ZI GA GA MAT WA AI LAM HTE MUIHPU MAHKAW NGU AI NGA WA AI NINGPAWT

ZI GA GA WA AI NINGPAWT NING HPANG

Yen Hkawhkam Munggu Du Ba wa a prat hta, anhte a gaji gawoi ga Munggu liya e naw nga shanu nga ai Chyurum Jinghpaw amyu sha nkau, hpyen masa hku nna ginru ginsa sat yu wa ma yang, shanhte Ntawt ja ra ga (Tipyet ga) sa du bunghkup ai hpang, Jinghpaw Pawngyawng hpyen hpung ni gaw, hpyenman garan nna ninglum (Vinnan) ga, Sishon ga re de shang mat wa sai. Shing rai, hpyen hpung mi gaw Yi amyu buga na gatsi ga (Lengshan) Hkindu yang ngu ai kaw bunghku sa jung nna, ginra masha ni hpe woi zinlum ma ai da, nkau gaw Myau amyu buga e Myau amyu ni hpe woi zinlum ma ai da. Dai ten, ginra dai hkan shawng sa du maden nga sai ginra Yi amyu, Myau amyu ni gaw, shanhte hpe woi zinlum wa ai Jinghpaw amyu sha ni hte shada hkuhkau ganawn mazum gaja na matu, shanhte hpe woi zinlum nga ai Jinghpaw hpyenla ni hpe Yi amyu num, Myau amyu num jaw ya nna, mayu da-ma rai hkap woi hkuhkau la nna nga wa masai da. Shing rai, dai hpyendap bunghku jung nna nga ai shara hpe Yi amyu ga hku Zaiwa ga ngu ai rai nga ai, Jinghpaw hpyen hpung dai ni hpe shanhte gaw Zaiwa ni "Hkindu gahtawng ni" ngu tsun shamying shaga ma ai da.

Dai htawm, Jinghpaw hpyen ni gaw, shanhte hpe Yi amyu ni "Zaiwa ni" nga ai "Hkindu gahtawng ni" ngu ai lachyum re hpe chye kau nna, "Anhte hpe 'Zaiwa ni' hkum ngu, 'Adu ni' ngu mani" ngu ma yang, Yi amyu ni gaw, shanhte hpe "Shatung ni" bai ngu ma ai da. "Shatung" ngu ai gaw, "Ntsa na ni/Adu ni" ngu ai lachyum re da, dai aten Jinghpaw ni gaw shanhte Yi amyu ni hpe sa up hkang nga ai re majaw, adu ni ngu tsun ai ga, "Shatung ni" nga nna bai tsun shaga ai da. Shing rai "Sha- tung" ngu ai gaw, ntsa na ni, shing nrai adu ni ngu ai lachyum rai nga ai. Shing rai, Yi amyu ga hku hkan nna, Hkindu gahtawng ni hpe "Zaiwa ni" nga ai gaw, daini du mateng rai mat sai. Ginra mying dai gaw daini na Zi Zaiwa ga lahkying hpunau tai wa ai, byin wa ai mying ningpawt, ginra mying kaw nna amyu lakying mying tai mat wa ai, kaga amyu ni shamying ai ginra mying, anhte amyu a ga lakying hpunau byin wa ai re da.

Myau Yi amyu hpunau ni a ga hte Jinghpaw ga gayau ai aga ningpawt dai gaw daini na Zi ga byin wa ai ningpawt rai nga ai da. Yen Hkawhkam Munggu Du Ba ni sum mat ai htawm, dai ginra e aten shaning ninghtoi lagam na na sa nga mat sai, Jinghpaw hpyen hpung ni gaw, hkawhkam hpyen n rai mat sai majaw, mayu ni rai nga ai Yi amyu, Myau amyu ni gaw, da-ma Jinghpaw dai ni hpe: "Htaw nanhte a shara, nanhte a ginjaw Hka hku ga de wa mu!" Nga wa ai majaw, Jinghpaw hpyen dai ni gaw, shanhte madu mung Yi amyu ga ga mat sai sha nrai, Yi amyu buhpun hking soi palawng buhpun sumraw lang, latsun lakan kai, lahkawn hkawn, laraw raw lang rai nna, Yi amyu, Myau amyu (Law malawng gaw Yi amyu) ga ga ai num ni hte Yi amyu, Myau amyu ga sha chye ga mat sai gashu kasha ni hpe woi nna, Hka hku ga de du wa mara ai da. Hka hku ga du wa yang, Hka hku Jinghpaw du ni shanhte hpe shara hkap madun ma ai, dai shara hpe mung "Hkindu yang" ngu bai shamying la nna nga pra wa ma ai da.

Dai gaw Yi amyu buga ginra na ginra mying "Hkindu yang" dai n tat ai bai wa htawt shamying lang ai re. Shanhte Hka hku ga de du wa ai sha- loi, mi na Jinghpaw ga naw ga nga la ai, adu naw rai nga ai Jinghpaw ni hpe "Shatung ni" wa ngu mu ai, dai gaw Vi amyu ni shanhte hpe hkungga tsun shaga ai ga re, "Ntsa na ni, shing nrai adu ni" ngu ai lachyum rai nga ai. Dai ten Hka hku ga na Jinghpaw ni gaw du ni naw rai nga ai, shanhte Zi ga ga ai ni gaw adu n rai mat sai. Shing rai ndai daini na Zi ga lakying hpunau ni gaw shanhte madu mung anhte gaw gatsi ga (Zi-leng shan) ga na Zaiwa ni rai ga ai nga ai majaw, ya daini du mateng "Zi ni(Gatsi ga ni)" Zaiwa ni (Hkindu gahtawng ni) nga nna tsun shaga nan mat ai sha nrai, aga mung, Jinghpaw ga hte Yi amyu ga madung gayau ai Zi Zaiwa ga shaga mat ai re da.

ZI HPUNAU NI KAW DU NGA WA AI LAM

Yen Hkawhkam Munggu Du Ba ni sum mat ai htawm, Zi ni gaw, Yi amyu ni a gatsi bum na Hkindu yang ga kaw nna, Hka hku ga de du wa ma ai shaloi, Hka hku du ni gaw, shanhte hpe grai lali tsawm ai shara masat ya nna nga shanu nga shangun ai, shanhte mung Hkindu yang ga ngu ai shingteng amying dai bai wa shamying la rai. Shanhte zawn Hka hku ga du pru wa ai, hpunau ga lakying kaga ni yawng gaw ginra amyu mayu ni a ga ga mat ai hkrai rai mat masai, shanhte yawng gaw shanhte amyu a hpara makam ni kam nang mat ai hkrai rai sai majaw, Hka hku ga du wa ai shaloi gaw, shanhte yawng hpe nga ginra shara mung rau shara kaw sha lajang ya nna, gumgun nat hkap garan ya, ningwawt dumsa hkinjawng bunghkawn hprai ya, kumba garan ya rai woi nga zinlum la wa sai da.

Shing rai, Zi (Zaiwa) ni Jinghpaw ginjaw Hka hku ga du wa yang, aga n hkrum mat, htunghking masa, makam masham n bung mat re majaw, Jinghpaw ginjaw Hka hku du ni Zi hpunau ni adu hpyi ai shaloi, Marip Wa Kumja Magam a kasha Marip Naw Hpung hpe dat ya ma ai rai nna, Zi salang ni gaw, Marip Naw Hpung hpe Zi ga shaga mat ai Sumlut (Chomlut) shayi Jawn Nang Hpung hpe hkap hkungran ya ma ai da. Marip Naw Hpung gaw adu magam hpe grai kangka nna sa galaw u ai, shi a gainu jan Jawn Nang Hpung shadang sha lahkawng lu ya u ai. Marip Naw Hpung shi gatsan ga wundoi mat wa ai htawm, Zi ni gaw kasha Marip Gam yan Marip Naw shannau hpe gawa Marip Naw Hpung a kringhtawng shachyo dagraw, du magam dangam naw matut galaw gun hpai shangun ai.

Rai yang, shannau gaw seng ang ai du salang magam gaw atsawm n galaw ai, grau tsaw ai tingnyang hkrai jawm gashun nna, amu hkrai hprai hprai rai ai majaw, Zi myit su salang ni jawm myit jahkrum la nna shannau a ahkaw ahkang dawm kau ya nhtawm, shannau hpe "Muihpu, Mahkaw" ngu shamying kau mu ai. Lachyum gaw nannau gaw le le lau lau re yannau ngu kau ai lachyum re da. Hpang e, Zi hpunau ni Jinghpaw ginjaw Hka hku du ni kaw du galang bai ninghtam hpyi ma yang, Lahpai Numtin La Jawng a kasha Lahpai Awang Grawng hte Lahpai Aura Tang (Aura Tang grau madung) yan- nau hpe bai dat ya masai. Ndai yannau gaw ningwawt dumsa hte hpawn rai du sa wa ma ai da. Dai shani kaw nna, Zi Lahpai ngu ai nga wa sai hte rau, Zi ni gaw, Yi amyu ni a makam masham hpara nawku ai lam ma tawn kau nna, Jinghpaw jinat gumgun masha atsawm hkrak bai jawjau bang wa masai hte maren, Zi ni wuwu didi mayat maya gumja gumhpra wa ma ai majaw, mateng daini du Zi ni, Lahpai Aura Tang hpe grai shagrau ma ai re da.

ZI NI KAW SUMLUT (CHOMLUT) NGU AI NGA WA AI LAM

Zi ni Jinghpaw ginjaw Hka hku ga du hkrat wa ai htawm, shanhte gaw gumgun masha jinat jawjau dumsa n lu ai majaw, Jinghpaw ginjaw Hka hku du ni kaw dumsa hpyi ai shaloi, Marip wa Kumja Magam a kasha Marip Naw ngu ai wa hpe dat ya ma ai, shaloi dai dumsa wa hpe shanhte gaw Zi num hkap ya nna, "ChomLut (Sumlut)" wa ngu hkap shamying la ma ai. Dai kaw nna, Zi ni kaw Chomlut ni ngu ai nga wa ai re da. Rai yang, Marip wa Kumja Magam gaw num sumshi (30) lu ai re majaw, gara num kaw na kasha Marip Naw re gaw n lu sagawn mat sai da.

Tsun hkai ai: Yawngba Tang

Ka lajang ai: Dingga Tang