpe shalat dat ai mung ndai kaw na atsam dat ai. Ndai aten August shata hta Amyu shayi ni mung shanglawt hpyen dap de du sa shang wa masai. Shawng nnan du sa ai Amyu Shayi Hpyen Num ni gaw;- Htoi Bu, Pri Htam, Nang Seng, Ja Nu, Dumdaw Hkawn, Seng Tawng, Mahkaw Kai, Roi Nu, Jaw Ting, Hpaw Yam Htu hte Mahkaw Roi ni rai ma ai.
1st Column gaw, Lahta daw Wunpawng Kanu Mung dan de majen je sa wa na matu, 1961 ning August shata praw hta rawt lung wa ai. Hpaleng Camp kaw nna rawt ai. Sinli, Kutkhai Sinpraw hkran hku garet lung wa nna Namhpakka lawu, Panggai Pa hte Huchyi Pa mare lapran kaw mawdaw lam hpe lai di sai. Hu Chyi pa kaw nna matut lung wa ai law Hkum, Manning, Pangmu, Dagawn hte Banma mare ni hpe lai di nna N mau hka kau de du sai. Dai aten hta N mau hka grai tung kaba nna rap lai na yak nga ai. Raitim dip sha hkrum madang bung rai nga ai Myu Tsaw, Mung Tsaw myit rum Jinghku Hkang amyu rai nga ai 3rd Chin Rifle Dap kaw na N mau hka mahkrai sin ai L/Cpl.Fielmang hte Section mi a garum shingtau, Lam hpaw ya, Makawp maga shalai dat ai majaw, August shata 28 ya shana hta Nmau Hka mahkrai hku apyaw sha rap di lai wa nna, Kanu Mungdan de du kabye bang wa lu sai.
Lungding Mankang kaw hkring nga yang N’ba Pa lahtaw hkran na Salang Hpaure Rip tau la na matu du sa wa ai. Salang Rip wa lam madun woi ai hte matut rawt lung wa ai n shawn hka garet ai lam hku nna N’ba Pa Lahtaw hkran makau nam kaw shingbyi nga lu sai. Dai shara kaw Mung Shawa ni a hkap hkalum la makawp maga, n gun dat madi shadaw la ai hte Dap dabang galaw nna bungli matut galaw bang wa lu sai.
Dai aten hta Manwing, Kaihtik, Manmaw hte Sinlum, Loi Je ni hku nna Myen Asuya SPY, SP.2 pyada ni du bang wa ma ai. Hpang Myen Asuya Hpyen Hpung ni bai du shinggrup bang wa ma ai. KIA ni hpe n mau hka sinpraw hkran Sam Mung de bai gawt n htang kau na matu Myen Asuya maga tsap ai Wunpawng Du, Gyi, Salang n kau mi kaw nna Zai ladat amyu myu hte n gun dat ninghkap gasat ai hpe hkrum gadup nga sai. Raitim law la ai dip up sai chyup hkrum sha nga ai Mung Shawa ni a Myutsaw Myit, Mungtsaw myit atsam n gun hte gasat manga kau dat lu sai.
Myen Asuya Hpyen ni bai htingnut hkoi mat wa ai htawm October shata hta Shangaw mare n pu na hka shi hkaraw kaw e Shangaw Camp ngu ai Dap Dabang langai mi galaw nna Training sharin bang wa sai. Dai kaw shawng nnan sharin hkam la ai ni gaw;- Brang Awng, Brang Tawng, Htoi Shawng, Gaidaw Zau Bawk, Asa, K. Yaw Htung, Lamai Jai, Hkun Seng, Kumbau La, Hkam Lun, Lamung La, Asi, Zau Htang, Zau Nan, Nhkum Tang, Maru Yaw, Ah Hpu, Zau Hpang, Zau Naw, Ja Naw, Hpauna Naw, K.Sharoi, Hting Nan, Ji Sa, Hpau Chyang Kyang, Lazing Gawng, Hkawng Lum, Lamung Tu, (Kaga nkau mi na sawk sagawn ra) ni rai ma ai.
Dai October shata hta Lt.Tu Jai hte marai 10 jan gaw Model Brigade H.Q Loi Jang Camp kaw nna rawt lung wa ai Shangaw Dap Dabang kaw du jat bang sai. Dai kaw nna Lt.Tu Jai gaw Capt Tsang hte Training Office magam lit hpe matut gun hpai ai. December shata daram de du wa ai shaloi Rang Rut n nan 200 jan hpe matut sharin dat lu sai.
6. GA SADI MAWHKE HKA AI LAM.
1961 ning December shata hta Lt.Col Zau Tu the Capt Tu Jai woi awn ai hte Nba Pa Ginwang Daw ting na Mung Du Salang ni hpe Salang Kahtawng kaw shawa zuphpawng galaw nna Ri, Nhtu hta GA SADI MAWHKE HKA AI LAM galaw hpang dat sai. Ndai lam Nba Pa grup yin na Du Salang U sa nkau mi hpaji jaw ai hte maren, Wunpawng Shanglawt Mungdan gaw gap sa wa ai hta kaja wa tup hkrak akri rawng sadi dung ai hte myit hkrum gahkyin gumdin Makai hkak rai jawm galaw sa wa lu na matu GA SADI jawm hka da ai lachyum hku nna galaw ai re. Dai kaw nna htawm daw de Wunpawng Mungdan Dingdung, Dingda, Sinpraw Sinna Hkan shara shagu hta GA SADI MAWHKE HKA AI LAM hpe matut galaw sa wa sai rai.
7. MIWA MUNG DE MATUT MAHKAI YU AI LAM
1961 ning November hte December laman hta Miwa Gumsan Mungdan Asuya hte Jinghku matut mahkai na hte garum madi shadaw lam la na matu Zau Tawng yan Zau Ohn hpe LIAISON NCO hku nna laika hte hpawn shangun dat ai. Raitim dai aten hta Miwa hte Myen mahku mara shangang lam a majaw Awng dang ai lam nlu la ai. Zau Ohn hte Zau Tawng yan mung Ga Jarit makau na kahtawng langai mi kaw sha sa du lu nna, bai nhtang pru wa mat ma ai. (Lushau Chi Wa Miwa Mung Asuya hpe woi awn nga ai aten re.)
MATSING;-
Zau Tawng yan Zau Ohn a lata hku Miwa Mungdan de shangun dat ai laika- (Miwa Gumsan Mungdan Asuya hte seng ang ai Miwa Asuya Myit su Du ni hpe hpyi shana mayu ga ai. Tsun mayu ai lam gaw Miwa Gumsan Mungdan a Jinghku majing hte htingbu Mungdan majing rai nga ai. Anhte Jinghpaw Mung Masha ni gaw Jinghpaw Amyu ni a Ahkang Aya hte Jinghpaw Shanglawt Gumsan Mungdan gasat la na matu Tara Nlang ai Myen Koloni Asuya hpe dai ni Rawt Malan gasat nga ga ai.
Ya yang anhte Jinghpaw Bum Ga hpe gasat shaw la na matu (Kachin Independence Army) ngu ai Jinghpaw Shanglawt Hpyen Dap hpe Jinghpaw Bum Ga hta hpaw lajang nna Tara nlang ai Asuya hpe Rawt Malan gasat sa wa nga ga ai.
Anhte a (Kachin Independence Army) ngu ai Jinghpaw Shanglawt Hpyen Dap a yaw shada let galaw sa wa ai lam ni gaw lawu de na hte maren re.
(1) Anhte Jinghpaw Amyu ni a lamu Ga hpe Awm Dawm Ahkang Aya lu ai Jinghpaw Shanglawt Gumsan Mungdan. (Peoples Sovereign Republic of Jinghpaw) byin hkra gasat sharawt la na lam.
(2) Jinghpaw Amyu ni a galu kaba maden zinghka wa na lam hte Mungkan Mungdan ni hte maren sharawt la na lam.
(3) Hpaga yumga lam hte ndut ndang Awm Dawm Ahkang Aya lu hkra shakut sa wa na lam ni rai nga ai.
Dai re ai majaw Anhte Jinghpaw Shanglawt Hpyen Dap a n pawt kaw nna, Miwa Shanglawt Gumsan Mungdan Asuya kaw nna garum n gun jaw ai lam amyu myu hpyi mayu ga ai. Ndai zawn shada madi shadaw hkat na lam hte seng nna a lawan tsun bawng hkat na matu shada da a Dat kasa jahkrum hkat nna bawng jahkrup yu ga ngu nna, hpyi shana ga ai.
Miwa Shanglawt Gumsan Mungdan Asuya kaw na Anhte Jinghpaw Shanglawt Hpyen Dap ni garum n gun hpyi mayu ai lam gaw lawu de ka da ai hte maren rai nga ai.
(1) Jinghpaw Shanglawt Hpyen Dap (KIA) hpe Miwa Shanglawt Gumsan Mungdan Asuya gaw Sinat laknak garum n gun jaw na lam, (snr) dut jaw hkat na lam
(2) Miwa Shanglawt Gumsan Mungdan kata Lamu Ga jarit frontier Area hkan de tawn da ai Gat Seng ni hta gat mari lu na ahkang Jinghpaw Shanglawt Hpyen Dap hpe jaw na lam.
(3) Anhte Jinghpaw Shanglawt Hpyen Dap (KIA) a Political Asylum hte Military Asylum a matu Shanglawt garai n lu ai ten laman hta Hpyen n pawt (Head Quarter) kaji langai mi hpe machyi shim ai hku hpaw da na matu Lamu Ga jarit Miwa Shanglawt Gumsan Mungdan kata de Lamu Ga Deng mi bat (Area One Mile Square) anhte jinghpaw Shanglawt Hpyen Dap Hpe hkring sa na ahkang jaw na lam ni rai nga ai.
Ndai lahta de na anhte ra sharawng ai lam ni hpe a lawan bawng jahkrup yu na matu seng ang ai Miwa Shawnglawt Gumsan Mungdan Asuya Du ni hpang de anhte Jinghpaw Shanglawt Hpyen Dap daju kaw nna aja awa hpyi shana dat ga ai.
Anhte Jinghpaw Amyu ni kaga lak Awm Dawm Shanglawt Gumsan Mungdan sharawt la mayu ai lam gaw lawu de ka da ai Myen Koloni Asuya a n kaja ai lailen a majaw rai nga ai.
(1) “The Burmese Great Nation Chauvinism” ngu ai shanhte Myen Amyu hpe sha shagrau la ai lailen hpe nra ga ai.
(2) Myen Mung a Uphkang ai n pawt n hpang lakchyoi Buk (Constitution Of The Union Burma) hta ka da ai hte maren anhte Jinghpaw Bum Ga Masha ni hte Sam, Kayin, Hkang ni gaw Myen ni a Uphkang ai npu e rai mat ai. Anhte Jinghpaw Bum Ga Masha ni Mayam Ahkang Aya sha lu ai.
(3)Tara nlang ai Amerigan ni hte Myen ni matut nna Anhte Jinghpaw Bum Ga Masha ni hpe dip sha ai.
(4) English Koloni Asuya hte Myen ni matut nna anhte Jinghpaw Bum Ga Masha ni a ntsa e tara n lang ai Mayam lailen Koloni Asuya hku Uphkang ai.
(5) Myen Koloni Asuya gaw Myen Mung kata e Amerigan a shangun ma rai nga ai Tara N shang ai Miwa Hpraw (KMT) ni hpe hkap la tawn ai majaw, dai Miwa Hpraw shadam ni anhte Bum Ga Masha rai nga ai Jinghpaw, Sam ni hpe roi sha ai.
Ndai lahta de madun tawn ai hte maren tara nlang ai Myen Koloni Asuya a Mayam n kam tai mat sai. Anhte Jinghpaw Mung Masha ni gaw, Tara nlang ai Myen Koloni Asuya hpe Sinat hpai nna Rawt Malan gasat ga ai.
Dai ni na aten hta Shanglawt Ahkang garai n lu ai Mungdan rai nga ai. (Algeria, Tunisia, hte Cango) Mungdan ni gaw Shanglawt Mungdan lu hkra Koloni Mayam lailen hpe Rawt Malan gasat shajang nga ma ai aten rai nga ai. Anhte Jinghpaw Mung Masha ni mung Shangalwt Uphkang garai n lu ai Amyu sha ni naw rai nga ga ai. Dai re majaw Shanglawt Ahkang Aya hte Jinghpaw Shanglawt Gumsan Mungdan Sharawt la na matu Tara N lang ai Myen Koloni Asuya hpe Sinat laknak hpai nna Rawt Malan gasat ga ai.
Anhte Jinghpaw Amyu ni hte Miwa Amyu ni gaw Maumwi hku nna raitim, Lamu Ga Hku nna raitim, Moi kaw nna makyin Jinghku kahpu kanau rai nga ga ai. English ban hta Tara nlang ai English Koloni Asuya hpe raitim, Anhte Jinghpaw ni gaw Yunnan Miwa Amyu ni hte n gun pawng nna grai shakut gasat gala lai wa saga ai. Dai Zawn Anhte Jinghpaw ni makawp maga lawm ai majaw, Anhte Jinghpaw ni Englik a Mayam tai mat wa timung, Miwa Mung kata de gaw English ni matut nna n maden lu mat ma ai lam dan leng nga ai.
Dai ni Miwa Amyu ni gaw Mungkan Gumhkawng nna Mungkan lahkam dep ai Miwa shanglawt Gumsan Mungdan Sharawt la lu manit dai. Raitim, Anhte Miwa Amyu ni a Jinghku Ajet rai nga ai, Anhte Jinghpaw Amyu ni gaw Koloni n pu e Mayam naw tai nga ga ai.
Dai re ai majaw, Anhte Jinghpaw AMyu ni a Shanglawt Ahkang Aya hte Jinghpaw Shanglawt Gumsan Mungdan Sharawt la na matu shakut sa wa nga ga ai aten hta Anhte a Jinghku kaba rai nga ai Miwa Shanglawt Gumsan Mungdan Asuya gaw teng man ai Jinghku myit hte Jinghpaw Shanglawt Hpyen Dap (KIA) hpe sinat laknak garum na matu a lawan bawng ban jahkrup ga ngu nna hpyi shana ga ai.
Miwa Jinghpaw Makyit Mahkai ai lam ngang kang u ga.
8. 1st.Bn. HTE MANMAW GINWANG HPE HPAW MADEN SA WA AI LAM;-
1961 ning December htum wa maga de Capt.Tu Jai hte ninggun 30 jan Nba Pa Shangaw Dap Dabang kaw nna Manmaw Dingda daw de Column pru hkawm sa wa ai. Dai aten hta Lt.Dumhpau Gawng Hpung ni Gau Ri Krung, Nhkum Krung maga de lung wa sai. Lt.col. ZauTu hte masha law malawng gaw Nba Pa kaw bungli matut galaw nga masai. Uphkang lam hku na Nba Pa Ginwang Daw (T/S) hpe mung hpaw masat da lu ai.
Capt.Tu Jai hte hpung ni gaw, Dingdung Kudawng Bum mayan de du sa nna Namban Loi Yai Mare kaw Mung Du Salang 200 daram hte zuphpawng hpawng Ga Sadi Mawhke hka ai lam galaw sai. Dai hpang Ulang Pa maga de gayin wa nna, prang Hkyem Prang nam Dabang shara mi kaw Mung Du Salang, Mare Myit su 500 daram hte shawa zuphpawng matut galaw nna Ga sadi Mawhke Hka ai lam galaw sai. Dai zuphpawng Dabang kaw Gawngrun Post na Pyada lahtaw Tu hte marai 5 laknak Hpyen Hkinghku hkum tsup hte n htoi wa shang ma ai.
Dai kaw nna Tamaw Mare npu e Hpyen Dap Dabang (TRAINING CAMP) langai sa yaw galaw nna Rang Rut Training hpaw bang wa sai. Dai kaw W.O.II Bawk Naw hpe bungli ap da nna, Capt.Tu Jai gaw sgt.Zau Awng, Cpl Brang Awng ni hpe woi nna, Namban, Loi Yai, dingga, Yang Wu hte Mawswi Ga mayan de bai wa gayin du nna, kaihtik hte Manwing, Kawngngai, Bute ngu ai shara Mawdaw Lam kaw sum-up majan (Ambush) galaw ai.
Lt.Gaw Lu Gam woi awn ai Tai Hpyen Mawdaw kaji langai hte Kaihtik de na yu wa ai hpe hkap shagrawt ai. Baren 1, Sten 1, 38 pist.1, Refle 9, pala 1000 jan, Ta Bawm 12 hte Hpyen rai Gumhpraw loi li hpe padang dip la lu ai. Dai hpang Ulang Pa maga de Training Camp kaw bai du wa sai. Dai shaloi No.3 Column hte U Lang Pa T/S hpe hpaw shamying masat nhtawm, W.O.II Bawk Naw hpe 2/Lt.tsang hte Column Comdr hte T/S Officer magam bungli ap matsun kau da nna Nba Pa de bai lung wa ai Lt.Col.Zau Tu hte Yizang Mare kaw wa hkrum sai.
Dai shara kaw Lt.Col.Zau Tu, Capt.Tu Jai jahkrum bawngban nna 1st.Battalion hpe No.1Column, No.3 Column, No.4 Column di nna hpaw masat dat sai. Capt.Tu Jai gaw major tsang hte 1st Battalion 2ic/c magam lit la nhtawm, Lt.Col. Zau Tu gaw masha 100 daram hte April shata htum wa maga Sadung Sama mayan maga de majen je na matu rawt lung wa sai. Alaw Bum Wang Post jung nga ai tai hpyen Platoon langai mi hpe sinat n shangoi ai dawm zing padang dip la lu ma ai.
Dai aten hta Major Tu Jai gaw, Zau Ohn, Zau Hpang ni hte Chyari Dagaw, Hka Wan Bang, Jinghpaw N mawk, Law Dan Hku lung wa n htawm, Gau Ri Krung Jahkrai mare makau nam Dabang shara mi kaw Mung du salang Mare myit su 500 daram shawa zuphpawng Ga Sadi Mawhke hka ai lam galaw nna MUNGHKA PA GINWANG DAW ngu hpaw masat da sai. Bn.H.Q de bai du wa ai hte Nba Pa T/S, Munghka Pa T/S, U Lang pa T/S, yawng T/S 3 hte Manmaw Ginwang hpe hpaw masat da sai. No.1 Column hpe Munghka Pa T/S kaw jahkrat nna, 2/Lt.Zau Hpang hpe Column Comdr hte T/S Officer magam lit, No.3 Column hpe U lang Pa T/S hta jahkrat nna Lt.Bawk Naw hpe Column Comdr.hte T/S Officer magam lit, No.4 Column hpe Nba Pa T/S kaw shara jahkrat nna Lt.Zau Ohn hpe Column Comdr. hte Salang Hka Htung hpe T/S Officer magam lit ni ap ya tawn shajang sai.
Lt.Col.Zau Tu mung, Myitkyina Sinpraw mayan Sama, Sadung, Tamu, Shangaw hku hkan du kau da nna 10.5.62 hta 3rd.Bn.hpaw masat lajang kau da nhtawm, Nba Pa T/S 1st. Bn.H.Q.de October hta bai du yu wa ai. Dai shaloi Salang Pung Shwi Zau Seng hte Naw Lang Gum Ja yan mung lawm nang hkrat wa ma ai. Lt.Col. Zau Tu hte Major Tu Jai yan Nba Pa Zingrau Mare n pu kaw Dap Dabang langai mi hta jawm jahkrup bawngban nna Brigade H.Q hpe yu wa woi la na hte KIO&KIC zuphpawng galaw na matu lajang bang wa sai. Lt.Zau Ohn hpe dat nna Kachin Sub-State de Dap jung nga ai Ningbaw Kaba Zau Seng hte Model Brigade H.Q ni hpe kanu Mungdan kata de Manmaw Ginwang kaw woi shalun la sai. November praw de Nba Pa T/S kaw du bang wa lu sai. (Du Wa ZauDan mung lawm lung wa ai.)
KIC HTE KIO KAPYAWN ZUPHPAWNG GALAW AI LAM.
1962 ning December 12 ya kaw nna 24 ya laman hta Manmaw Ginwang, Nba Pa Ginwang Daw hta Wa La Man Hkaw mare n pu na Hka Hpawk Camp Dabang kaw KIC hte KIO kapyawn nna zuphpawng galaw ai. Zuphpawng woi awn ai Zau Seng, Zau Tu, Zau Dan, Tu Jai hte Dumhpau Gawng ni re. Lama La Ring Kachin Sub State de lit la nga nna ndai zuphpawng hta ndu dung lawm lu mat ai.
(a)KIC SALANG LATA SAN DA AI LAM,
(1) KIC Ningbaw - Zau Seng
(2) KIC Ningbaw Malai -Zau Tu
(3) KIC Salang ni - La Ring -Zau Dan -Tu Jai -Dumhpau Gawng.
(b) KIOCC LATA SAN DA AI LAM,
(1) Ningbaw - Zau Tu
(2) Ningbaw Malai - Zau Seng
(3) Hpung Salang ni - La Ring
- Zau Dan
-Tu Jai
-Dumhpau Gawng.
Ndai ten hta Mungdasn a tsaw htum ai ahkang aya gaw KIC kaw nna jum ai hku lawu na hkrang hte maren masat jahkrat da ai. Dai majaw KIC hta Zau Seng Ningbaw lit la n htawm, KIOCC hta gaw, Zau Tu mahtang Ningbaw Magam lit la ai re, hpe mu lu ai.
K.I.C
K.I.O.C.C
G.H.Q.K.I.A DEPT.OF
GEN.ADMIN
ZUPHPAWNG HTA BAWNGBAN DAW DAN AI LAM;-
(1) 1ST.Bn hte 2nd.Bn. hpaw masat tawn ai hpe galaw shagrin dat n htawm, 1st.Bn hpe Manmaw Ginwang, 2nd.Bn. hpe Kutkai Ginwang ni hta shara jahkrat tawn ai ni hpe galaw shagrin dat ai.
(2) Hpyen Dap hpe dam lada n gun kaba wa hkra hpaw maden jat wa na lam.
(3) Wunpawng Mungdan ting chyam hkra Mung Shawa gahkyin gumdin lam hpe dam lada n gun dat galaw sa wa na lam.
(4) Mung Chying Uphkang Dap hpe hpaw maden jat wa na lam.
(5) Shanglawt Dap gaw galoi mung laknak n jahkrat na lam.
(6) Tai Hpyen masat lam;-
(a) Mung Maden lailen.
(b) Hpetsit (Fascist) Lailen.
(c) Koloni Lailen.
(d) Myen Amyu Kaba Lailen.
(e) Gumchying Gumsa lailen.
Ndai lailen ni hpe shingle ninghkap mala gasat ai gara Mungmasa Hpung hte raitim, Jinghku hku lata gindun sa wa na.
MUNGDAN DAWNG HKAWN SHARAWT HPANG AI LAM.
1962 ning December 24 ya jahpawt hkying (06.00) aten hta hpyen htung tara hte maren makawp maga hkungga jaw let WUNPAWNG MUNGDAN DAWNG HKAWN hpe sharawt galam shalun dat sai. December 12 ya kaw nna hpawng ai KIC hte KIO Zuphpawng hpe dai shani hpung dim dat sai. (Mungdan Dawng Hkawn sharawt hpang ai masat dingsat ninghtoi mung rai nga ai.)
9.WUNPAWNG MUNGDAN DAWNG HKAWN SHARAWT HPANG DAT AI SHALOI NA, NINGBAW KABA ZAU SENG A MUNGGA MATSING KADUN.
Ya dai ni 1962 ning December shata 24 ya shani, Wunpawng Amyu hte Mungdan a matu hta ni hta na grin nga na masat dingsat DAWNG HKAWN hpe sharawt dat lu saga ai. Moi Ji Woi Ji Wa prat e mung garai n galaw lu ai, Wunpawng Amyu ni a labau hta mung rai nrawng yu ai mau hpa Amu langai mi hpe galaw dat lu saga ai. Ndai gaw anhte Wunpawng Amyu hte mungdan Sha ni a matu Awng padang kaba langai hpe lu la ai lam mung rai nga mali ai law. Ya ndai Dawng Hkawn Hkrang nsam a lachyum ni hpe mung chye da ra ga ai. Hkyeng ai nsam gaw anhte wunpawng Amyu ni a share shagan magrau grang ai, Tsit ai nsam gaw anhte Wunpawng Mungdan Ja Lung Seng hte hpring tsup nna tsit lali ngwi pyaw simsa ai, nhtu sumla gaw anhte Wunpawng Amyu sha ni Moi Chyaloi Nhkoi kaw nna Ri, Nhtu hpe laknak shatai shamyet shanat asung jashawn (N-ga hpye) ai hte, Nhtu sumla kata na hpraw ai nsam gaw anhte wunpawng Amyu sha ni a myit ding hpring san seng chyoi pra sumnung shingdi ai lachyum ni hpe nadun ai re. Ndai Dawng Hkawn a npu e chyurum Wunpawng Amyu sha ni gahkyin gumdin myit hkrum mang rum ai hte rawt galu kaba tsap sa wa ga. Ndai masat dingsat Dawng Hkawn a majaw, Wunpawng Mungdan gaw Mungkan ntsa e hta ni hta na dan dawng ngang kang grin nga u ga law.
WUNPAWNG MUNGDAN DAWNG HKAWN HPE LAMU NTSA DE SHARAWT SHALUN DAT AI SHALOI HPYEN HTUNG TARA HTE MAREN HKUNGGA JAW NGA YANG DUM MAHKAWN AI MAHKAWN GA
Wunpawng Mungdan Dawng Hkawn, lu hkra anhte gasat, asak hpe ap nawng let, ya shawng de rawt sa gasat, anhte sharawng awng ai. Shanglawt Mungdan lu na, Mungkan Ga ningtsa hta, Chyurum Mungdan dan hkung na. Anhte Ji Woi ni a Mungdan gaw anhte a Mungdan nan rai nga ai. Chyurum Mungdan a Dawng Hkawn Mungkan ntsa e dan pru ai.
10. BUNGLI LAHKAM NUMDAW MI BAI MATUT GALW HTAWT SIT MADEN JAT WA AI LAM.
1963 ning January praw maga kaw nna December zuphpawng hta daw dan jahkrat da ai hte maren Hpyen lam,Uphkang Lam, gahkyin gumdin bungli lam ni hte seng nna, numdaw mi bai majen je matut galaw sa wa shajang sai. Ndai aten hta Model Bridade H.Q hpe Manmaw Ginwang kata kaw 1st.Bn. hte rau kapyawn nna shara jahkrat da ai. Brig.Zau Seng (Brigade Commander) wa kaw nna 1st.Bn.C.O magam lit hpe mung kapyawn jum nga ai.
Col.Zau Tu gaw Lt.Zau Tawng S.O, Salang Pungshwi Zau Seng, Capt.Dumhpau gawng ni hte masha tsawmra mi hpe woi nna, sadung Ginwang de bai nhtang lung wa sai. Lt.Col.La Ring 2nd.Bn. C.O magam lit hte Kachin Sub State kata woi awn sa wa ai. 2nd Bn.hpe Column 5 hte Kutkhai Dist.hpe T/S.5 du hkra hpaw masat da lu sai.
*No.1 Column hpe Mungbaw T/S kaw 2/Lt.Jangmaw Tu hpe Column Commander hte T/S Officer.
*No.2 Column hte Manlun T/S kaw 2/Lt.Zau Bawm hpe Column Commander hte T/S Officer.
*No.3 Column hte Mungjji T/S kaw 2/Lt. Labya Tu Lum hpe Column Commander hte T/S Officer.
*No.4 Column hte Namhpakka T/S kaw 2/Lt.Zau Htang hpe Column Commander hte T/S Officer.
*No.5 Column hte Mungwun T/S kaw 2/Lt. Myitung Gam hpe Column Commander hte T/S Officer.
*Capt.Naw Tawng hpe Battalion Adjutant hku nna dang san da shajang ai.
Major Tu Jai gaw 1st.Bn.5 Column masha n gun 50 jan hpe woi nna January shata 20 ya shani Nba Pa kaw nna rawt ai.January 30 ya hta Mali Hkran (Manmaw Sinna Hkran) pang Hkawn Yang kaw du bang wa sai. Shawng e No.3 Column Cammander Lt.Bawk Naw kaw nna shangun sharap tawn ai sgt.Ja Naw ni hte Dashi Loi Baw kaw hkrum la nna bungli matut galaw sa wa ai. February 20 jan ya hta Udi Ga Shawng Ba Mare kaw rung jung nga ai Tawng Uk Du Wa latau Gawng Li hte Pyada marai 5 hpe Sinat shangoi hkat ai lam nnga ai sha laknak arung arai hte hpawn sa woi la lu ai. Dai hpang March shata praw 3 ya jahpawt hkying (04:30) aten hta Mohnyin mare ka-ang na Pyada Dap hpe a kajawng sha sa htim gap gasat shagrawt madu la sai.
Dai gasat poi hta Padang dip mazing la lu ai arung arai ni gaw;- Bren1,Cabine2, Sten 2, Sub Machine Gun 1, Rifle 45,48 pist 1, 25 Pist1, 22 1, shan gap sinat Shortgun 50 jan, Htunghpau Sinat 50 jan, Yawng hpawn sinat 150 jan, Pala myu hkum 1600 jan, Gumhpraw lap 66,000/- (Mun Kru HKying Kru) jan hte tsi rung na tsi mawan hte tsi rung lang arung arai myu hkum gumhpraw 10,000/-(Mun) jan a manu ni hpe zing la lu ai. Lang n mai mat ai sinat myu hkum 200 daram hpe dap nta hte nawng nat kau da ai.
Dai hpang April shata praw 3-4-63 ya shani Bde, H.Q kaw nna No,5 Column hpe 5th.Bn.ngu hpaw masat dat ya sai. 5th.Bn. kata kaw No.1 Column, No.2 Column, No.3 Column ngu Column 3 hpe hpaw masat da sai. Uphkang lam hku nna Pang Hkawng Yang T/S Loi Yang Bum T/S hte Pa Gaw Yang T/S ngu T/S 3 hpe hpaw masat da nna, Mohnyin Ginwang hpe hpaw masat da sai. No.1 Column hte Pang Hkawn Yang T/S kaw 2/Lt J.Gam Yaw hpe Column Comdr hte T/S Officer, No.2 Column hte LoiYang Bum T/S kaw W.O.II Maru Naw hpe Column Comdr hte T/S Officer, NO,3 Column hte Pa Gaw Yang T/S kaw W.O.II Htung Wa hpe Column Comdr hte T/S Officer Lt.Hpauyam La Sam (a) Tsam Yan hpe Battalion S.O hku nna magam bungle ni jahkrat dang san da shajang sai.
Sadung Ginwang de du nga ai Col Zau Tu hte Hpung ni mung Shawng shaning n tsa lam hpaw masat kau da ai 3rd Bn. Hpe bai gram sharai hpaw lajang shagrin da ai. Capt. Dumhpau Gawng hpe Battalion 2i/c, 2/Lt. Brang Tawng (a) Htoi Wa hpe No.1 Column Comdr, 2/Lt. Zau Hka hpe No.2 Column Comdr, 2/Lt. Maji Zau Ing woi awn ai No.3 Column hpe Hugawng maga de majen je na matu Maji Bum de shangun tawn ai Sadung Ginwang hpe mung hpaw masat nna Alaw Bum T/S, Sama T/S, Wa Shawng T/S hte Sadung T/S ni hpe garan masat hpaw da sai. Htawm e No.4 Column hte No.5 Column bai matut hpaw jat nna 2/Lt. Zau Shan hpe NO.4 Column Comdr, dang san ai. Lt. Hkun Shio hpe No.2 Column Comdr, dang Sanai. 2/Lt Lama tang hpe No,5 Column Comdr dang san ai. Marip Gawng ADO, Udi Shawng Alaw Bum ATO, Hka Lam Naw, Sama ATO, Hpau Gan Brang Shawng ATO ni hpe dang san sai.
Dai hpang Col. Zau Tu hte Hpyenla nkau mi gaw, Nmai Wa Lawng kata de du shang wa nna gahkyin gumdin lam, hpyen lam bungli ni hpe matut galaw sa wa sai. 6.4.63 ya hta 4th Bn.hpe hpaw masat dat lu sai. Uphkang lam hku nna mung, Sumpra Bum Ginwang hpe hpaw masat da lu sai. De a kata e Htingnan T/S N raw Kawng T/S, Njang Yang T/S, Sumpra Bum T/S hte Law Hkang T/S ni hpe garan masat hpaw da lu sai.
1963 ning August shata praw 6 ya hta 6th Bn hte Hugawng Ginwang hpe hpaw masat dat sai. 6th Bn a kata No.1 Column, No.2 Column, No.3 Column, No.4 Column ni hte Hugawng Ginwang kata e Danai T/S Dumbang T/S, Mayan T/S, Hpakant T/S ni hpe garan hpaw masat da lu sai. Ndai aten hta Column. Zau Tu woi awn ai Dingdung Sinna majenje Column hte Maj. Tu Jai woi awn ai Dingda Sinna majen je Column lahkawng yan a yin gam gaw Mohnyin Ginw3ang hte Hugawng Ginwanghapw kayep matut dat ai hte hkrum zup yi ngam hpra sai re.
Wupawng Mungdan ting hpe ntsa lam myit jahkrum gahkyin gumdin ngut ai hte n pawt nhpang dap pram hpe mung hpaw kapyawn da lu sai ngu tsun maisai hku re. 1964 ning December hta 6th Bn.kaw na sgt. Zau Ring yan Hpraw Mai, Naw Bawk hte Hpyenla Section mi jan hpe special Column ngu nna putao maga de sa shalun dat sai.
11. MYEN ASUYA HTE SIMSA HTINGLU BAWNGBAN AI LAM.
1963 ning, June hta Myen Asuya kaw nna Rawt Malan Hpung Pati ni yawng hte simsa Htinglu bawngban na matu Mungdan de saw shaga ndau dat ma ai. Wunpawng Mungdan Shanglawt Kongsi kaw nna Dat kasa lahkawng lang dat bawng ban lai wa yu sai. Shawng nnan na lang Du Kaba la Ring Ningbaw ai Dat Kasa Hpung ni August shata hta Mandale Kaw sa hkrum Htinglu bawngban ma ai. Lahkawng lang ngu na hta Du Kaba Zau Dan Ningbaw nhtawm November shata hta Yangon kaw sa hkrum Htinglu bawngban ma ai. Tinang maga na Dat kasa Hpung hta lawm ai ni;
Shawng na Lang
(1)Lama La Ring
(2) Zau Dan
(3)Zau Htang
(4)Manam Tu
(5) C.C Bawk
(6) Hkun Seng
(7) Dumhpau La Bung ni marai 7 rai ma ai.
Lahkawng lang na hta
(1)Zau Dan
(2) Zau Mai
(3)Hpau Yam La
(4) Sumhka Tu
(5) Zau Yaw yawng marai 5 re.
Myen Gumlang Kongsi maga na
(1)Col.Hla Han
(2)Col.Kyaw Soe
(3)Lt.Col.Thong Dan
(4)Lt.Col.Chid Khin ni marai 4 rai ma ai.
Myen Gumlang Kongsi Dat Kasa Hpung tang madun ai Tara 8 hta na 6 tup hpe Wunpawng Mungdan Shanglawt Kongsi Hpung ni machyi hkam ai hku hkap la ya sai raitim, 2 hpe gaw kaning di nhkap la lu mat ai majaw 15-11-64 ya jahpawt (11:00) ten hta bai bra mat wa sai.
Myen Dat Kasa ni tang ai Tara 8;
(1) Jinghpaw Shanglawt Hpyen Dap gara kaw nga ai hpe Myen Gumlang Kongsi hpe tsun dan na.
(2) Jinghpaw Shanglawt Hpyen Dap shara shagu lama bra nga ai rai yang, Kahkyin la na hte Uphkang na matu Myen Gumlang Kongsi e madun ai shara kaw nga ra na.
(3) Lahkawng maga na shabra tawn ai hpyen dap ni hpe Dap rau (snr) Dap Daju de dawm la na.
(4) Lahkawng maga de na hpyen Kinyu, Hpyen shamu shamawt ai lam nmai galaw na.
(5) Gasat gala jahkring da ai ten hta langai hte langai matut mahkai lu na matu ra ai shara hkan matut mahkai komiti hpaw da na.
(6) Gasat gala jahkring da ai ten hta Jinghpaw Shanglawt Hpyen Dap gaw, Mung Masa hku nna gahkying gumdin lam n galaw lu na hte Jinghpaw Shanglawt Hpyen Dap de hprawng shang wa ai ni hpe nhkap la na.
(7) Gasat Gala Jahkring da ai aten hta Jinghpaw Shanglawt Hpyen Dap gaw, Mung Masha ni hpe sat ai lam, Jahkrit ai lalm, zingei zingrat n galawlu na hte gumhpraw n lahkawn na.
(8) Gasat gala jahkring da ai aten hta Myen Gumlang Asuya a Uphkang lam, Hpaga Yumga lam hte kaga lam ni hta gara shara kaw raitim sharu shatsang ai lam n galaw lu na.
12. KIC HTE KIO KAPYAWN ZUPHPAWNG LAHKAWNG LANG NGU NA BAI GALAW AI LAM.
1964 ning, February 4-15 laman hta Nba Pa Ginwang Daw Mungbe kahtawng makau kaw KIC hte KIO kapyawn nna zuphpawng kaba galaw ai. Dai aten hta Col. Zau Tu Mali Nmai Wa Lawng hte Hugawng maga de du hkawm mat wa ai majaw n du dep lawm lu sai. Lt.Col La Ring mung ndu lu mat sai. Dai zuphpawng hpe Brig Zau Seng, Major Zau Dan, 5th.Bn.C.O, Major Tu Jai, PNF. Ningbaw Khan Thawng ni woi awn ma ai. 3rd.Bn.2i/c Major Dumhpau gawng hte 2nd.Bn.Adjt.Capt. Naw Tawng yan mung wa du lawm ma ai. Mali Zup Zau Mai gaw 1963 ning May shata daram hta Sinlum Bum Du galaw nga ai kaw na shanglawt Hpyen Dap de du shang sa nna ndai aten hta Lt.Tsang hte 4 Column Comdr magam lit gunhpai let zuphpawng dep lawm sai.
ZUPHPAWNG HTA DAW DAN JAHKRAT AI LAM NI:
(1)KIC SALANG JAT BANG LA AI LAM;-
Salang Pungshwi Zau Seng hte Salang Maran Brang Seng hpe KIC salang hta dang san jat bang dat sai.
(2)KIO HTA JAT BANG LA AI LAM;-
Maran Brang Seng, Zau Ing, Zau Tawng, Zau Mai hte Kum Htoi ni hpe KIO hta jat bang dat ai.
(3)KIOCC HPAW DA AI LAM;-
KIO Central Committee Ningbaw Zau Tu, Ningbaw Malai Lama La Ring, Ninggawn Amu Madu Pungshwi Zau Seng ni hpe lata dang san da sai.
KIC hte KIO hpaw da ai lam ni hpe bai galaw gram lajang ai hte lawu de na madung tara kanu masum hpe mung masat lajang dat ai.
(a) Myu tsaw masa. (Nationalism)
(b) Dimocresi masa. (Demicracy)
(c) Mung Shawa nga mu nga mai lam. (People Welfare)
Ndai zuphpawng hta lahta na lam ni jawm bawngban daw dan ai lam hta kaga ahkyak lam langai gaw gumchying Gumsa lailen hpe dawm hpang dat ai lam rai nga ai. Zuphpang hpe Ceremonial Parade galaw Manau dum rai nna shangut sai.
13.G.H.Q HTE BRIGADE NI GARAN HPAW MASAT MADEN JAT AI LAM.
1964 ning, February htum wa maga de Mungbe zuphpawng ngut ai hpang Model Brigade hpe G.H.Q shabyin kau nhtawm, 1st.Bn, 2nd.Bn, 5th.Bn hte 6th.Bn ni hpe gum hpawn jum uphkang na matu,1st.Bde hta 3rd Bn.4th.Bn hte 6th Bn ni hpe gum hpawn jum uphkang na matu 2nd.Bde.hku nna Bridge lahkawng hpaw masat dat sai.
Brig. Zau Seng hpe Major Gen.Tsang hte GOC (General Officer Commanding) Magam lit hte 1st.Bde.Comdr.magam lit dang san dat ai. Col.Zau Tu hpe Brig.Tsang hte VCS (Vice Chief of Staffs) magam lit hte 2nd.Bde.Comdr, magam lit dang san dat ai. Major Zau Dan hpe GSO (General Staff Officer), Major Zau Bawk hpe 1st.Bde.BM, Major Namsu Zau Tawng hpe 2nd.Bde.BM magam lit ni dang san dat sai.
MYEN ASUYA A CHYINGHKA LA MAJAN;
Ndai aten hta Myen Asuya Hpyen Hpung ni gaw Ja dik, sa dik ngu ai ladat hte KIA hpe laja lana rai majan hpaw htim htu gap gasat bang wa sai. Kutkhai, Mohnyin, Mohgawng, Sumpra Bum hte Sadung Ginwang ni de Hpyen n gun law law hte gasat shingdang tawn nhtawm, Mali hka Nmau Hka ding yang pat nna Manmaw Ginwang kata na KIA, KIO Ginjaw hpe hpyen n gun kaba hte htu shagrawt ngu ai chyinghka la majan masing hte galaw ai rai nga ai.
Dai majan hte Myen Hpyen U nawng ni gaw, Wunawng Mungdan Ding dung, Dingda, Sinpraw, Sinna shara shagu ha shang chyinglau, Mana n yun bu rai nna Dum nta Htinggaw Mun shading nat jahkat kau ya ai hte Masha mung Mun shading nna katsing galang gap sharu adup abyen zingri sat sharu lai wa sai. Wunpawng Amyu Mungdan shawa ni a Asut Agan sen shadang nna sum machyi lai wa sai. Raitim Myen Asuya wa yaw shatawng shada ai chyinghka la majan mung awng dang ai lam n lu la ai sha bai machyi hkrum sum htingmut mut wa ai.
Dai hpang 2nd.Bdekata 7th.Bn.11rh.Bn ni hpe bai matut hpaw jat wa sai. Dai hte maren 1st.Bde kata hta mung 8th.Bn hte 9th.Bn hpe hpaw maden jat wa lu sai. Uphkang Dap hku nna mung, Putao, Law Hkawng, Myitkyina, Lashio hte Kudawng Ginwang ni hpe hpaw maden jat wa lu sai.
14. MAJOR GEN.ZAU SENG THAILAND DE SA WA AI LAM.
1965 ning November hta Major Gen. Zau Seng gaw Miwa Mung hte Gala Mung ni de matut mahkai na matu rai nmai byin ai majaw sinat laknak machyu pala, hpyen hkinghku, arung arai ni tam mari na hte byin mai ai Mungdan ni de Mung Masa majen je na matu, H.H.Q kaw nna pru hkawm sa wa sai. November htum wa maga de 2nd.Bn na Hpyenla 200 jan hte gumra 80 daram htaw nhtawm December praw hta Thailand de yu wa ai. 1966 ning February daram hta Thailand lamu Ga jarit du bang nna Htamngawp ngu ai Bum ntsa kaw shara jahkrat Dap Dabang jung nhtawm, Mungsang Makyit Mahkai Dap (Kachin Foreign Affair) ngu hpaw nna bungli galaw bang wa sai.
Dai shara kaw nna 1966-1975 ning du hkra 10 ning laman galaw mat wa ai bungli ni gaw;-
(1) Sinat laknak Carbine, M.16 Rifle, M.79 Grenade
Launcher, M.18 Rifle, M-Hk Rifle, M.72 Rocket
Launcher,57 Recoiless Rifle, Pistol myu hkum, Sinat yawng lau 1000 mi daram hte machyu pala 300000 hpe mari shalun ai.
(2) Signal Jawng hpaw nna Signal (OPR) magam gun marai 50 daram hpe sharin shalat shapraw dat ai. WT jak set 20 jan hpe mari shalun da tai.
(3) Hpyen Hkinghku hte kaga lang ra ahkyak ai arung arai loi li hpe mung mari shalun ai lam ni galaw mat wa lu ai.
(4) Mung Masa majen je ai lam hte seng nna gaw, Thailand, Taiwan, American hte SEATO ni hpe Tinang a Rawt Malan wa ai lam loi li chye na wa shangun ai hte Kachin Land Chapter hpaw shalat da lu ai hta lai nna grai wa awngdang ai lam rai nlu la ai.
Major Gen.Zau Seng (GOC/Ningbaw Kaba) Wa Thailand de yu mat wa ai hpang Manmaw Ginwang kaw dap jung ai G.H.Q hpe Dingdung daw maga Nmai Wa Lawng de htawt sit la nhtawm, Brig. Zau Tu (VCS/Ningbaw Malai) Wa kaw nna matut lit la jum hkang mat wa ai 1st.Bde H.Q hpe mung kukawng hte Kuthkai shara de htawt sit shayu nhtawm, Lt.Col.Zau Dan (GSO) kaw nna lit la jum hkang mat wa sai. Dai aten Lt.Col la Ring 6th.Bn C.O hku nna Hugawng de du nga nna, Lt.Col Tu Jai gaw 2nd.Bn. hte 5th.Bn lahkawng a C.O hku nna Kachin Sub State de du nga ai. Major Zau Mai 1st.Bn jum nga ai. Htawm daw de 1st. Bde kaw Bde. Senior Officer hku bai matut lit la sa wa ai. Ndai aten hta Salang Kaba Brang Seng hte Salang kaba Zawng Hra yan mung KIO Ginjawg hta magam bungle gun hpai nga masai.
15. INDIA KALA MUNGDAN ASUYA DE MATUT MAHKAI YU AI LAM.
1965 ning, April hta Brig. Zau Tu, Salang Kaba Pungshwi Zau Seng, Salang Bawsa Yi, Salang yaw Wi hte Salang Sa Daw hpung ni gaw Mali Hkrang Wa Lawng Htingnan mare kaw nna rawt nhtawm, Matsi Hka Hku, Chyaukang pass, Pyinawng zup hku India lamu ga jarit kaw du sa nna Kala Asuya hte matut mahkai lam sa gin rat ai. Myit ai lam ni rai nbyin lu, Gajarit sin ai kala Du lahkawng masum hte sa hkrum shaga lu nna bai nhtang mat wa ai.
Hpang e Capt. Nchyaw Tang hte kalang bai dat ai rai yang Capt. Nchyaw Tang hte Pte. Pungga Tu Lum, Pte Nwat La Raw hte shan hte marai masum hpe Kala ni hkap rim hkyuk tawn kau ya ai hkrum yu sai. Htawm e Mung masa hta hkan nna bai shalawt dat ya ma ai. Dai hpang 1973 ning hta Salang Kaba Brang Seng hte Hpung ni kalang mi bai gahtap sa matut ma hkai ai. Dai shaloi mung ga jarit makau kaw Kala salang lahkawng masum hte sa du hkrum shaga ai hta nna kaga myit ai lam grak lagra awngdang ai lam n nga ai bai nhtang mat wa sai.
Dai majaw India Kala Asuya kaw nna Wunpanwg Amyu sha ni hte Wunpawng mungdan a rawt malan nga ai shanglawt lam hpe matsan dum ya, madi shsadaw ya na masat masa n nga ai lam hpe maram mu lu ai.
16. KIC HTE KIO ZUPHPAWNG BAI GALAW AI LAM.
1967 ning, May shata 10-20 ya laman hta, Nmai Wa Lawng Htara Hku Ninghtawn, Jingma mare kaw KIC hte KIO kapyawng Zuphpawng galaw ai. Dai zuphpawng hta Brig. Zau Tu, Salang Kaba Pung Shwi Zau Seng, Salang Kaba Brang Seng hte Salang Kaba Zawng Hra ni du dung lawm ai. Kaga Ginjaw Salang ni gaw Bungli masa hta hkan nna ndu dung lu lawm mat shajang ma ai.
Dai zuphpawng hta;-
(1) (1)Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung a Rawt Malan sa wa ai Pollicy lam yan hte hkrang masing ni hpe gram sharia sa wa na lam.
(2) (2)Miwa Gumsan Mungdan Asuya hpang de Dat Kasa matut mahkai bai dat yu na lam ni hpe jawm daw dan jahkrup ai lam galaw ai.
Dai hpang Salang Kaba Brang Seng Ningbaw ai Dat Kasa hpung ni Miwa mung de rawt sa wa masai. Dai hpung hta Salang Kaba Ding Bawm, Salang Hpau Na La Gawng, Salang Da Mya Thing Nan, Lahkang Shawng, Sin Wa Naw hte Hkyen Naw ni lawm ma ai. Dai Dat Kasa Hpung ni gaw Miwa Pati Salang ni hte Hkrum shaga bawng ban nna CPB salang ni hte mung bai hkrum shaga matut mahkai bawng ban la lu ai hte htawm e hkum tsup ai hku bai du sa matut mahkai bawng ban sa wa lu na lam jahkrup da nhtawm September shata na tinang Mungdan de bai nhtang du wa lu sai.
1967 ning November January laman hta Brig. Zau Tu Ningbaw Malai wa woi awn ai Dat Kasa Hpung kaba langai mi Miwa Mung Peking de bai sa sai. Dai hpung hta lawm ai myitsu Salang ni gaw;-
(1)Brig. Zau Tu
(2) Lt.Col. La Ring
(3)Lt.Col. Zau Dan
(4) Lt.Col. Tu Jai
(5) Major Zau Ing
(6) Major Brang Tawng
(7) Capt. Zau Mai
(8) Lt. Seng Hpung
(9) Lt. Kadaw Zau Seng
(10) L/Cpl. Hting Nan
(11) Lt. Ting Ying
(12) Salang Pung Shwi Zau Seng
(13) Salang Maran Brang Seng
(14) Salang San Hkawng ni rai ma ai. Hkan lawm nang sa ai masha ni;- Zau Tu Jan Lawwai Lu Awn, Hpyen Num Pte. Ma Bu, shangun ma Numsha Ja Awn, Ma Chyangai Ja Hkawn.
Dai Dat kasa hpung ni gaw Miwa Mung Kunming, Peking, Shanghai, Chan Cha Mare Kaba ni kaw Miwa Asuya ahkaw ahkang nga ai Miwa Salang ni hte ra ai lam aja awa tang madun bawng ban ai. CPB Salang ni hte mung bawng ban ai. Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung (KIO) a ra sharawng myit mada ai daram gaw Awng Dang ai lam hpe rai nlu la ai. Raitim jinghku Miwa Pati salang ni a hpaji jaw shadut ai hta lai nlu re ai masa sat lawat a majaw CPB hte myit hkrum hpyen man Ga Sadi laika hpe 15.1.68 ya shani lata masat jawm ka nna Tinang Mungdan de bai nhtang mat wa sai.
17. 69 LAM YAN MASAT JAHKRAT AI GINJAW KOMITI ZUPHPAWNG
1969 ning, June-September laman na Sadung Ginwang Pa Jau Bum, Baknoi Prang Sha-it-Yang, Miwa Mung hte Ga jarit kaw KIO Ginjaw Komiti zuphpawng galaw ai. Dai zuphpawng hta Brig. Zau Tu, Salang Pungshwi Zau Seng, Salang Brang Seng, Salang Zawng Hra, Lt.Col. Zau Dan, Major Zau Mai ni du dung shajang ma ai.
Zuphpawng hta bawngban jahkrup daw dan ai lam ni;-
(1) (1)KIO Central Komiti hte KIC Komiti ni hpe galaw lata dang dan dat ai.
(2) (2)Masa Lam yan dingsa ni hpe galaw garam sharia lajang nna 69 lam yan hpe masat jahkrat ai.
(a)Ginjaw Komiti lata san da ai lam;-
(i)Tingnyang Up - Gen. Zau Seng
(ii)Tinang Up Malai -Brig. Zau Tu
(iii) Ninggawn Amu Madu -Pungshwi Zau Seng
(iv) Komiti Salang ni -Lt.Col. Lama La Ring
-Salang Brang Seng
-Salang Zawng Hra
-Lt.Col. Tu Jai
-Lt.Col. Zau Dan
-Major Zau Mai
-Major Zau Ing
-Major Kam Htoi ni rai nhtam, Shingnan Komiti salang hta Salang Waw Ta hpe dang da sai.
(b)Ginjaw Dinggrin Komiti lata san da ai lam;-
Brig, Zau Tu, Salang Pungshwi Zau Seng, Salang Lanyaw Zaw Hra, Salang Maran Brang Seng hte Major Kam Htoi ni hpe san da sai.
(c)Kongsi Salang lata san da ai lam;-
Ningbaw -Gen. Zau Seng
Ningbaw Malai -Brig. Zau Tu (Defence)
-Salang Pungshwi Zau Seng (Party & Foreign Affair)
-Salang Zawng Hra (Gen.Admin)
-Salang Brang Seng (Foreign Affair Chaina and Naga)
-Lt.Col. La Ring ni hpe Kongsi Salang ni hku nna san da ai.
69 LAM YAN JAHKRAT AI LAM
(1) (1)Magam Dap Tsang shagu hta Hpung (Party) hpe aja awa hpaw shagreng tawn sa wa na.
(2) Magam lam shagu hpe hpawng chyawm masa (Party System) hte woi awn galaw sa wa na.
(3) (3)Tsaw htum ai Ahkang Aya hpe KIOCC hta nga ai hku lawan na hkrang hte maren lang sa wa na. (69 a shawng de gaw KIC hta tsaw htum ai ahkang aya nga ai re.)
HKRANG
K.I.O.C.C
K.I.C
G.H.Q.K.I.A GEN. ADMIN
18. C.P.B HTE LAKNAK HPAI SHAI HKAT WA AI LAM.
1968 ning January praw langai (1) ya jahpawt kaw nna CPB gaw Kuthkai Ginwang, Mungbaw Ginwang Daw kata Mungko mare hku nna du shang kabye bang wa ma ai. Dai aten hta KIA gaw CPB hpe myit hkrum Hpyen man Jinghku ngu nna masat ai hte hkap matut mahkai kanawn mazum lai wa sai.
Rai yang CPB kaw nna KIA hpe yu kaji kau, ma ja dip kamyet ka- up nna Ru jung shara mare Ninghtawn Buga Ginwang ni hpe shadut gashun madu la bang wa ai. Dai zawn galaw wa nga ai hta, 21.7.68 ya shani Mungya Gyumwi kaw Yang Hkyi Fu ngu ai wa hte Hpung ni kalang, 23.7.68 hta Namhkum kaw Lau Yang ngu ai hpung ni kalang, 25.7.68 hta Wamu kaw bawng masha Zau Nan hte Nbwi Gam yan hpe rim dun jep hkawm let shang wa ai hpe Nhkum Gam hpung ni kalang, 27.7.68 hta Pangsak kaw Hkamman Seng Awng Hpung ni kalang Sinat hte hkap gap ai.
4.8.68 hta Panghkawn kaw Ninghtawn lithkam bungle hte nga nga ai L/CPL. Hkawng Lum hpe Nta e nan sa wang gap kau ya ai. 9.8.68 hta Mungya Manmau na Hpau Jang Naw hte Manhpa na Ai Hpa Yan hpe sa rim gyit dun sat kau ya ai. Mare kata Mung Mare masha ni hpe rim gyit jep jahkrit ai lam galaw ai. 14.8.68 hta Manhpa kaw kalang, 17.8.68 hta Loidang Pa kaw kalang, Manhin Namawn kaw kalang KIA Dap Hpung ni hpe sa mayun gap ai. 26.8.68 ya shana de Loise Bum Ntsa kaw galaw da ai 2nd.Bn.KIA ni a H.Q Dap Dabang nta 40 daram re ai hpe sa htim gasat ai. Masha n nga ai kaw sa hkrup nna Dap Dabang hpe nat jahten kau da ya ai.
Lahta na lam ni a majaw, nkam sharing lu mat ai hte tinang hkum hpe makawp maga ai. Tinang Ru Jung gaiwang shara hpe makawp maga wa ra ai hta lai nlu ai lam nga wa sai. Dai majaw 3.9.68 ya shani kaw nna KIA gaw CPB hpe laknak hte Nhtang ninghkap gasat ai lam byin wa ai.
Raitim tinang maga hku nna myit galu hte shakut nna Lt.Col Zau Dan hte Major Zau Mai yan woi awn ai Dat Kasa hpung ni 3.11.68 ya shani Mungya Manhin kaw Naw Seng Yan Khin Mawng Gyi Hpung ni hte sa hkrum htinglu bawngban jahkrup nhtawm, lahkanwg maga gasat gala lam hpe bai jahkring shazim kau na hte simsa ai lam nga sai.
Dai hpang kalang bai matut nna CPB gaw KIO/KIA a ntsa lawu na lam ni galaw wa ma ai.
(1) Wunpawng Shanglawt Dap kaw nna masat hta lahkawn lamawn ai hpyen jarik Ahkun hkanse (War Fund) hpe nhta lahkawn lu na ngu ma ja hkan hkum pat ya wa ai. KIO/KIA hpe lam amyu myu hku nna Mung Shawa a man e jahpoi a hpyak ai.
(2) 21.9.69 hta Mungji Mawgi Mare na Salang langai hpe KIA Hpyen hpung ni hpe lu sha lajang ya ai ngu Sinat Kadun hte madi jahkrit ai. 18.10.69 hta Mungji Gat Wang kaw 2nd.Bn D.Coy KIA Dapma ni hpe Sinat kadun shaw jahkrit ai.19.10.69 ya shana Kawnghkam kahtang kaw nga ai CPB Myin Byin ni shada she yu shut Sinat kapaw dat yang CPB Dap Nu Hpung kaba langai gaw, Mungji mare kaw nga ai KIA Dapma ni hpe sa htim wang jahkrit ai.
(3) 13.8.71 hta KIA Dapma Dauje La Tawng hte CPB Dapma Ma Chyan yan Mungbaw gat lam kaw tsa lu lai nang ai majaw, shada ga law hkat nna, Ma Chyan asak sum mat wa, La Tawng mung hprawng mat wa re ai Amu byin paw pru ai. Dai hpe shada jawm jahkrup jep sagawn hparan na she ang ai hpe, nhtoi 26.9.71 ya shani Mungbaw Ginwang Daw hte Mungji Ginwang Daw shara law law hta masha n gun kaba madun jahkrit let, KIA Dap hpung ni hpe ma ja hkan gawt shachyut ai. Dai shaninan, Munghom kaw nga ai KIA Dap Kying langai hpe Sinat Lakanak zing la kau ya nna masha hpe rim gyit adup zingri n htawm, hkum Kaman bai dat da tai. Nam Hkawng kaw nga ai KIA Dap Kung langai mi hpe mung laknak zing na matu sa wang rim, Sinat kashun, shada gamu hkat re ai lam galaw ai.
Namhkyek kaw nga ai KIA 2nd.Bn.B.Coy hte A.Coy Dap Kung Hpung hpe CPB Dap n gun 400 daram hte htim sa nna ma ja gawt shachyut ai. KIA Dap Hpung ni myit galu shagyit shanem ai hte yen ya mat wa nna Tagudi ngu ai Mare kaw wa hkring nga yang, 28.9.71 ya shani bai hkan shachyut nang nna dai kaw bai matut gawt shachyut nna shada maja gasu gabrawng rai nga yang CPB maga de na Sinat ngoi pru wa ai. KIA Dapma langai a lagaw hta Pala wa hkra, (Dumhpran ai re nga tsun) raitim lahkawng maga tinang hkum makawp maga ra mat ai majaw gasat poi byin mat wa ra ai. Dai kaw nna CPB hte lapran numdaw lahkawng ngu na laknak lang hpai shai ahkawk hkat ai lam byin wa ai.
Dai hpang October shata hta KIA maga hku nna myit galu hte shada simsa htinglu bawngban jahkrup na matu, shakut matut mahkai laika sa shangun da tai. KIA Dapma Cpl. Sumhka Yaw hte Cpl. Zau La yan hpe Munghom kaw hkap rim nna lana mi tup gyit dun hkyuk tawn kau ya ai. Tsam mari bai jahkrum hkat lu nna, Banghpik Gat Mare kaw CPB Hkammau Hpung hte KIA Lum Dau Hpung htinglu bawngban n htawm, Ma Chyan yan La Tawng a Amu hpe KIA maga hku Gumhpraw lap 800/ shaw nna hparan sanglang shangut ai.
Maut nna KIA Dap Hpung a hkum malai hku Lt.Col. Tu Jai hte Hpung ni Mungbaw Gat Mare kaw CPB Naw Seng Hpung hte n htoi;- 7.11.71, kawn 10.11.71 ya laman hta simsa bawngban jahkrup nna, numdaw hpe bai jahkring shazim kau lu sai. Simsa hku hkau ai lam bai nga wa sai.
Rai yang nhtoi 15.12.71 hta Banghpik Gat shani Gat Wang kata kaw magam bungle hte sa du shang nga ai 2nd.Bn.D.Coy na L/Cpl Zau Neng hte Dap kying hpung langai ting hpe CPB Dap Hpung kaba ni Munghom de rim woi mat wa ya, Munghom de du jang Sinat laknak zingla kau ya nna masha hkum Kaman sha bai dat dat ya ai. Dai lam hte seng nna sa sagawn jahkrup na matu 2nd.Bn.D.Coy Dap Hpung ni Nhtoi, 20.1.72 ya shani Banghpik Gat Mare kaw sa du nna CPB hte KIA kayau kaya rai nga ai ten hta a kajawng sha sinat n sen ngoi pru wa ai majaw, Yawng kajawng kabrawng ai hte kadai mung tinang hkum makawp maga ai nga yang gasat poi byin paw pru wa ai. Dai kaw na numdaw masum ngu na CPB hte laknak hpai shai ahkawk hkat matut mat wa ai gaw, 1976 ning de du hkra rai mat wa sai.
19. MYEN GUMLANG KONGSI ASUYA HTE SIMSA HTINGLU BAWNGBAN LAM.
1972 ning June shata kaw nna Myen Gumlang Kongsi hte Simsa Htinglu bawngban na matu, Shawng lam majan man de nga ai KIA hpyen hpung hte Myen hpyen hpung lahkawng a lapran kaw nna ginrat hpang wa sai. Shawng nnan KIA 4th.Bde.Comde.Lt.Col. Zau Dan hte Lashio kaw dap jung nga ai Myen Hpyen dap 99 Div.Comdr. Col Sein Mya yan kaw nna ginrat jahkrup hpang wa ai.
Lahkawng maga Ginjaw tsang shada bawng ban jahkrup hkat na madang kaw du wa ai aten hta KIO/KIA maga Amyat nga wan a masa pru sa wa ai majaw Myen maga de October shata praw de bawng ban sa wa ai lam hpe pat jahkring kau dat ai. Dai aten kaw nna Myen Gumlang kongsi Asuya hte lapran num daw lahkawng ngu na simsa htinglu bawngban lam bai hten run mat wa sai rai. Dai aten hta Dingdung Dingda shada tsan gang hkat nga ai kaw nna magam gun Hpa-awn lithkam ni Mawdaw lam, nlungli lam hku nna aloi sha hte shada gan hkrum lu nna ra ai Mungdan magam lam hpe gan jahkrup la lu ai hta lai nna kaga awng dang lu ai lam hpa nnga mat ai.
20. KIO/KIC GINJAW KOMITI HKUMRA ZUPHPAWNG GALAW AI LAM.
1972 ning August shata 24 ya kawn, October 27 ya du hkra Hugawng Ginwang, Dumbang Ginwang daw, Sama Dingsa Danau hka makau Mungtsaw Dabang kaw ginjaw Komiti hkum ra zuphpawng galaw ai. Dai zuphpawng hta du dung lawm ai Ginjaw Salang ni;- Brig. Zau Tu, Salang Pung Shwi Zau Seng, Salang Brang Seng, Salang Zawng Hra Lt.Col. Tu Jai, Major Zau Mai, Major Zau Ing ni rai ma ai. Zuphpawng hta bawngban daw dan sa wa ai lam ni gaw;-
(1) 1972 June shata kaw nna Wunpanwg Mungdan Shanglawt
Hpyen Dap hte Myen Mung Hpyen Dap ni a lapran shawng lam majan man de na Hpyen Dap shada jahkrup nna gasat gala jahkring tawn ai lam hpe Ginjaw madang hta shagrin la na matu Ginjaw Komiti kaw nna galaw sa wa ai. Raitim awng dang ai lam n nga ai.
(2) Hpyen Dap Daju (Bde.) Hpaw masat maden jat dat ai lam.
Shawng de No.1.Bde Hte No.2/Bde ngu lahkawng sha hpaw tawn ai hpe ndai aten kaw nna 1st.Bde, 2nd.Bde, 3rd.Bde, 4th.Bn, 7th.Bn hte 10th.Bn di n htawm Dingdung daw Ginwang Ginjaw hta hpyen man jahkrat ai. 2nd.Bde hta 5th.Bn, 6th.Bn hte 11th.Bn di nhtawm, Sinna Ginwang Ginjaw hta shara jahkrat ai. 3rd.Bde hpe 1st.Bn hte 3rd.Bn di nna Sinpraw Ginwang Ginjaw hta shara jahkrat ai. 4th.Bde hpe gaw 2nd.Bn, 8th.Bn hte 9th.Bn nilawm nhtawm, Dingda Ginwang Ginjaw; Kachin Sub State ginra hta hpyen man shara jahkrat ai.
Ginwang Ginjaw ni hpe mung Dingdung daw Ginjaw hta Sumpra Bum Ginwang, Law Hkawng Ginwang hte Putao Ginwang ni hte, Sinna Ginwang Ginjaw hta Hugawng Ginwang, Myitkyina Ginwang hte Monyin Ginwang, Sinpraw Ginwang Ginjaw hta Sadung Ginwang, Manmaw Ginwang, Dingda Ginwang Ginjaw hta Kuthkai Ginwang, Kudawng Ginwang hte Lashio Ginwang ni hpe garan sumra bang nna hpaw masat da shajang ai.
(3) Hpyen lam, Uphkang lam, Hpyen jarik Ahkun Hkanse lahkawn lamawn lam,
Myit hkrum Hpyen man hte Mungsang makyit mahkai lam, kaga magup sumhpa lam ni hte seng nna jawm bawngban daw dan masing jahkrat ai.
(4)Brig. Zau Tu (VCS/Ningbaw Malai) hpe OKFA de sa nna Ningbaw kaba Gen. Zau Seng hte Mungdan Magam ahkyak kaba lam ni sa bawngban jahkrup na matu daw dan ai.
Zuphpawng hpe Maji Bum Ninghtawn Gaw Nan Mare kaw hpawng shangut ai. Dai hpang kaw nna 1st.Bde hta Lt.Col. Tu Jai Bde.Comdr, Major Kadaw Zau Seng Brig.Major, 3rd.Bde hta Lt.Col.Zau Mai Bde.Comdr Kam Htoi Bde.Major, 2nd Bde. Hta Brig. Zau Tu Bde.Comdr, Major Kadaw Zau Seng Brig.Major, 3rd.Bde hta Lt.Col Zau Mai Bde.Comdr, 4th.Bde hta Lt.Col. Zau Dan Bde.Comdr.Major La Sam Bde.Major hku nna magam lit hprai bang n htawm, sutgan Dap lit hkam Salang Brang Seng, Dingdung daw Ginwang Ginjaw Uphkang Du Salang Zawng Hra, Ningtau Capt. Htoi Shawng, Dingda Daw Ginwang Ginjaw uphkang Du Capt. Tang Gun, Sinpraw Ginwang Ginjaw Uphkang Du Salang Gum Hpan ni hpe hprai bang magam lit ap da shajang ai.
Ndai aten hta Hugawng Ginwang, Maji Bum Ninghtawn Gaw Nan ka FRONTLINE G.H.Q ngu nna shawng lam ginjaw Dap Ran Dabang langai jahkrat da ai. Dai kaw Lt. Jaw Gam Camp Commandent rai nhtawm, Major Zau Ing ADC hku nna lit la ai. Tawang Hku Mungsun Dan de NFA hte NEW PROJECT ngu ai hpaw masat da nna dai shara ni hpe Salang Hkam Htawn, Salang Da Mya Hting Nan, Salang Waw Ta, Capt. Gam Yaw, 2/Lt.La Sang Awng hte Sara Sumlut Gam ni lit la yu reng Uphkang jum hpajang lai wa yu sai. Mungdan Ja Gumhpraw sutgan shang lam hte seng nna Hpa-kant Ginwang Lung Seng Maw bungli hpe shagreng nna jum hpajang n gun dat sa wa ai.
1973 ning June shata hta Brig. Zau Tu gaw Salang Brang Seng (Sutgan Dap Lithkam) hpe, Ginjaw Komiti Tingnyang Up Malai, Kongsi Ningbaw Malai Magam lit Lt.Col Tu Jai 1st.Bde.BC hpe GSO.II hku nna VCS magam lilt ni ap matsun da nhtawm masha n gun 500 daram hte OKFA-THAI LAND de rawt sa mat wa ai. Sinat laknak chyu pala hte ra ai arung arai sa tam mari jahting la lu na matu hte Ningbaw Kaba Gen. Zau Seng hpe Mungdan hte seng ai Ahkyak kaba lam ni sa tang jahkrup na matu rawt sa wa ai re. Dai hpang 1975 ning May shata hta Salang Pungshwi Zau Seng bai hkan nang sa wa ai.
21. SALANG MASUM ASAK SUM MAT WA AI LAM,
Mungdan magam lam hte OKFA-THAILAND kaw sa du nga ai. Mungdan a Ningbaw Ningla Chyawm Tari (1) Gen. Zau Seng. (KIO Tingnyang Up/KIC Ningbaw/KIA Dap Up), (2) Brig. Zau Tu (KIO Tingnyang Up Malai / KIC Ningbaw Malai /KIA Dap Up Malai), (3) Salang Pungshwi Zau Seng (KIO Ningbaw Amu Madu) ni marai masum gaw, 1975 ning, August shata praw 6 ya hte 10 ya shani n hkru n gaja yuk jahtuk sa Numdan masha Lt. Seng Tu (a) Tu Bung hpung a lata hta Asak sum mat wa masai. Guard Comdr.magam lit la nang ai 2/Lt. Duk Zau Hkawng mung asak sum lawm mat wa ai.
Brig. Zau Tu, Salang Pung Shwi Zau Seng, hte Zau Hkawng ni August shata praw 6 ya shani, Gen. Zau Seng August shata praw 10 ya shani Htamngawp Camp kaw nna Wan Mai mare de sa ai lam lapran kaw sinat laknak hte da sang lam hkap nna gap sat kau hkrum ai lam re. Dai aten hta Lt. Seng Tu gaw Military Assistant magam lit ap da hkam nga ai ten rai nga ai. Dai shaning March shata praw langai ya shani 4th.Bde.Comdr.Lt.Col. Zau Dan mung Kudawng Ginwang Mungmaw Manhai mare kaw Myen Hkyeng CPB Dap hpung langai mi hte gasat poi byin ai kaw asak hkrat sum mat wa ai lam nga ai.
22. KIO/KIC ZUPHPAWNG GALAW AI LAM HTE GINJAW KOMITI NNAN BAI DANG SAN AI LAM.
1976 ning, January 15 ya kawn, February 5 ya laman hta sadung Ginwang, Gang Dau Yang Ginwang Daw kata (3rd.Bn.H.Q) Pajau Bum kaw Ginjaw Komiti Hkumra zuphpawng galaw ai. Dai zuphpawng hta du dung lawm ai Ginjaw Salang ni gaw, Salang Brang Seng, Salang Zawng Hra, Lt.Col. Zau Mai, Lt.Col. La Ring, Lt.Col. Tu Jai, Major Zau Ing, Major Zau Kam Htoi, Major Zau Seng, Major Seng Hpung, Capt.Sin Wa Naw, Capt. Tang Gun ni rai ma ai. Jinghku manam ni; Palawng Ningbaw Kaba Khan Tawng hte Rahkaing AIO Amu Madu, Major San Kyaw Htun hte Capt. Kyaw Lai. Naga Dat Kasa Salang, Venue hte Mizuram hpung ni sa du shajang ma ai. (Wunpawng Hkang de na Lt.Col Paw Nawng hte salang Rem Tang mung du lawm ma ai.)
ZUPHPAWNG HTA DAW DAN DAT AI LAM NI.
(1) Ginjaw Komiti lata bang jat ai lam;-
Major Seng Hkum,
Major Zau Hpang,
Capt. Tang Gun
Capt. Sin Wa Naw hte
Salang Hpau Na La Gawng ni hpe shingnan Ginjaw Komiti hta lata san jat bang la ai.
(2) Ginjaw Komiti a Mu gun Salang lata san dat ai ai lam;-
(a)Komiti Tingnyang Up -Salalng Brang Seng
(b)Komiti Tingnyang Up Malai -Lt.Col. Zau Mai
(c) Ninggawn Amu Madu - Salang Zawng Hkra, ni hpe dang san da ai.
(3)Kongsi Salang lata san da ai lam;-
(a) Kongsi Ningbaw -Salang Brang Seng
(b)Kongsi Ningbaw Malai -Brig. Tu Jai
(c) Mungdan Makawp
Maga Dap Lit Hkam -Brig. Tu Jai.
(d)Mungdan Makawp Maga
Ningtau Lit Hkam -Col. Zau Mai
(e)Mungdan Mungchying
Uphkang Dap Lit Hkam -Salang Zawng Hkra
(f)Mungdan Ja Gumhpraw
Sutgan Dap Lit Hkam -Lt.Col. La Ring
(g)Maigan Makyit Mahkai
Dap Lit Hkam -Salang Brang Seng
(h)Maigan Makyit Mahkai
Dap Ningtau Lit Hkam -Major Kam Htoi.
(i)Kongsi Amu Madu -Lt.Col. La Ring
ni rai nhtawm, ndai Kongsi Salang ni hpe htap htuk ai aten du hkra a matu, Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung Ginjaw Komiti a dinggrin Komiti Magam lit hpe kapyawn gun hpai sa wa na matu dang san da ai.
(4)Ginwang Ginjaw Tsang hta Bungli hprai shangun ai lam;-
(a) Dingda Ginwang Ginjaw hta;- Major Zau Hpang hpe Komiti Tingnyang Up hte 4th.Bde. OBC, Major Seng Hpung hpe Komiti Tingnyang Up malai hte 4th.Bde.BM Major Hkunshio hpe Ginwang Ginjaw Uphkang Du.
(b) Sinpraw Ginwang Ginjaw hta;- Major Zau Ing hpe Komiti Tingnyang Up hte 3rd.Bde.OBC.Capt. Sin Wa Naw hpe Komiti Tingnyang Up malai hte Ginwang Ginjaw Uphkang Du.
(c) Sinna Ginwang Ginjaw hta;- Major Zau Seng hpe Komiti Tingnyang Up hte 2nd.Bde.OBC. Capt. Tang Gun hpe Komiti Tingnyang Up Malai hte Ginwang Ginjaw Up Hkang Du, Hku nna tang san nhtawm, Bungli hprai shajang sai.
(5)Mung Shawa a hkamja lam hte seng nna Ginjaw Mung shawa Tsi Rung (CPH) langai mi hpe n pawt nhpang de gaw hpang ai hku nna hpaw masat na hte Ginwang Ginjaw langai mi hta Laika Hpaji sharin jawng (High School) langai hpra hpaw masat saw a na matu daw dan ai.
(6)Mungdan ting Mara Raw Aming langai mi jahkrat da na matu daw dan ai. Dai Mara Raw Aming gaw, lai wa sai Rawt Malan laman hta Mungdan Asuya Tara hte nhtan shai tawt lai mara lu mat wa ai ni hpe Awm Dawm Mara Raw shalawt ya na matu re.
PALAWNG HTE SENG AI LAM.
1963 ning, April shata hta Ningbaw Kaba Gen. Zau Seng kaw na PNF-PALAWNG NATIONAL FORCE ngu nna shamying masat hpaw ya nhtawm shamu shamawt hpang wa ai Palawng Myu sha Rawt Malan Hpung hpe, (1) Palawng Mung Daw Shanglawt Hpung (PSLO), (2) Palawng Mung Daw Shanglawt Hpyen Dap (PSLA) ngu nna lahkam htawt sit madang shatsaw jat ai hku bai jahkrum gram sharia hpaw shamying ai lam galaw ai.
RAHKAI (ARKAN) HTE SENG AI LAM.
1971 ning, kaw nna KIO/KIA lit la nhtawm, Mung Masa Hpyen masa, Hpyen Training ni sharin ya ai hte maren machyu pala, Ja gumhpraw arung arai madi shadaw garum ningtum ya sa wa ngaai. HTUN SHWI MAWNG Ningbaw ai AIO/AIA Rahkai Rawt Laman hpung hte lapran na myit hkrum ga sadi laika ni hpe grau nna htap htuk hkum tsup ai hku bai kahtap garam lajang ka da ai lam ni galaw ai.
MIZORAM/NAGA NI HTE SENG AI LAM:
1966-67 hkan nna, shada makyit mahkai garum shingtau madi shadaw hkat wa ai INDIA BUNNUN HKANG NAGA hte MIZORAM Rawt Malan Hpung ni hte lapran na jinghku shada mahku mara lam ni hpe gram sharia shagrin shangang shaking ai lam ni galaw ai. Ndai Jinghku Hpung lahkawng gaw Miwa Gumsan Mungdan Asuya kaw na laknak garum ai hpe hkam la nna India Kala Asuya hpe Rawt Malan gasat ai rai nna Wunpawng Mungdan hk lai wa lai sarai, ginhkrang ra ai rai ma ai.
23. MIWA GUMSAN MUNGDAN DE BAI SA AI LAM.
1968 ning, March shata daram kaw nna hkring mat ai, Miwa Gumsan Asuya kaw garum hpyi matut mahkai lam hte CPB hte myit hkrum hpyen man hpaw sa wa ai lam hte seng nna kalang bai numdaw shakut na matu jawm jahkrup daw dan da ai. Daw danai hte maren matut mahkai Dat Kasa hpung langai mi hpe February praw hta shangun dat ai. Dai Dat kasa Hpung hta lawm ai ni-
(1) Major Seng Hpung (Ningbaw)
(2) Major Kam Htoi (Ningtau)
(3) Capt. Tang Gun (Ningtau)
(4) 2/Lt. Hkun Seng (Matut Mahkai Salang)
(5) Cpl.Zau Mun ni marai manga rai ma ai.
Miwa Mungdan Asuya hte sa hkrum shaga nna, CPB hte bai matut hkrum bawng ban nhtawm, CPB hte KIA lapran na laknak hpai shai ahkawk hkat ai gasat gala mang hkang hpe jahkring lam jahkrup da ai hte tinang Mungdan de apyaw sha bai du wa ma ai.
Dai hpang 31 May 76 hta KIO Ginjaw Komiti a Dat kasa Hpung ni bai sa ai. Dai Hpung hta lawm ai salang ni gaw;-
(1) Salang Brang Seng (Dat Kasa Hpung Ningbaw)
(2) Col. Zau Mai
(3) Capt. Tang Gun
(4) Capt. Tu Htang
(5) Salang Tang Nyeng
(6) Salang Brang Seng jan Kaw Mai, ni marai kru rai ma ai. Miwa Mungdan Asuya hte hkrum shaga nna, CPB Dat Kasa hpung hte bai matut hkrum bawng ban ma ai.
BANGBAN JAHKRUP DAW DAN LA LU AI LAM NI;
(1) 1968 ning January 15 ya hta myit hkrum ka da ai Myit hkrum Hpyen Man Ga Sadi hpe bai galaw matut shangang shaking sa wa na lam. Dai lam Awng dang na matu, CPB hte KIA Dap Hpung lahkawng a lapran na Area manghkang hpe hparan kau na.
(2) Sut Kata lam yan Masa hkaja jawng hpaw ya na lam. Dai lam hte seng nna Ginjaw Tsang, Ginwang Ginjaw Tsang hte Ginwang Tsang kaw nna, Tsang Masum Hpa-awn jawng hte Hpyen Hpung a matu Coy Tsang Training jawng ni hku hpaw sharin ya na lam.
(3) Sut kata lam yan sa hka ja, Training la ngut ai hpyen hpung ni hpe Sinat laknak machyu pala shalen ya na hte ra ang ai hpyen hkinghku, labu hpun palawng hte Tsi mawan ni garum jaw na lam, Dai Dat kasa hpung ni gaw, Miwa Kummyunit Pati hte hkrum shaga bawng ban nna, CPB hte KIO a lapran na Mung Masa lam, Hpyen Masa ni bawng ban jahkrup la ngut ai hte Sinat myu hkum 300 hte hpawn 12 September 1976 ya shani tinang Mungdan de apyaw sha bai du wa ma ai.
24. EMERGENCY KIO GINJAW KOMITI HKUM RA ZUPHPAWNG GALAW AI LAM.
1976 ning November shata 30 ya kaw na December sahta 16 ya laman hta sinpraw Ginwang Ginjaw kata (3rd.Bde.H.Q) Jahtu Kawng kaw Ginjaw Komiti hkumra zuphpawng galaw ai. Salang Kaba Brang Seng Ningbaw ai Dat Kasa Hpung ni Miwa de na bai nhtang du wa ai mahtai hta hkan nna lawan ladan (EMERGENCY) galaw ai zuphpawng re.
Dai zuphpawng hta du dung lawm ai Ginjaw Salang ni gaw;-
1. Salang Kaba Maran Brang Seng (Tingnyang Up)
2. Col. Zau Mai (Tingnyang Up Malai)
3. Salang kaba Zawng Hra (Ninggawn Amu Madu)
4. Brg. Tu Jai
5. Lt.Col. La Ring
6. Major Zau Ing
7. Major Zau Seng
8. Major Zau Hpang
9. Capt. Sin Wa naw
10. Hpauna la Gawng ni rai ma ai.
Dai aten hta Ginjaw Komiti Salang marai (13) nga ai rai yang, Major Kam Htoi, Major Seng Hpung hte Capt. Tang Gun marai 3 gaw Mungdan Magam bungle hta hkan nna zuphpawng de ndu lawm lu mat ma ai.
Dai zuphpawng hta MUNG MASA LAM hte MUNG DINGHKU LAM ngu nna Ga Baw lahkawng garan n htawm, bawng ban daw dan sa wa ai. Mung masa lam hta Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung Ginjaw Komiti a Dat Kasa Hpung hte Myen Mung Kummyunit Pati Ginjaw Komiti a Dat kasa Hpung ni, Miwa Mungdan kata kaw sa hkrum bawng ban jahkrum n na 1976 ning, July shata 6 ya shani hta ka da ai Myit Hkrum Ga Sadi laika lahkawng hpe hkap la nhtawm, lata tut galaw sa wa na Zai hte ladat hpe masat jahkrat ai. Mungdan Dinghku lam hte seng nna magam Dap lit hkam ni hte Ginwang Ginjaw ni kaw nna tang madun mat wa ai Mungdan kata na Magam bungle (Mungdan Dinghku Bungli) ni hpe hparan daw dan mat wa ai.
GINJAW SALANG JAT BANG AI LAM:
1. Salang Tawng Si (Sadung D.O)
2. Salang Ding Bawm (Asst.E.DIV.O)
3. Major. Hkun Shio (S.Div.O)
4. Major Lagai Tang Lai (7th.Bn.CO) ni marai 4 hpe 7-12-76 ya shani kaw nna shingnan Ginjaw Komiti Salang hku lata san bang jat da tai. Mungdan Magam lam magup sumhpa ni hpe jawm bawng ban jahkrup hparan daw dan la lu ai hte zuphpawng hpe bai shangut sai.
Dai zuphpawng ngut ai htawm kaw nna, tsang masum hpa-awn ni hpe Mung Lung Myit hkrum Hpyen Man Mung masa Jawng kaw Coy.Tsang Hpyen hpung ni Gawk Gwi myit hkrum hpyen Man Coy.Training Jawng kaw, hpung hte hpung rai nna, MAKS, LANIN MASA MAUTSE TUNG MYIT JASAT DUT KATA LAM YAN MASA ni hpe sa sharin hkaja hpang wa sai.
GINJAW (G.H.Q) DAP DABANG HTAWT SIT AI LAM
Mungsan makyit mahkai lam, Magam bungli jawm jahkrup lam hte hkawm sa hkawm wa shamu shamawt lam masa hta hkan nna, Dingdung daw Ginwang Ginjaw kata Mali Nmai Wa lawng kaw Dap jung nga ai Ninggawn Ginjaw (G.H.Q) Dap dabang hpe 1977 ning, September shata hte 1978 ning, January shata laman hta sinpraw Ginwang Ginjaw kata Pa Jau Bum kaw htawt sit shara jahkrat da sai.
Dai aten kaw nna Sut Kata Lam yan Masa hte Hpawng Chyawm ladat hpe Wunpawng Mungdan kata hta lata tut woi awn shamu shamawt hkaja hkrang shapraw akyu jashawn let, Mung Masa lam, Sut Masa lam hte Kaga Mungdan Magam lam sumhpa ni hpe matut galaw gun hpai Rawt Malan gasat mat wa shajang ai rai.
MATSING HPA LAM NI;-
1. MAJOR GENERAL ZAU SENG A LABAU KADUN
Lashio Ginwang, Mung Jet Bang Shau Mare na Hpung Up Sara Balawng Du hte Jawng Saranum Lahpai Nang Htang yan a Shadang sha alat re. Shi a Mying Zau Krang mung nga ma ai. Shang Nau ni la sha Kru, Num sha masum, yawng marai (9) rai ma ai. 1928 ning, February shata 14 ya shani shangai nna, Asak aprat ram wa ai hte Jawng lung ai. Laika tsang 7-8 sharin chye la wa ai ten hta 1940-41 ning Japan du bang wa ai. Dai shaloi Japan Hpyen dap hta ga byan Salang Magam bungli shang galaw ai.
1944-45 ning hta Japan bai wai wa nna American Ranger hte English Levi hpyen ni baidu bang wa jang Ranger Dap hta sgt/Clk magam shang gun hpai nna Englik Dap hta lt.madang du hkra galaw nhtawm Engllik Asuya dawm mat wa ai hpang laika tsang (10) du hkra bai matut sharin la ai lam hpe chye lu ai. 1949 ning hta Naw Seng hte rai KNDO hte matut nna Myen Asuya hpe Rawt malan gasat ai. 1950 ning hta Naw Seng Miwa mung de shang mat wa ai shaloi, shi gaw Kayin Mung de yu mat wa nna KNDO kata Bde. Langai mi jum Uphkang nga yang, 1957 ning hta Yangon Dakkasu jawng lung nga ai kanau Zau Tu hte rau Dakkasu jawngma ni hpe matut mahkai galaw nhtawm 1959 ning hta Lashio de bai mayun lung wa nga nna Wunpawng Mungdan Shanglawt Rawt Malan hpe woi awn galaw hpang wa sai.
Wunpanwg Mungdan Shanglawt Rawt Maln Hpung hpe woi awn shalat hkrang shapraw da lu ai hte 1965 ning December shata hta Sinat laknak tam let Mung masa majen je mahkrun waw na matu Thailand de rawt sa mat wa ai. 1970 ning, April shata praw 4 ya shani Ban Manmying Nebyeng Du Wa Hkung Hpung hte Du Jan Nang Htu yan a shayi sha Nang Bawk hpe Hkugran la dinghku de sai. Matut nna Thai kaw Mungdan Magam Gun hpai nga yang, 1975 ning August shata 19 ya shani Thai mung kata Htamngawp Kadawn hkrun lam kaw nhkru nkaja yuk jahtuk sa Numdan masha Seng ty (TuBung) hpung ni a lata hta asak sum mat wa sai.
SHI GAW;-
(1) Dip Up sai chyup hkrum nga ai Wunpawng Amyu hpe shalawt la na matu, Wunpawng Mungdan Shanglawt Rawt Malan hpung hpe shawng nnan woi galaw hpang da tai Ningbaw kaba re.
(2) Myu tsaw myit, Mung tsaw myit kaba ai.
(3) Galaw gwi ai daw dan gwi ai myit atsam rawng ai.
(4) Myen ga, Sam ga, Englik ga, Kala ga, Thai ga, Japan ga, Zi, Maru, Lashi ga, Lahu ga hte Kayin ga ni chye ai.
(5) Dam hkawn (Shingga) hpe lapu gale ai. Tai Hpyen wa hpe myi magap kau ya ai zawn re Myek le hpaji chye ai.
(6) Ranger prat hta Lashio mare na Japan hpyenla 6 hpe jahkrung sa rim wa nna BGM, Dazik lu ai wa re.
2. BRIG. ZAU TU A LABAU KADUN
Shi gaw Major Grneral Zau Seng a kanau majing re. Kanu Kawa Dum nta buga yawng maren sha re. Asak Aprat ram wa ai hte Kanu a lata hta laika tsang lahkawng du hkra sharin la ai. Namhpaka, Lashio jawng ni kaw laika tsang 10 bai sharin laai. Matut nna Yangon Dakkasu kaw (ISC) madang du hkra sharin hkam la ai. Jawng lung let, (UTC) hpyen training hpe mung sharin hkam la sai.
1957 ning hkan nna Mung Masa hka ja bang wa ai. Kahpu Ba Zau Seng hte matut nna Wunapwng Mungdan hte Wunpawng Amyu shanglawt Rawt Malan lam hpe npawt nhpang galaw mat wa ai. 1961 ning March shata 7 ya shani Lashio Gumhpraw Dum hpya ai kaw woi awn Ningbaw ai. Myen Asuya Hpyen ni hte shawng nnan lang gasat gap hkat ai. May shata 18 ya shani Manmaw Mung leng gasat poi hta woi awn ai.
1961 ning August shata hta Model Bde.H.Q Sinli ga kaw nna, Kanu Mungdan de rawt lung mat wa nhtawm, Manmaw Ginawng, Sadung Ginwang, Nmai Wa Lawng, Hkrang Wa Lawng, Sumpra Bum Ginwang, Putao Ginwang hte Hu Gawng Ginwang ni shara shagu chyam ra hkra shanglawt majan je mat wa ai. Gahkyin gumdin lam, Hpyen lam, Uphkang lam ni hte seng nna woi awn hpaw masat hkrang shapraw mat wa ai. Kala Mung Miwa Mung de Mungsang makyit mahkrai lam woi galaw mat wa ai.
1966 ning hta Law Wai Lu Awn hte Hkungran Dinghku de nna shayi sha lahkawng shaprat sai. Dai hpang 1973 ning hta Labya Seng Tanwg ngu ai Num sha hpe Numhtap bai hkungran la ai. Dai shaning June shata 16 ya shani G,H,Q kaw nna (THAI OKFA) de sa na matu rawt mat wa ai. Thai kaw Ningbaw Kaba Gen. Zau Seng hte sa hkrum nna bungle matut galaw nga ai ten laman 1975 ning August shata 6 ya shani Thai Mung kata Htamngawp kadawng hkrun lam kaw, nhkru nkaja yuk jahtuk sa Numdan mashan Seng Tu (Tu Bung) hpung ni a lata hta asak sum mat wa sai.
SHI GAW;-
(1) Dip Up sai chyup hkrum nga ai Wunpawng Amyu sha ni hpe Shanglawt la na matu Wunapwng Mungdan Shanglawt Rawt malan Hpung hpe woi de gaw sa wa ai hta, Ningbaw Malai hku nna magam lit la ai wa re.
(2) Galaw gwi ai, daw dan gwi ai, atsam nga ai.
(3) Myu tsaw myit, Mung tsaw myit kaba ai.
(4) Hkam Kaja ai hte Atsam marai rawng ai wa re.
3. SALANG PUNGSHWI ZAU SENG A LABAU KADUN.
Kuthkai Ginwang Hu Bren Pungshwi Ga, Man Je Mare na WUNHYI U’SA DUWA ZAU LA hte Du Jan Gau Ri Nang Kai yan a shadang sha alat re. Shi mying Hkun Seng mung nga ma ai. Asak aprat ram wa ai hte Kuthkai, Lashio, Tawnggyi hkan jawng lung laika hpaji sharin la ai. Laika Tsang 10 Awng ai hte Yangon Dakkasu de B.Sc Madang du hkra matut sharin hkam la ai.
1962 ning kaw nna Wunpanwg Mugdan Shanglawt Dap de du sa nna magam gun hpai mat wa ai. Ninggawn Amu Madu magam lit hte Maigan makyit mahkai Dap lit hkam magam lit ni hpe jum lai wa sai. 1970 ning February shata praw 2 ya shani Hpau Yu Ji Nan ngu ai Num Kasha hte Dinghku de nna, shadang sha langai shaprat sai, 1975 ning hta Labya Lu Seng ngu ai Num Kasha hpe Numhtap bai la ai. Shayi sha langai shaprat sai.
1975 ning February shata hta OKFA-THAILAND de sa wa nna Ningbaw Kaba Gen. Zau Seng, Brig. Zau Tu yan hte sa hkrum nga ai aten, Brig. Zau Tu hte rau asak hkrat sum mat sai.
SHI GAW;-
(1) Myu Tsaw myit, Mung tsaw myit kaba ai.
(2) Myen laika, Englik laika hte prat nnan hpaji hparat ni hpe chye chyang kung kyang ai wa re.
4. LT.COL. ZAU DAN A LABAU KADUN.
Zau Seng yan Zau Tu a kanau majing re. Kanu yan Kawa, Dum nta buga yawng maren sha re. Ma Kaji daw Kanu a lata hta Jawng Lung laika sharin la nhtawm, Kuthkai Lashio jawng matut lung nna Yangon Dakkasu kaw B.A madang du hkra sharin hkam la lu ai. Jawng lung let (UTC) hpyen training sharin hkaja la ai lam nga ai.
Jawng rai npru ai sha Shanglawt Dap de matut mahkai nna Myo kata kaw bungli galaw nga yang, Myen Asuya ni rim nna Lashio Hkyuk Htawng hta sharen da ai hkrum u ai. Htawng kata rawng nga yang hpri chyen langai mu masawp mazing la nna dai hte htawng shakum shadaw langai hpe nhtoi aten galu hte gadoi ret ganyet di hpaw la nhtawm, atsam dat ai hte hkyuk htawng kaw na bai lu gale lawt wa lu ai. 1962 ning kaw nna Shanglawt Dap de du sa wa ai. GSO magam lit hte bungli gun hpai mat wa ai. 1964 ning hta Sam Amyu shayi Saranum Nang Htwi Hkam ngu ai (Manmaw Ginwang, Special Kong Hkam Circle kaw Orgr. Galaw nga ai.) Jan hpe Hkungran Dinghku de nna Shadang sha langai hte shayi sha langai shaprat ai. 1966 ning kaw nna No.1 Bde Comdr 1973 ning kaw nna, 4th.Bde.Comdr Magam lit matut gun hpai mat wa ai. 1975 ning March shata praw 1 ya shani, Kudawng Ginwang, Mungmaw Pa Manhai mare jawng wang kaw Myen Hkyeng (CPB) ni hte gap hkat ai gasat poi hta hkrat sum mat wa ai.
SHI GAW;-
(1) Myu tsaw myit, Mung tsaw myit kaba ai.
(2) Prat nnan hpaji hpe chye chyang ai.
(3) Mung Masa Hpyen masa lam hta kung kyang ai.
(4) Hkam kaja n gun atsam marai rawng ai Ningbaw Ningla langai mi re.
NAW SENG HPUNG NI A LAM MATSING NINGTING KADUN
Naw Seng gaw 1st.Kachin Rifles na re. Dai aten May Myo kaw H.Q shawng e Thawadi kaw re. Myen Mung kata byin wa ai hte Kayin gasat na matu Thawadi de bai htawt dat ai, hte yethashe Mare kaw nna 1949 ning February 16 ya shani rawt malan gale mat wa sai. Shaloi B,C,D- Coy 3 hte 3rd. Kachin na Coy 2 mung pyinmana de Kayin hte Kummyunit gasat yu mat wa ai kaw na gale mat wa ai. Yawng coy 5 rai nna, Masha yawng 800-900 daram re. Hpang e May Myo hte Thawadi hkan na, H.Q hkan na yawng pawng jang 1000 mi jan rai sai.
Shawng nnan e mu mada myit lu ai lam gaw Anhte Jinghpaw ni Japan hpe mung gasat kau sai. Myen Kummyunit hpe mung gasat kau sai. Ya Kayin hpe mung bai gasat ra wa, Anhte Amyu ni Amyu law law hpe hpyen shatai ra wa ai. Kaga ni dang yang mung anhte Jinghpaw ni hpe bai sa shamyit kau na ang ai. Myen Asuya U NU ni nan dip sha, Nau roi ai hte re ai. Dai majaw Myen Asuya hpe mahtang gasat nna, Myitkyina de lung mat wa ga ngu ai lam sha re.
Hpang e Kayin Rawt Malan hte pawng la ai hpang she Kayin ni mung, Kayin mung gaw sharawt na nga ai. Anhte Jinghpaw ni mung Jinghpaw Mung gaw sharawt ga nga ai, masing de bai matut galaw sai.
Naw Seng ni hpung Yethashe kaw nna lam ding yang May Myo du hkra gasat la kau ngut nna, bai gasat yu wa ai Pegu makau Hparaji kaw du hkra gasat la kau ai. Tawng Ngu kaw Kothole Asuya hpaw taw sai rai. Dai majaw Naw Seng ni mung Jinghpaw Mung gaw sharawt na de yaw shada mat wa ai re.
1949 ning, July shata Kayin hte hka nna, Tawnggyi lam Sam Mung hku lung wa ai. Nam Hkam kaw Sama Sin Wa Naw gaw U Gyi Hting Nan hte kaga salang ni hpe dat, Sam Mung hkan na salang ni hpe dat rai nna, Myitkyina de lung wa na rai yang, gasat nna lung wa ai gaw n kaja ai. Laknak ap jaw kau nna lung wa yang mai ai, nga nna sa tsun bawng ban shangun ai. Sam Mung na salang ni mung Lashio lawu hkan kaw nna shawng sa tau la, Mawdaw hte rai Laknak ap jahkrat na matu tsun ai. Nam Hkam e she Sama wa dat masha ni mung bai du ai hte dai hku tsun ai re. Dai lam hpe Naw Seng n hkap la ai.
Sama wa gaw dai zawn maga mi bawng ban masu nna maga mi de Naw Seng hpe gasat shabra kau ya ai. Hpyen Dap ni hpe bai shinggyin la, shajin la ai lam galaw ai. Dai hpang Naw Seng ni hpe lawu lahta hku matep nna aja awa gasat sai. Dai majaw Naw Seng ni gaw Kuthkai kaw nna 1949 ning August shata hta nam de bra shang sai. Tinang Dum nta de mayun bra wa mat ai ni mung law sai. Shata 6 hpang bai shaga na ngu shabra dat ai rai.
Dai hpang 1949 ning October shata htum de Sam Mung Hu Hpyet kaw shara shagu na Mung Du Salang ni hpe shaga bawng ban nna Jinghpaw Mung gaw sharawt na matu woi aw law shabra dat sai.Hpyen Dap hpe mung P.N.D.F(Pawng Yawng National Defence Force) ngu hpaw dat sai hte, shabra kau sai hpyen la ni hpe mung bai shaga sai.
Dai shani jang Wunpawng Amyu a Dawng Hkawn hpe mung masat sai. Dawng Hkawn gaw ya na KIA Dawng Hkawn raw re. Lachyum shapraw ai lam ni mung yawng maren re.
Nnan shaloi P.N.D.F 1st Bn, 2nd 3rd, Bn 4th, Bn. Ngu nna Bn 4 hpaw ai. Strenght tup gaw nre ai. 1950 ning hta 1st.Bde, 2nd Bde, ngu Gang Ming kaw bai hpaw, dai shaloi Bn.6 du sai.
1st Bde, hta gaw BC hku nna Brig.Rank hte P.N.D.F a VCS mung galaw kapyawn ai gaw Salang Prang Kang Di re. 2nd.Bde hta gaw BC hku Brig. Rank hte Hkam Man Dingla galaw ai. Naw Seng gaw General hku re. Dai shaloi 1st.Bn.CO Lasi Naw Din (ya CPB), 2nd.Bn.CO Nhkum Gam (si sai), 3rd Bn.CO Bawm Yaw (Miwa Ga de nshang lawm) 4th.Bn.CO Ndau Krang (ya CPB), 5th.Bn.CO Zau La (Miwa de shang lawm), 6th.Bn.CO Maran Hkun Htun (ya CPB) ni rai ma ai.
Shing rai Lashio lam kaba a sinna maga 2nd.Bde lit la, Sinpraw maga 1st.Bde hte G.H.Q lit la nna gasat mat wa sai.
Maga mi de Hpyen nau jawm wa ai hte maga mi de Sam Du ni jawm gasat n htan shai wa ai majaw ram ram yak mat wa ai. Dai majaw Miwa de shang na myit mat wa ai. Yaw shada lam;-
(1) Miwa Mung Kaw shata 6 sha shang nga nna Hpyen training Shaman Shakyang la na.
(2) Miwa Mung kaw laknak garum hpyi la na, ndai lam lahkawng sha re.
Miwa de laika hte rau masha mali lang dat yang she ya na Kunmying Chywin Shi na Hsu Fu Si Lin hte hkrum nna Yawng shang wa na hku hkap la sai. Shing rai 1950 nig April shata htum hkra Munggu, Mung Lung, Hpawng Seng ndai shara hpung 3 hku garan nna shang wa, Yawng Miwa ga de shang lawm ai 600 daram re. Nkau hpe gaw dingsang jahkring kau da ai. Shata 6 hta bai wa na ngu la nga shangun ai.
Miwa de du ai hpang Kummyunit rai mat sai ngu hkrit nna 100 jan bai hprawng nhtang mat sai. Jahtum e grin ai (480) re. Miwa mung Kwi Tsu kaw du mat wa ai ni rai sai. Yawng Kwi Tsu e nga ai. 1958 ning du hkra yawng arau tawn nna, Miwa laika hte Mung Masa sharin nna nga ai. Kwi Tsu hte Yunnan shara lahkawng kaw kahti galai nga ai. Yunnan mung daw kaw nna 1958 February hta Kwi tsu de htawt ai. Kwi Tsu kaw Myen Mung bai shang ai du hkra nga ai.
Kwi Tsu de htawt sit ai kaw nna gaw Miwa Citizen hku nna rai mat sai hte bungle shang galaw sai. Pada Jak Rung hkan bungle galaw ai. 1964 ning du hkra Miwa Kummyunit hku nga tim, Ayin, Zau Lawn, Zau mai, Bawm Ying, ndai mali sha naw re ai. 1962 ning hta Miwa pati hta bai nhkap la mat ai, bai pat kau ai majaw re.
1964 ning October shata kaw nna gaw, Myen Mug Kummyunit Pati na Soe Thein, Kyi Pyai, Tu Sein hte Ung Kyi ni gaw Naw Seng hpung kaw sa nga ai. Pati Gawng malai hku sa nga sai hte CPB kata hku nga mat wa sai. Shawng e jahkrup la ngut sai hte maren shutup mat wa sai rai.
1968 ning January 1st.CPB Myen Mung bai shang ai ten du hkra Naw Seng Hpung ni masha 430 rai ma ai. Nkau mi machyi si mat ai ni lawm ma ai. Raitim Miwa Mung kata Miwa Num La ai Naw Seng hpung ni marai 200 tup rai nna, Miwa Num 200 woi wa shalawm ai. Kasha ni hte hpawn rai yang Myen mung de bai du shang wa ai 600 jan re ai lam ni hpe sagawn chye lu ai.
LAHPAI NAW SENG A LABAU KADUN
Lashio Ginwang, Loiwaw Bu Ga Mare na re ai. 1940 ning Englik prat hta hpyen shang ai. 1942 ning hta Japan shang nna Englilk ni India de htingnut ai shaloi hkan nang wa ai. Sumpra Bum mare kaw wa hprawng nga ai. Dai kaw Nai Lu ngu ai Num la ai. 1962 ning July hta Putao hku nna Englik bai shang wa ai. Lewi Dap hpaw ai kaw hpyenla bai shang galaw ai. Myen Asuya Hpyen Dap hta matut shang Rawt Malan mat wa nna, Miwa Mung du mat wa ai. CPB Dap kaw jahtum ai lam chye lu ai.
1972 ning April ya shani Wa Mung Dingdung Shin Si Jang ngu ai mare kaw shana U yup gyam gap sa ai kaw di hkrat hkala nna Asak sum mat wa ai lam chye lu ai.
TINGGYENG MATSING NINGTING.
(1) Mying;- Lamung Tu Jai
(2) Ya gun hpai nga ai magam bungli; Mungchying Uphkang Dap lit hkam hte Wunpanwg Mungdan Shanglawt Kongsi Ningbaw Malai
(3) Shangai n htoi (snr) Asak;-5.3.1930.
(4) Hpaji madang;- Myen Asuya jawng Tsang 10 htai yu.
(5) Makam Masham;-K.B.M (Hka Lup Hpung)
(6) Kawa Mying;-Lamung Tu
(7) Kanu Mying;-Lanya Htu
(8) Dinghku shang n htoi;- 16.9.1966.
(9) Madu Jan Mying;-La Mai Hkawn Mai
(10) Kasha ni;- shadang sha 3, Shayi sha 4.
(11) Shingdu labau;- 1930 ning March (5) ya hta lahta Sam Mung, Kuthkai Ginwang, Mungji Buga, Kawng Lung Mare kaw shangai ai.
Bungli galaw chye wa ai ten kaw nna, Yi Sun Hkauna makan galaw gun hpai nga nna, Asak 16 ning hta she Jawng lung laika hpaji sharin hpang wa ai.
1945-47 ning laman Kawng Lung Mare Asuya Lawu Tsang Jawng hta lung ai. 1948-50 laman Mungbaw Man CHyam Kawng Asuya Lapran tsang jawng hta lung ai. 1951-52 ning laman hta Kuthkai Asuya Lahta tsang jawng lung ai. Jawng ma prat hta Pawng Yawng Ram Rawt Hpung hta shang lawm nna, dai shamu shamawt makan lit gun hpai ai.
1952 ning hta, Munghpawm Myen Mung Asuya Hpyen Dap, Jinghpaw Dap 4 (4th.Kachin Rifle) kaw hpyen magam shang gun hpai ai. May Myo, Mandalay hte Kalaw kaw hpaw da ai Hpyen jawng ni kaw laika hpaji hte hpyen hpaji ni hpe matut sharin hka ja la nna, Dap kata hpaji jawng sara (Unit Education Instructor) makan lit gun hpai ai. Maga mi de shawng lam majan man de mung sa ai.
Mandalay kaw galaw ai hpaji madang jep san poi sa htai awng la nna, Rangoon Slin Line kaw galaw ai Hpyen Du san poi (O.T.T) sa htai da ai mahtai hpe la nga ai ten hta Jinghpaw Dap hte Myen Dap masha gali galai ginchyak gayau bang mat wa nna sat lawat nhtap htuk mat wa ai majaw, 1960 ning January hta hpyen dap kaw nna shawk pru mat wa sai.
(12)Rawt Malan Labau;-
1960-61 ning hta Senwi Asuya lahta tsang jawng kaw tsang 10 matut sharin hkaja let, Senwi Ginwang Ginra hta KIO shamu shamawt makan lit hpe gun hpai ai.
1961 ning March shata hta Lashio Mare Asuya lahta tsang jawng kaw galaw ai tsang 10 sanpoi hpe shang htai kau da ngut ai shani, 7.3.61 ya shana Du Kaba Zau Seng hte rau Rawt Malan a matu nam de shang wa ai. 8.3.61 ya shani kaw nna KIA Dap Dabang (Camp) shawng ningnan galaw hpang wa ai ten hta lit la woi awn ai. Maga mi de Hpyen shaman shakyang Sara (Training Instructor) Makan lit hpe mung gun hpai ai. Matut nna KIA Dap hpe hpaw masat wa ai shaloi Model Brigade (RSM) makan lit hpe mung kapyawn gun hpai ai. 17.6.61 ya kaw nna Training Officer hte Camp Comd. Makan lit gun hpai ai.
10.10.61 hta 1st.Bn. de htawt sit ai. 1.3.62 kaw nna 1st Bn, 2i/c, makan lit gun hpai ai. 20.1.63 Mali Sinna hkran Wanleng lam mayan de majen je gahkyin gumdin rawt sa wa ai. 2.3.63 ya jahpawt Mohnyin Myo sa zing ai kaw Hpyen Sinat lau 50 jan short gun lau 70 jan, htunghpau lau 70 jan, pala myu hkum 1600 jan, Myen gumhpraw lap 66,000 jan hte tsi mawan hkum sumhpa padang dip zing la lu ai hpe arang shatai nhtawm, 1963-65 laman Dap Dung 5 hte Mohnyin Ginwang hpe hpaw masat da lu sai. Bn.CO hte DO.Makan lit hpe gun hpai ai.
1981 ning kaw nna ya ten du hkra Wunpawng Mungdan Shanglawt Kongsi Ningbaw malai hte Mungching Uphkang Dap lit hkam makan lit hpe kapyawn gun hpai nga ai..




Discussion
0 comments
Sign in to join the discussion.
Sign in to commentNo comments yet. Be the first to join the discussion.