KABUNG

KABUNG

NDING TAWNG RA

Kabung ka manawt gaw mau hpa laklai ai ka hkrang langai mi rai nga ai. Ji nat naw jaw jau ai htunghking prat kaw na, shara nkau hta makam masham galai mat wa ai ten, ga shadawn hkrisatan prat hte asuya tara hpe sha kam mat ai prat du mat wa sai, ndai ka manawt hpe ji nat prat na re, hkrisatan ni nmai kam ai, gumchying gumsa nat jaw htunghking re, gabai kau ra ai htunghking dingsa ni she rai sai re nga nna pat hkum tawn da ai grai na mat sai. Moi gaw masha si ai mang bru poi galaw ai nta kaw kabung hpe nhtoi htoi hkra hkra jawm ka manawt ai ka hkrang rai nga ai. Daini gaw nat jaw masha taw mat wa sai ten, masha si mang bru poi ni hta, kabung dum malai mai gan myu ni a mahkawn hkawn, maigan myu ni a disiku, maigan ni a madum sumhpa re ni hpe she nhtoi htoi hkra hkra dum ginrat mahkawn shapyaw ka manawt rai, tinang a madum ka manawt ni hpe shamat kau mat wa saga ai re. Ya prat na ma ni gaw kabung ngu ai gaw hpa re pyi nmu nchye mat wa masai. Shinggyim masha a asak hkrung lam hpe yu dat ai shaloi, kabu ai ten nga ai zawn yawn aten mung nga nga ai, dai aten ni hta hkan nna ka manawt ai lam mung yawn ai ten hta yawn ai lachyum hpe shapraw nna ka manawt, kabu ai ten hta kabu gara ai sat lawat hte lachyum shapraw nna ka manawt ai lam ni nga nga manu ai, kaga myu ni a poi shingra ni a nsen hpe madat yu nna, yawn hkyen ai poi, kabu gara ai poi hpe ginhka nna lachyum shapraw ai lam ni nga nga ma ai. Dai majaw anhte mung lai sai ten hta si hkrung si htan mang bru poi kaw kabung hpe jawm ka manawt ai hku nga lai wa sai, dai kabung ka hpe moi prat si ai ten hta ka ai majaw dai ni nmai ka ai rai yang, daini na si af jam hte moi na si ai lam gara hku shai hkat ai kun? Ngu ai mung myit yu shara tai wa sai. Ndai laika hta kabung a lachyum hte majun, kabung ka lamang ni hpe ka madun let jawm myit yu ga.

1. KABUNG DUM HPANG WA AI LAM

Kabung ngu ai gaw Wunpawng sha ni a manawt dingsawt hpan langai mi a mying rai nga ai, myit su salang nkau mung tsun ai KA ngu ai gaw MANAWT ngu mayu ai re, BUNG ngu ai gaw ka ai yawng maren shamu shamawt shabung nna ka ai ngu nna ka bung, manawt bung ngu ai lachyum re nga ma ai. Kabung manawt ai shaloi gaw ningbaw langai mi nga ra ai, dai ningbaw wa manawt ai hpe yu nna shada shabung ka manawt ai baw hpan rai nga ai. Dai ningbaw wa hpe bungla ngu shamying ai.

2. KABUNG NPAWT MAJUN

Kabung a majun hpe gawn yu yang, ga nhpu kaw ganaw htingnut ai Dung ngut ganu kaw na yu la ai re nga mung tsun ma ai, dai hku rai yang kabung dingsawt maka gaw du sat du myeng ni a shamu shamawt ai kaw na len la ai maka re hpe chye lu ai, bai kabung dum ai shaloi na bau hpe mung Dungngut ngu ai rai nna, Ntawk nhkang u a nsen kaw na la ai ngu jang, Tawk tawng bau kaji tai wa sai, nga nna tsun ma ai. Kaga langai mi gaw Janam Nali, Shata ma Hprawji ni Tsahkai mang bru ai shani shanhte hte shinggyim masha ni kabung rau dum ai kaw na yu la ai re nga nna hkai ma ai. Tsahkai mang bru ai mung Jan shata ga na mangbru ai kaw na kasi yu la ai re nga ai. Kaga langai mi gaw shinggyim masha ni hta ni htana asak hkrung nga ai hpe mahtum mahta ni hte matut nna manau dum awlaw ai hpe yu manawn ai majaw, shinggyim masha ni a ntsa e nkaja ai myit rawng ai LA HAWNG LA PAW ngu ai ni gaw shinggyim masha ni hpe sa ana ai hku nna sa manawt dan dan rai ma ai da. Rai timung shinggyim masha ni hta si hkrung si htan lam nnga ai rai nna, dai manawt gaw akyu nnga nga ai. Shinggyim masha ni hta si hkrung si htan nga wa ai shani she dai manawt hpe si ai shara kaw manawt wa ai ten nga ma ai. Dai manawt ni gaw ka manawt lahkrang san san nnga ai, masha wuhpung hku nna sa kanawng dan ai lam sha naw re, dai kanawng ka manawt ai kaw na mu lu ai Wunpawng sha ni a law la ai kabung ka hkrang byin wa ai ngu nna tsun mai nga ai. Ndai zawn kabung a majun hpe gaw aten, shara, ginra, masha hta hkan nna majun gawn ai lam nhung hkat ai rai tim, tatut jai lang manawt sa wa ai shara gaw mang bru poi kaw ka manawt ai lam bung nga mali ai.

3. KABUNG DUM AI LAMANG HTE KA HKRANG

Jinghpaw ni gaw mang bru ai lamang hpe masha si shagu galaw chye ai, raitim du magam ni hte gashu gasha law law shaprat da nna lu su ai gumgai dingla ni si yang, dai si ai wa hpe shagrau awlaw ai sat lawat hte galaw chye ai rai nna, dai zawn re mang bru poi gaw pyaw poi maga de gale la ai hpe mu lu ai, asak naw ram ai ma kaji ni shing nrai nmanu ai hku si ai ni hpe bru makoi ai shaloi gaw, sha gindawng nna masat dingsat galaw ya ma ai. Mang bru poi gaba galaw ya ang ai ni si ai shaloi gaw, mang lup kau ai hpang mang bru poi shajin na matu aten hpe shaning hku la nna hkyen lajang chye ma ai, dai zawn rai hkyen lajang ai shaloi gaw mang bru poi nta madu ni sha rai, dai nta na mayu daw ai ni yawng mung mayu bunghkaw hkungga Nga du hkra hkyem lajang ma ai, da ma ni mung da ma bunghkaw hkyen lajang ai, kahpu ganau ni mung kahpu kanau bunghkaw hkyen lajang ma ai, dai majaw dai poi hta lawm ai ni yawng hkyen lajang ai lam galaw ai ngu tsun mai nga ai. Shingrai mang bru poi gaw mang bru ai nta masha ni hte sha nseng ai zawn rai nga ai, dai majaw manau poi daram hkik ai hku galaw nga ma ai. Dai zawn re mang bru poi hpe tsu dumsa wa mung: Tsa mun moi nu zumhkun mang bru ai gaw ju shingtung daram shang, shingra nau gam daram wang nga nna dumsa nga ma ai. Shing rai mang bru poi gaw manau poi daram hkik ai re. Kabung mung mang bru poi kaw manawt ai baw manawt dingsawt rai nna mang bru poi laman shana aten hta poi galaw ai aten ladaw hta hkan nna dum ai ka hkrang rai nga ai, du magam ni hte hkik hkam ai ni gaw sanit matsat ya na ai raitim, law malawng shawa lang nhtoi gaw lahkawng na nhtoi brat brat ka manawt ma ai.

4. KABUNG DUM AI SHARA

Kabung ka hpe nta nhku kata kaw madin hkumba hpe shinggrup nna ka (dum) ma ai, kabung dum ai shaloi langai hte langai matut gindun ai lam nnga ai rai tim shada da htephtep rai tsap nna ka manawt ma ai, ka manawt let tinang a hkra maga de sit nawt mat wa nna, nta hkumba madin hpe kalang mi grup shagu ka hkrang langai mi bai galai lai rai ka manawt nna, kabung sat ai shaloi gaw nta ndaw na karoi hpe shinggrup nna kabung manawt hpe shakre kau chye ma ai. Kabung dum ai hta lang ai rung rai ni: Kabung dum ai shaloi gaw dawng mi du ndu re ai kawa dinghkang kasha hpe dinghkang matu kaw lapai lahkra jum nna manawt nga ma ai, kawa dinghkang kaga ga lang da ai rai tim, shawng hpang kaw na yu dat ai shaloi kawa yan langai mi hta jawm noi nna manawt ai zawn rai hkra shara nna dum chye nga ma ai, kabung dum ai ni a manawt hpe gaw bau gindawng ai nsen hpe madat nna manawt shara nga ai. Kabung bau hpe bau gaba, bau chyaram, bau kyi ngu ai bau masum hpe gindawng nna dum ma ai, bau gaba hpe gaw kalang gayat nna, bau chyaram hte bau kaji hpe gaw lahkawng langlang gayat ai hku, bau dum ai lang "manga" hpe shara masum kaw wa hkrum na hku dum gindawng ya nga ma ai. Kabung dum ai shaloi na yu ngwi: Kabung dum ai shaloi, dum nga let yu ngwi hte shapyaw chye nga ma ai, dai yu ngwi ni gaw: Kabung poi lung, kabung majan, kabung hkrap yawn re ai yu ngwi ni rai nga ai. Bung hkrap hkrap ai shaloi gaw, nnan shana e kabung dum nga dingngam tinang dum nga ai shara kaw sha yawng dung nna, bau dum nsen ni hpe jahkring kau rai, bunghkrap hkrap ai wa gaw madin shakum kaw noi nna hkying hkum chyen mi daram bunghkrap hkrap ai, hkrap ngut jang yawng bai rawt kabung matut dum ma ai, hpang shana mung dai hte maren kabung dum nga dingngam kabung ka jahkring nna bunghkrap bai hkrap ma ai.

Raitim dai shana gaw madin hkumba kaw nre ai sha, Numjang kaw bunghkrap hkrap ai wa noi nna, shawng shana hkrap da ai yingam kaw matut nna hkrap ma ai. Bunghkrap hkrap ai shaloi gaw si ai wa asak hkrung nga ai shaloi na lam hpe shagrau ai lam ni, gara hku machyi nna si wa ai lam ni hte, si majun gawn ai lam, mang bru poi hpe gara hku galaw ya dat sai lam ni hpe tsun hkrap ma ai. Kabung poi lung lung ai shaloi gaw mang bru lam, poi sa masha ni a lam tinang chye ai hku shagawp tsun nna poi lung lung ma ai, ndai zawn kabung dum let poi shingra hpe shagrau shaa ai lam, poi galaw ai nta madu ni hpe shakawn ai lam, shing nrai si mat ai wa, jan hpe shagrau myit dum shakram dat ai lam ni hpe mung tsun shagawp shapyaw chye nga ma ai. Shing nai dai ten ladaw a shingra maka lam ni, sut masa, masha wuhpawng masa zawn re ai manghkang ni hpe gawn dan nna, shagawp shapyaw chye ma ai. Kabung ka ai hkrang maka: Kabung ka hkrang hpe si ai shaloi sha dum lai wa ai re majaw, labau hkai, shingra maka du hkra ladaw ni hpe hkai dan nna dum chye ma ai, kabung dum let yi yu, yi nat, hkran sawm, mam ting, yi magang, mam mu, mam bum, mam dup, mam htu ai lam, yi dung yi ra hkan nga hkawm ai lam nsi nai si mu la shu la ai lam, galaw lu galaw sha ai maka ni hpe shapraw dan, hkai dan let manawt nga ma ai. Kabung ka hkrang hpe maka shapraw mying shamying ai shaloi gaw ginra hta hkan nna loi li shai hkat ai lam ni nga ai hpe mu lu ai.

Ya daini na ten du hkra kabung naw dum nga ai mare, ginra ni law law naw nga ai kaw na ginra masum a kabung ka hkrang maka ni hpe ndai laika hta tang madun dat nngai, tang madun mat wa na ka manawt hkrang ni gaw ya na prat dep ai hku nna lang nga ai ka hkrang ni mung lawm nga ai hpe sawk sagawn la lu ai made tang madun ai lam rai nga ai. Sinpraw kabung: Bungnawt, bungyawt, bung yaw, bungdip, bungbye, kabung ri ri, ri lahkawn ai, ri jit na ai (da sing ai), da da ai, lagaw galang dum ni rai nga ai. Bungnawt ngu ai gaw kabung hpe ka hpang wa sai ngu nna lachyum shapraw nga ai, hkrang kumla gaw lagaw hpe shawng de htawt let shingna hpe hpang maga ningwut nna shawng de sit mat wa let shakum hkumba galang grup yang ka hkrang hpan mi rai nga ai. Bungyawt: Man maga de shingna hte lahkawng lang manawt nna, shawng de man yawng let bai gayin mat wa na, lahkawng lang manawt la nhtawm myi man de bai gayin ai shaloi lagaw galang gasawt dat let gayin wa ai. Bungyaw: Shawng de lagaw lahkawng htawt nna shingna hpe ntsa de ga aw nhtawm magyi yan kaw wa dip nna lahput hpe shawng de sit nna lahkawg lang, hpang de lahkawng lang, lapran kaw galang gayaw la nna, bai ka sit mat wa na. Bungdip: lagaw hte shingna hpe shawng de lahkawng lang sit nna ta langai shingna hpe ntsa de sharawt nna lahkawng lang manawt let magyi kaw wa dip ai hku lahkawng lang galaw nna shawng de lahkawng lang bai sit, mi na hte maren bai galaw na.

Bungbye: Shingna hpe dingdung hku lang nhtawm hkra maga lahkawng lang manawt, pai maga lahkawng lang manawt nna, shingna hpe magyi ang kaw wa dip nhtawm, hkra lagaw hte shingna hpe lahkawng lang ga-aw ngut jang manawt let pai lagaw hpe galang gasawt la nna bai htawt mat wa na. Kabung ri ri ai: Basi ri ri hpe ka shala ai shaloi gaw shawng de man yawng nna, shingna hpe hkra lata kabang zawn lang da nna, pai maga lata hte basi sagap lang ai zawn latup nna kabang ri ri ai zawn shala let pai maga hkra maga namawt let hkawm mat wa na. Ri lahkawn ai : Lapai lata hte shingna hpe lang nna, hkrata hte ri sapyan lahkawn ai hku hkrang shala let manawt sit mat wa ma ai. Ri jit na ai: Shingna hpe paita hte lang da na, jit na hta ri sing bang wa ai zawn lahkawn sing ai hku ka shala manawt mat wa ma ai. Da da ai : Shingwang gata de man yawng nna, shingna hpe dalim zawn shawng de gayin nna shawng de bai manawt let, dalim hkuk ai kumla madun shala nna ka na. Lagaw galang dum: Ndai kahkrang gaw ka bung na matu bai shara la ai lam rai nga ai. Pai hkra lagaw yan hpe gahti galai galang nna shawng de manawt mat wa ai hku ka manawt na. Hu gawng kabung: Bungsawt; lagaw hpe gayaw nna ka ai. Bungdip, lahkap hpe gayaw nna kabung shingna hpe lahput ntsa kaw dip jahkra ai hku ka shala ma ai. Bungyin;Kabung shingna a singhkang matu kaw jum nna ka gayin ma ai. Bunghprek: Lata hte machyi bye sat ai hku hkrang shala ka ai. Mali nmai de na ni gaw machyi bye ka ngu shamying ma ai. Bungtsat: Gahkan gumtsat ai hku nna ka shala nga ai.

Da ka baw: Mam baw nna lagaw kaw ga ahpu jahkrat ai hku ka shala ma ai. Poi shat shalau ai : Lakung hte si shat di kaw shalau ai hku shala nna ka ma ai. Nampan kai: Ka manawt let nampan hpe di la nna, na kaw tsat ai hku shala let ka ma ai. Sumpyi dum. Kawa sumpyi hpe gawut dum ai hku shala nna ka ma ai. Palam la pyen ai. Lata lakawng hpe lalam dat dat re ai hku nna ka manawt ma ai. Ri ri, da da ai: Ndai gaw sinpraw kabung hte maren sha re. Lahpa hkye: Lata hte nshang kaw jum madi da let pai hkra mashi daw dat ai hku hkrang shala ai re. Shaman wawt: Kabung shingna hpe shaman shatai nna, saman wawt kapaw yu ai zawn hkrang shala nna ka ai re. Mali nmai kabung: Bungsawt, bungyaw ( ginra masum hta lawm ai hpe mu lu ai ) , Nhkrun la: Shapre nhkrun daw ai hkrang hpe nhtu hte kran daw ai hku shala nna ka ma ai. Hkainu hkai: Kabung shingna hpe ga kaw achyaw htu nna, lata maga mi gaw hkai nu tum bang dat ai hku shala ka ai. Wawt di: Lagaw ka ga-aw nna shingna hte wawt hpe ahkut jahkrat kau ai hkrang hku shala nna ka ma ai. Machyi bye ai, bunghprek hte bung ai. Mam mu. Nhtu nhkyi gasha hte mam si singkyang hpe gadoi di la nna shingnoi kaw bang dat ai hku lachyum shapraw nna hkrang shala let ka ma ai.

Mam hpai. Kabung shingna hpe htum mun zawn lang nna, mam htu ai hkrang hku shala ka manawt ma ai. Kabung hpe moi prat hta mang bru ai kaw sha manawt ai raitim, ndai prat gaw si lam hpe shala ai ka hkrang nlawm ai kabung ka hkrang ni hpe shara shagu manawt nna, manawt dingsawt langai mi hku matut asung jashawn jai lang mai nga ai. Htawngka ngu shamying la ai ka manawt mung kabung kaw na shalat la ai manawt zawn rai nga ai. Kabung manawt hte manau manawt hkrang yan hpe lamang hku shadawn ga nga yang, manau manawt gaw lamang nlaw nga ai, kabung manawt gaw manawt hkrang law law lawm ai hta n ga, dai ka hkrang shagu ni mung ka manawt ai wa a matu hkum hkrang hta akyu jaw ai shamu shamawt lam ni lawm nga ai. Lama ma a matu lachyum shapraw ai lam ni lawm nga ai. Dai re majaw ndai lachyum rawng akyu rawng ai kabung ka hkrang hpe moi na mang bru poi a ka hkrang re ngú sha masat tawn kau na kun? Dai ni na prat hta kabung ka hpe jai lang na shara nnga sai kun? Myit yu mai nga ai. Moi na ji woi ji wa ni a myit jasat hpe anhte dep ai daram myit yu ra ai lam gaw, mang bru poi gaw masha shagu nta htinggaw shagu, gahtawng ningchyawng shagu hte grau seng hkat nga ai.

Hpa majaw nga yang, manau hpe gaw nga mu nga mai, lu su hkik hkam ai ni sha dum lu ai rai nna, manau nlu dum ai gahtawng buga ni law law nga nga ai. Manau nlu dum ai buga ni gaw ka manawt na ka hkrang mung hpa nlu mat sai. Raitim mang bru poi gaw mare gahtawng shagu, nta htinggaw shagu hta galaw ra nga ai. Mare langai mi hta nnga tim kaga mare langai mi hta gaw mang bru poi nga nga ma ai. Dai majaw mang bru poi hta ka manawt ai kabung kaw gaw, yawng shang lawm lu ai ka hkrang tai wa sai hte, grau ni grau hkau grau law ai ka hkrang ni hpe kabung ka hta bang la ai rai ang sai ngu nna mung myit la lu nga ai. Dai re rai nna kabung ka gaw manu dan, maka tsawm, lachyum rawng ai manawt shingni hpaji langai nan rai nga ai majaw, dai hpe nmat mat ai sha grau nna tsawm htap manu dan wa hkra, mungkan de shadan shading lu na matu, ndai kabung laika hpe jawm hti ai ganu gawa myit su salang yawng a bawnu hta myit jasat nnan jawm shaw sa wa lu u ga.